Türkiye’de üç farklı lokasyondaki kızılçam gençliklerinde Diplodia sapinea’nın virulensindeki değişim
Öz
Bu çalışma, farklı yükselti aralıklarında yetişen Pinus brutia gençliklerinde Diplodia sapinea’nın virülens düzeylerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, kızılçam kozalak ve sürgünlerinden izole edilen beş farklı D. sapinea izolatı, üç farklı yükselti aralığını temsil eden Taşağıl, Sütçüler ve Dinar lokasyonlarında bulunan kızılçam ağaçları dallarına inokulasyon denemelerine tabi tutulmuştur. Her lokasyonda 15 ağaç inokule edilmiş, kontrol gruplarına yalnızca PDA diskleri uygulanmıştır. Altı aylık inkübasyon süresinin ardından lezyon boyları ölçülmüş ve veriler Genel Doğrusal Model (General Linear Model- GLM) analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm izolatların patojenik özellik gösterdiğini, en yüksek ortalama lezyon boyunun H16-2 izolatı tarafından oluşturulduğunu ve virülens düzeyinin yükseltiyle anlamlı bir ilişki içerisinde olduğunu göstermiştir. Yüksek yükseltilerde inoküle edilen dallarda oluşan lezyon boylarının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha uzun olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, D. sapinea’nın virülensinin yalnızca yükselti faktörüyle değil, lokasyona özgü çevresel koşullar ve konukçu özelliklerinin etkileşimi sonucunda şekillendiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Aday Kaya, A. G., Yeltekin, Ş., Doğmuş Lehtijärvi, T., Lehtijärvi, A., & Woodward, S. (2019). Severity of Diplodia shoot blight (caused by Diplodia sapinea) was greatest on Pinus sylvestris and Pinus nigra in a plantation containing five pine species. Phytopathologia Mediterranea, 58(2), 249-260.
- Aday Kaya, A.G., Lehtijärvi, A., Kaya, Ö., & Doğmuş-Lehtijärvi, T. (2014). First report of Diplodia pinea on Pseudotsuga menziesii in Turkey. Plant Disease, 98, 689.
- Blumenstein, K., Bußkamp, J., Langer, G.J., & Terhonen, E. (2022). Diplodia tip blight pathogen’s virulence empowered through host switch. Frontiers in Fungal Biology, 3, 939007.
- Bosso, L., Luchi, N., Maresi, G., Cristinzo, G., Smeraldo, S., & Russo, D. (2017). Predicting current and future disease outbreaks of Diplodia sapinea shoot blight in Italy: species distribution models as a tool for forest management planning. Forest Ecology and Management, 400, 655-664. Boydak, M., Dirik, H., & Çalıkoğlu, M. (2006). Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) biyolojisi ve silvikültürü, Ankara: Ormancılığı Geliştirme ve Orman Yangınları ile Mücadele Hizmetlerini Destekleme Vakfı Yayını, Lazer Ofset Matbaası.
- Brodde, L. (2023). Diplodia tip blight affecting Scots pine. Factors determining infection and spread in Swedish forests. (Phd Thesis). Acta Universitatis Agriculturae Sueciae, Uppsala.
- Burgess, T.I., Wingfield, M.J., & Wingfield, B.D. (2004). Global distribution of Diplodia pinea genotypes revealed using simple sequence repeat (SSR) markers. Australas. Plant Pathology. 33, 513–519.
- CABI. (2021). Invasive Species Compendium: CABI Compendium, US. http://www.cabi.org/isc/datasheet/19160.
- Capretti, P., Santini, A., & Solheim, H. (2013). 21 Branch and Tip Blights. In P. Gonthier (Ed.) Infectious Forest Diseases, (pp. 420-435). CABI Digital Library.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Orman Entomolojisi ve Orman Koruma
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Halime Sağlam
0000-0000-0000-0000
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
9 Ekim 2025
Kabul Tarihi
12 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27