BIOLOGY OF CYTOSPORA POPLAR CANKER (CYTOSPORA CHRYSOSPERMA “PERS” FR.) AND THE POPULATION DEVELOPMENT OF POPLAR CLEARWING MOTH [PARANTHRENE TABANIFORMIS (ROTT.)] AND THEIR CONTROL METHODS IN ÇANKIRI POPLAR SITES

Öz

This study is carried out in 2003-2005 in order to determine the biology and control of Cytospora canker Cytospora chrysosperma “Pers” Fr. and Poplar Clearwing Moth [Paranthrene tabaniformis (Rott.)] and their control methods in poplar sites in Çankırı. It was determined that almost one half of poplars in Kenbağ Poplar Nursery were infected with C.chrysosperma and 1/3 of the poplars were infected with P.tabaniformis; and the insect could play an important role in the distribution of the disease while it is still unknown that whether the pest directly related to the disease. It was determined that C. chrysosperma's spor release dates and the flight period of P. tabaniformis were similar and the hibernation studies on the pathogen that the disease stays alive in winter in Çankırı, and P.tabaniformis adults could be trapped in pheromone traps after the sum of the effective temperatures reaches 120 degree-days and the mean temperature reaches 17°C. It was concluded that C.chrysosperma disease infects poplars at the nursery stage and it can infect healthy trees via vectors, wind and rain, and the distribution of the disease spreads out in regional scale via the delivery of the infected poplar saplings; due to be a scar parasite, the disease infects poplars at the scars caused by insects and other factors; and it is an important factor in high infection ratio of the disease that control methods not being well known. Keywords: Cytospora chrysosperma , symptom, Paranthrene tabaniformis, pheromone trap, control

Anahtar Kelimeler

• -

ÇANKIRI KAVAK ALANLARINDA CYTOSPORA KAVAK KANSERİ (Cytospora chrysosperma “PERS” FR.)'NİN BİYOLOJİSİ İLE SAYDAM KANATLI KAVAK KELEBEĞİ [(Paranthrene tabaniformis (ROTT.)]'NİN POPÜLASYON SEYRİ VE BUNLARIN MÜCADELELERİ

Öz

Çankırı kavak alanlarında Cytospora Kavak Kanseri'nin Biyolojisi ile Kavak Kelebeği (P. tabaniformis)'nin populasyon seyri ve bunların mücadele imkanlarını araştırmak üzere ele alınan bu çalışma 2003–2005 yılları arasında yürütülmüştür. Kenbağ Kavak Fidanlığı'nda yetiştirilen kavak fidanlarının üretim aşamasında yaklaşık yarısının C. Chrysosperma, 1/3'inin de P. tabaniformis'le bulaşık olduğu; hastalığın yayılışında zararlının fungusu taşımak suretiyle doğrudan etkili olup olmadığı bilinmemekle birlikte, hastalığın yayılmasında dolaylı olarak rol oynadığı saptanmıştır. C chrysosperma'nın pikniklerden spor salınım tarihleri ile P. tabaniformis'in uçuş periyotlarının tamamen örtüştükleri; patojen ile yapılan kışlama çalışmalarında, Çankırı bölgesinde patojenin kışı canlı olarak geçirdiği bulunmuştur. Etkili sıcaklık toplamının 120 gün-dereceye ve hava sıcaklığının 17°C'ye ulaşmasından sonra feromon tuzaklarda P.tabaniformis erginlerinin yakalanabileceği anlaşılmıştır. C. Chrysosperma hastalığının, kavak fidan üretim alanlarında özellikle üretim aşamasında bulaştığı, yayılmasında hastalığın vektör, rüzgar ve yağmurla sağlıklı ağaçlara bulaştığı; hastalık ve zararlılarla bulaşık fidanların üreticilere ulaşmasıyla yayılış alanlarının bölge düzeyinde genişlediği; fungal etmen yara paraziti olduğundan böcek ve/veya başka faktörler nedeniyle meydana gelen yaralardan giriş yaparak hastalık oluşumuna neden oldukları, bulaşıklılığın yüksek olmasının, bu hastalıkla mücadele yöntemlerinin yeterince bilinmemesinin de etkili olduğu kanısına varılmıştır. Anahtar kelimeler: Cytospora kavak kanseri, simptom, Saydam kanatlı kavak kelebeği, feromon tuzak, mücadele

Anahtar Kelimeler

• -