Working efficiency during the controlled sliding of logs in the polyethylene chute by tractor power

Öz

Transportation of logs from the bottom up is carried out by the tractor or cable yarding systems in mountainous areas of Turkey. Cable yarding systems approximately 28 years old are used only in a region in Turkey. Because they need to be together as much logs to be used, their use is not economical. Logs are pulled up randomly as ground based skidding method by tractor widely used in transportation from bottom up. Meanwhile, logs have attached to residual trees, saplings and ground. This can cause both severe damages to the logs and residual stand, and time consuming due to rescue of the products plugged into. Therefore a semi-mechanized system has been developed minimizing the negativity of ground based skidding by tractor (TOKK-T). This system, which allows the withdrawal of logs by tractor power on a specific artificial route, eliminates the damage to the logs as a result of collision the trees or the ground, the formation of scars on trees and skidding damages on forest soil. In this study, we investigated the efficiency of the skidding of logs by TOKK-T system from the bottom up in 2 sample fields with a different slope in Artvin region. 37 logs were moved on the each sample route. Their slopes and lengths were 60% and 119 m, 90% and112 m, respectively. Logs were skidded one by one on artificial routes and moving time of them was measured by resetting measurement method. While the total amount of transported logs on the routes 31.16 m3 and 27.25 m3, respectively, the operational efficiencies were identified as 10.39m3/min and 11.60m3/min, respectively. Keywords: Working efficiency, Time measurement, The TOKK-T method, Logging

Anahtar Kelimeler

• -

Tomrukların oluk içerisinde traktör gücü ile kontrollü kaydırılması (TOKK-T) yönteminde iş verimliliği

Öz

Türkiye'de dağlık alanlarda kalın çaplı odun hammaddesinin aşağıdan yukarıya doğru taşınması traktörle doğal zemin üzerinde kablo çekimi ya da hava hattı teknikleri kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Ülkede yalnızca bir bölgede bulunan hava hatları hem yaklaşık 28 yaşında olup kullanım ömürlerini doldurmuş olmaları hem de çok miktarda ürünün bir arada olmasını gerektirmelerinden dolayı ekonomik olarak çalıştırılmamaktadır. Çoğunlukla aşağıdan yukarıya doğru taşımada daha fazla oranda kullanılan traktörle zemin üzerinde sürütme sırasında tomruklar orman içinde gelişi güzel olarak yukarıya doğru çekilmekte ve bu sırada ormanda kalan ağaçlara, fidanlara, zemine çarpmakta ve takılıp kalmaktadır. Bu durum hem taşınan üründe ve kalan meşcerede önemli zararlar oluşmasına hem de takılan ürünlerin kurtarılmasında zaman kayıplarına yol açabilmektedir. Bu çalışmada hava hattına göre daha ekonomik ve daha yaygın olarak kullanılan traktörle aşağıdan yukarıya çekme tekniğinin olumsuzluklarını minimize edecek yarı mekanize bir sistem geliştirilmiştir. Tomrukların yapay bir güzergah üzerinde traktör gücüyle çekilmesini sağlayan TOKK-T yöntemi, tomrukların kalan ağaçlara ya da zemine çarparak zarar görmesi, kalan ağaçlarda yaralanmalar oluşması ve orman toprağında sürütme sonucu bozulmalar oluşmasını ortadan kaldırmaktadır. Bu çalışmada Artvin ili Saçinka Orman İşletme Şefliğinde iki farklı eğimdeki deneme alanlarında TOKK-T metoduyla aşağıdan yukarıya doğru tomruk taşınmasının verimliliği incelenmiştir. Her birinde 37'şer adet tomruk taşınan deneme güzergahlarının eğimleri ve uzunlukları sırasıyla %60 ve 119 m, %90 ve 112 m'dir. Deneme güzergahlarında her bir tomruk ayrı ayrı taşınmış ve taşınma süreleri sıfırlama yöntemiyle ölçülmüştür. Deneme güzergahlarından taşınan ürün miktarları toplam 9,52 m3 ve 8,65 m3 iken bu denemelerin operasyon verimlilikleri 5,93 m3/dak ve 7,28 m3/dak olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İş verimliliği, Zaman ölçümü, TOKK-T yöntemi, Bölmeden çıkarma

