Araştırma Makalesi

Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği)

Cilt: 27 14 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği)

Öz

Orman alanlarında yürütülen açık ocak madencilik faaliyetleri sonrası gerçekleştirilen rehabilitasyon çalışmaları, tahrip olan ekosistemlerin onarımı açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, Kastamonu ili Küre ilçesinde bulunan bakır madeni rehabilitasyon sahasına 2015 yılında dikilen sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının 10 yıllık boy büyüme performansı ve sahanın toprak özellikleri incelenmiştir. Elde edilen veriler, sahanın yakınlarında bulunan ve doğal toprak yapısına sahip bir kontrol sahasındaki fidan gelişimi ve toprak özellikleri ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, 12 yaşındaki sarıçam fidanlarının rehabilitasyon sahasındaki ortalama boyunun (236,5 cm), kontrol sahasındaki fidanlara (416,2 cm) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p<0,001) düşük olduğu tespit edilmiştir. Toprak analizleri, maden sahasındaki dolgu toprakların kontrol sahasına göre belirgin şekilde daha düşük pH (4,9) ve daha yüksek elektriksel iletkenlik (0,62 dS/m) değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca, rehabilitasyon sahası topraklarında başta bakır (2568,7 mg/kg) ve kükürt (5396,9 mg/kg) olmak üzere çeşitli makro ve mikro element konsantrasyonlarının kontrol sahasına kıyasla yüksek olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, maden sonrası rehabilitasyon sahalarındaki ağır metal stresi ve yetersiz fiziksel/kimyasal toprak özelliklerinin sarıçam fidanlarının boy artımını güçlü bir şekilde baskıladığını ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012413616

Etik Beyan

Etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Balcı, A. N. (1996). Toprak koruması ders notları. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları.
  2. Bilim, M. (2013). Türkiye’de orman kaynaklarının maden işletmeciliğine tahsisine ilişkin çözümlemeler (Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü).
  3. Bouyoucos, G. J. (1936). Directions for making mechanical analyses of soils by the hydrometer method. Soil Science, 42(3), 225-230.
  4. Cındık, Y., & Acar, C. (2010). Faaliyeti bitmiş taş ocaklarının yeniden rehabilite edilmesi ve doğaya kazandırılması. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 11(1), 11-18.
  5. Çepel, N. (1988). Toprak ilmi ders kitabı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları.
  6. Diao, J., Elliott, T. A., Adamowicz, S. J., & Hanner, R. (2025). Long‐term impacts of peat‐based soil amendments promote ecological recovery in a boreal forest mine site in northern Ontario, Canada. Restoration Ecology, 33(4), e70038.
  7. Gençay, G., & Durkaya, B. (2023). What is meant by land-use change? Effects of mining activities on forest and climate change. Environmental Monitoring and Assessment, 195(6), 778.
  8. Gülcü, S., & Bilir, N. (2017). Growth and survival variation among scots pine (Pinus sylvestris L.) provenances. International Journal of Genomics, 2017(1), 1904623.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Biyometrisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

19 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27

Kaynak Göster

APA
Siviş, Ü., & Sakıcı, O. E. (2026). Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği). Turkish Journal of Forestry, 27, 346-357. https://doi.org/10.18182/tjf.1999616
AMA
1.Siviş Ü, Sakıcı OE. Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği). Turkish Journal of Forestry. 2026;27:346-357. doi:10.18182/tjf.1999616
Chicago
Siviş, Ümit, ve Oytun Emre Sakıcı. 2026. “Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği)”. Turkish Journal of Forestry 27 (Kasım): 346-57. https://doi.org/10.18182/tjf.1999616.
EndNote
Siviş Ü, Sakıcı OE (14 Kasım 2026) Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği). Turkish Journal of Forestry 27 346–357.
IEEE
[1]Ü. Siviş ve O. E. Sakıcı, “Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği)”, Turkish Journal of Forestry, c. 27, ss. 346–357, Kas. 2026, doi: 10.18182/tjf.1999616.
ISNAD
Siviş, Ümit - Sakıcı, Oytun Emre. “Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği)”. Turkish Journal of Forestry 27 (14 Kasım 2026): 346-357. https://doi.org/10.18182/tjf.1999616.
JAMA
1.Siviş Ü, Sakıcı OE. Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği). Turkish Journal of Forestry. 2026;27:346–357.
MLA
Siviş, Ümit, ve Oytun Emre Sakıcı. “Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği)”. Turkish Journal of Forestry, c. 27, Kasım 2026, ss. 346-57, doi:10.18182/tjf.1999616.
Vancouver
1.Ümit Siviş, Oytun Emre Sakıcı. Açık maden ocağı rehabilitasyon sahalarında sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının boy artımlarının incelenmesi (Eti Bakır A.Ş. Küre İşletmesi Örneği). Turkish Journal of Forestry. 14 Kasım 2026;27:346-57. doi:10.18182/tjf.1999616