Ilgaz Dağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda memeli türlerinin habitat uygunluk modellemesi ve haritalanması
Öz
Yaban hayvanlarının beslenme, barınma ve üreme gibi yaşamsal ihtiyaçlarını karşıladıkları habitatlar günümüzde iklim değişikliği ve antropojenik tehditlerin etkisi altındadır. Gün geçtikçe nitelik ve nicelik bakımından bozulan habitatların yönetimi ve korunması, yaban hayvanlarının geleceği açısından giderek daha önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada Batı Karadeniz Bölgesi’nin önemli yaban hayatı alanlarından biri olan Ilgaz Dağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda (YHGS) bulunan memeli türlerinin habitat uygunluk modellemelerinin yapılması ve potansiyel habitat uygunluk haritalarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Türlerin tespiti amacıyla 2021–2023 yılları arasında elde edilen 38 bağımsız fotokapan kaydı ile arazi çalışmaları sırasında belirlenen 4 iz/dışkı kaydından elde edilen varlık verileri maksimum entropi yaklaşımı (MaxEnt) ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda alanda en yaygın türler olarak belirlenen bozayı (Ursus arctos), karaca (Capreolus capreolus), kurt (Canis lupus) ve yaban tavşanının (Lepus europaeus) habitat uygunluk modelleri ve potansiyel yayılış haritaları oluşturulmuştur. Modellerin performansını gösteren AUC değerleri 0,85–0,93 arasında bulunmuştur. Araştırma sonucunda söz konusu dört türün habitat uygunluğunu etkileyen en önemli faktörün yola olan uzaklık olduğu, diğer önemli faktörlerin ise türe bağlı olarak suya olan uzaklık, yükseklik, bitki örtüsü sınıfları, eğim, bakı ve solar radyasyon olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Kaynakça
- Acarer, A. (2024). Saz kedisi (Felis chaus S.) habitat uygunluk modellemesi ve haritalaması. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 25(2), 154-166.
- Allouche, O., Steinitz, O., Rotem, D., Rosenfeld, A., & Kadmon, R. (2008). Incorporating distance constraints into species distribution models. Journal of Applied Ecology, 45, 599–609.
- Araújo, M.B., & Peterson, A.T. (2012). Uses and misuses of bioclimatic envelope modeling. Ecology, 93: 1527–1539.
- Avcı, M., Oğurlu, İ., & Sarıkaya, O. (2005). Kasnak meşesi tabiatı koruma alanı faunası üzerine araştırmalar. In Korunan Doğal Alanlar Sempozyumu, (8-10 Eylül, Isparta, s. 599-606).
- Baldwin, R.A. (2009). Use of Maximum entropy modeling in wildlife research. Entropy, 11(4), 854-866. https://doi.org/10.3390/e11040854.
- Bao, X., Zhou, P., Zhang, M., Fang, Y., & Zhang, Q. (2024). MaxEnt-based habitat suitability assessment for Vaccinium mandarinorum: Exploring industrial cultivation opportunities. Forests, 15(12),2254.
- Bascompte, J. (2009). Mutualistic networks. Frontiers in Ecology and the Environment, 7, 429–436.
- Benítez-López, A., Alkemade, R., & Verweij, P.A. (2010). The impacts of roads and other infrastructure on mammal and bird populations: A meta‐analysis. Biological Conservation, 143(6), 1307–1316.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Orman Biyoçeşitliliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erol Akkuzu
0000-0003-2533-9759
Türkiye
Özkan Evcin
0000-0002-9019-5547
Türkiye
Abdullah Ugış
*
0000-0002-3128-5817
Türkiye
Mertcan Karadeniz
0000-0002-3627-9424
Türkiye
Ömer Küçük
0000-0003-2639-8195
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
3 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2026
Kabul Tarihi
11 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27