Anahtar Kelimeler

• İş verimliliği, Zaman ölçümü, TOKK-T yöntemi, Bölmeden çıkarma

Kaynakça

1. Acar, H.H. 1994. Ormancılıkta Transport Planları ve Dağlık Arazide Orman Transport Planlarının Oluşturulması. KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 150 s., Trabzon.
2. Acar, H.H., Eroğlu, H. ve Özkaya, M.S. 2005. Dağlık Arazide Üretilen İnce Çaplı Odunların Plastik Oluk Sistemleriyle Bölmeden Çıkarılması İmkanları Üzerine Bir Araştırma. OGM Proje No:2003A050090. 117s., Ankara.
3. Acar, H.H. ve Ünver, S. 2006. Work Production of Extracting of Small Size Woods by Plastic Chute System: Its Application in the Giresun Region. Journal of Kastamonu Faculty of Forestry. 5 (2). 154-163.
4. Acar, H.H., Ünver, S. ve Özkaya, M.S. 2009. Controlled Sliding of Logs through Plastic Chutes on the Forest Ground. Journal of Istanbul University. A Sery. 59 (1), 29-36.
5. Acar, H.H., Ünver, S. ve Eroğlu, H. 2010. Samsun Vezirköprü Yöresinde Polietilen Oluk Sistemi ile İnce Çaplı Ürünlerin Taşınmasında İş Verimliliği. III. Ulusal Ormancılık Kongresi Bildiriler Kitabı Cilt-II, Çoruh Üniversitesi, 20-22 Mayıs, Artvin, 512-515.
6. Acar, H.H., Ünver, S., Üçüncü, K. ve Özkaya, M.S. 2012. Kalın Çaplı Odunların Bölmeden Çıkarılmasında Alternatif Bir Yöntem: Tomrukların Oluk İçerisinde Kontrollü Kaydırılması (TOKK). KTÜ BAP Hızlı Destek Projesi. Proje Kod No. 2010.113.001.6. 26 s. Trabzon.
7. Akay, A.E. ve Yenilmez, N. 2008. Kuzey Amerika’da Orman Ürünlerinin Üretiminde Kullanılan Üretim Makineleri. Orman Mühendisliği Dergisi. 45(1-3), 24-28.
8. Bozic, T., 2003. Impact of Forest Harvesting, Alberta Government, Agriculture, Food and Rural Development, November 28.

9. Castellanos, A., Blanco, A.M. ve Palencia, V. 2007. Applications of Radial Basis Neural Networks for Area Forest. International Journal "Information Theories & Applications". 14 (1). 218- 222.
10. Demir, M. 2010. Investigation of Timber Harvesting Mechanization Progress in Turkey. African Journal of Biotechnology. 9 (11). pp. 1628-1634.
11. Eliasson, L. 2000. Effects of Establishment and Thinning of Shelterwoods on Harvester Performance. J. For. Eng., 11 (1), pp. 21–27.
12. Eroğlu, H., Sarıyıldız, T., Küçük, M. ve Sancal, E. 2010. Doğu Ladini Meşcerelerinde Bölmeden Çıkarma Çalışmalarının Orman Toprağının Fiziksel Özellikleri Üzerine Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A. Sayı: 1, ISSN: 1302-7085, pp. 30-42.
13. Glöde D. ve Sikström, U. 2001. Two Felling Methods in Final Cutting of Shelterwood, Single-Grip Harwester Productivity and Damage to Tte Regeneration. Silva Fennica, 35 (1), pp. 71–83.
14. Harstedt, T. 2000. Thinning with A Single Grip Harvester Equipped with A Long Boom. M.Sc. thesis.
15. Hosseini, S.M., Madjnonian, B. ve Nieuwenhuis, M. 2000. Damage to Natural Regeneration in the Hyrcanian Forests of Iran: A Comparison of Two Typical Timber Extraction Operations. Journal of Forest Engineering. 11, 2.
16. Kaplan, E. 2011. Orman Ürünleri Talep Ve Karşılanma Durumu İle Piyasaların Değerlendirmesi. Trabzon orman Ürünleri Arz Talep Çalıştayı. 13 Nisan 2011. Trabzon.
17. Kärhä, K. 2003. Alternative Harvesting Systems in Mechanised Thinning. Final Report of HARKO Project (1999–2001).
18. Mederski, P.S. 2006. A Comparison of Harvesting Productivity and Costs in Thinning Operations with and without Midfield, For. Ecol.Manage., 224, 286-296.
19. Nimz, R. 2002. Einbeziehung der Leistungsfähigkeit des Fahrers in Produktivitätsmodelle für Harvester. Treffen der “Sektion Forsttechnik” des Verbandes Deutscher Forstlicher Versuchsanstallen. Sopron, B, 1–5.
20. Öztürk, T., Hasdemir, M. 2010. Valmet 911 Üretim Makinesinin Teknik Özellikleri Ve Çalışma Prensipleri, III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs 2010, Cilt: II Sayfa: 580-586.
21. Ünver, S. ve Acar, H. H. 2006. The Effects of Wood Raw Material Production Activities on Wood Quality Classes. Journal of Artvin Forestry Faculty. 6 (1/2). 128-134.
22. Ünver, S. ve Acar, H.H. 2009. Evaluation of Residual Tree Damage in Sloping Areas Due to Harvesting Operations by Manually. Austrian Journal of Forest Science. 126 (3), 119- 132.