Araştırma Makalesi

İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması

Cilt: 27 26 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmada, turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)]’nin İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait ergin bireylerinin seçilen morfolojik özellikleri karşılaştırılmıştır. Araştırmada 51’i dişi, 23’ü erkek olmak üzere toplam 74 birey incelenmiş olup bunların 40’ı Antalya, 34’ü İstanbul popülasyonundan elde edilmiştir. Bireyler 2015-2016 yıllarında İstanbul’da akçaağaç, 2023-2024 yıllarında ise Antalya’da çınar ağaçlarının gövde ve kök boğazı çevresinden elle toplanmıştır. Morfolojik ölçümler kapsamında vücut eni, vücut boyu, elytra uzunluğu ve anten uzunluğu değerlendirilmiştir. İki yönlü varyans analizi sonuçlarına göre vücut boyu ve elytra uzunluğu bakımından popülasyonlar arasında anlamlı farklılıklar belirlenirken (p<0,05), vücut eni ve anten uzunluğu bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Cinsiyetin ise seçilen morfolojik karakterler üzerinde anlamlı etkisi olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Elytra üzerindeki benek sayıları Mann-Whitney U testi ile değerlendirilmiş ve toplam benek sayısı bakımından popülasyonlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0,05), benek şekilleri bakımından farklılıklar (p<0,05) tespit edilmiştir. Antalya popülasyonunda dairesel beneklerin, İstanbul popülasyonunda ise düzensiz beneklerin daha fazla olduğu belirlenmiştir. Cinsiyetler arasında ise benek sayıları bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Temel bileşenler analizi (PCA) sonucunda ilk iki bileşenin toplam varyansın %80,60’ını açıkladığı belirlenmiş olup, bireylerin morfolojik varyasyonunun büyük ölçüde vücut büyüklüğü ve benek sayısı ile ilişkili olduğu görülmüştür. PCA grafiğinde popülasyonlar arasında belirgin bir ayrışma gözlenmemiştir. Elde edilen bulgular, A. chinensis popülasyonları arasında sınırlı morfolojik farklılık bulunduğunu, ancak benek şekilleri bakımından farklılaşma olduğunu ve türde belirgin bir eşeysel dimorfizm bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Doğan, F., Özdemir, İ. O., & Karabörklü, S. (2025). Determination of Some morphological parameters of Anoplophora chinensis Forster (Coleoptera: Cerambycidae). Black Sea Journal of Agriculture, 8(1), 9-10.
  2. Eroğlu, M., Coșkuner, K. A., & Usta, Y. (2017). Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae) found in Trabzon, Turkey; Its description, growth and damage. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 17(4), 565-579. https://doi.org/10.17475/kastorman.287670.
  3. EFSA. (2025). Anoplophora chinensis pest report to support the ranking of EU candidate priority pests. EFSA Supporting Publications, 22(5), 9445E. https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2025.EN-9445
  4. EPPO. (2021). PM 7/149 (1) Anoplophora glabripennis and Anoplophora chinensis. EPPO Bulletin, 51, 568-586.
  5. EPPO. (2026). Anoplophora chinensis. Paris, Fransa. https://gd.eppo.int/taxon/ANOLCN/distribution.
  6. Göktürk, T., & Kuturoğlu, C. (2021). Turunçgil uzun antenli böceği (Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera; Cerambycidae))’in morfolojisi, biyolojisi ve mücadele çalışmaları. In Prof. Dr. K. Özrenk, Dr. İ. Tozlu (Eds.), Ziraat, Orman ve Su Ürünlerinde Araştırma ve Değerlendirmeler- II (s.317-335). Ankara: Gece Kitaplığı.
  7. Gümüş Minnetoğlu, E. (2024). Turunçgil uzunantenli böceği, Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)'nin fındık bitkisinde biyolojisi ve mücadele olanaklarının belirlenmesi (Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü).
  8. Haack, R. A., Hérard, F., Sun, J., & Turgeon, J. J. (2010). Managing invasive populations of Asian longhorned beetle and citrus longhorned beetle: a worldwide perspective. Annual Review of Entomology, 55, 521–546. https://doi.org/10.1146/annurev-ento-112408-085427

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Entomolojisi ve Orman Koruma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

7 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27

Kaynak Göster

APA
Hızal, E., Oğuzoğlu, Ş., Karan, T., Sansar, Z., & Avcı, M. (2026). İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry, 27, 279-286. https://doi.org/10.18182/tjf.1949155
AMA
1.Hızal E, Oğuzoğlu Ş, Karan T, Sansar Z, Avcı M. İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry. 2026;27:279-286. doi:10.18182/tjf.1949155
Chicago
Hızal, Erdem, Şükran Oğuzoğlu, Tuncay Karan, Zahide Sansar, ve Mustafa Avcı. 2026. “İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması”. Turkish Journal of Forestry 27 (Ekim): 279-86. https://doi.org/10.18182/tjf.1949155.
EndNote
Hızal E, Oğuzoğlu Ş, Karan T, Sansar Z, Avcı M (01 Ekim 2026) İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry 27 279–286.
IEEE
[1]E. Hızal, Ş. Oğuzoğlu, T. Karan, Z. Sansar, ve M. Avcı, “İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması”, Turkish Journal of Forestry, c. 27, ss. 279–286, Eki. 2026, doi: 10.18182/tjf.1949155.
ISNAD
Hızal, Erdem - Oğuzoğlu, Şükran - Karan, Tuncay - Sansar, Zahide - Avcı, Mustafa. “İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması”. Turkish Journal of Forestry 27 (01 Ekim 2026): 279-286. https://doi.org/10.18182/tjf.1949155.
JAMA
1.Hızal E, Oğuzoğlu Ş, Karan T, Sansar Z, Avcı M. İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry. 2026;27:279–286.
MLA
Hızal, Erdem, vd. “İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması”. Turkish Journal of Forestry, c. 27, Ekim 2026, ss. 279-86, doi:10.18182/tjf.1949155.
Vancouver
1.Erdem Hızal, Şükran Oğuzoğlu, Tuncay Karan, Zahide Sansar, Mustafa Avcı. İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry. 01 Ekim 2026;27:279-86. doi:10.18182/tjf.1949155