The effects of the frequency of trees on vegetation in forest gap rangelands

Öz

This research was conducted to determine the effects of different tree frequencies on vegetation in Ağlasun black pine (Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) forests in 2012. The study area was separated into three different rangeland sites (uncovered rangeland site, sparse rangeland site and covered rangeland site). Botanical composition, canopy coverage ratio, rangeland quality degree and health, carrying capacity, similarity index were investigated in this research. A total of 54 plants species (14 grasses, 18 legumes, 22 other plant families) were found in the examined rangeland vegetation sites. Depending on different rangeland sites, botanical composition was determined as 53.91 %grasses, 21.49 %legumes and 24.60 %other plant families. The canopy coverage ratios in uncovered, sparse and covered rangeland sites were found 72.50, 48.98 and 25.25 %, respectively. For rangeland health; uncovered and sparse rangeland sites were evaluated as “Healthy-Fair” class, covered rangeland site was evaluated as “Unhealthy-Fair” class. Similarity index among range sites ranged from 51.9 %to 71.8 %. Keywords: Ağlasun, botanical composition, forest gap rangeland, rangeland quality degree and health, carrying capacity, canopy coverage.

Anahtar Kelimeler

• Ağlasun, botanical composition, forest gap rangeland, rangeland quality degree and health, carrying capacity, canopy coverage

Ormaniçi merada ağaç sıklığının bitki örtüsü üzerine etkileri

Öz

Bu araştırma farklı ağaç sıklıklarının ormaniçi meranın vejetasyon yapısı üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla Ağlasun Anadolu karaçamı (Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) ormanlarında 2012 yılında yürütülmüştür. Çalışma alanı orman sıklığına göre 3 kesime (açık kesim, seyrek kesim ve kapalı kesim) ayrılmıştır. Araştırmada botanik kompozisyon, toprağı kaplama oranı, mera kalite derecesi, mera durum ve sağlığı, mera taşıma kapasitesi ve benzerlik indeksi incelenmiştir. Deneme alanında 54 bitki türüne (14 buğdaygil, 18 baklagil ve 22 diğer familyalar) rastlanmıştır. Mera kesimlerine göre değişmekle birlikte, çalışma alanında botanik kompozisyonda ortalama olarak buğdaygiller %53.91, baklagiller %21.49 ve diğer familyalar ise %24.60 oranında tespit edilmiştir. Toprağı kaplama oranları açık, seyrek ve kapalı kesimlerde sırasıyla %72.50, 48.98 ve 25.25 olarak belirlenmiştir. Mera durum sınıfı ve sağlığı yönünden açık ve seyrek kesim "sağlıklı orta", kapalı kesim ise "sorunlu orta" sınıfında yer almıştır. Mera kesimleri arasındaki benzerlik indeksinin %51.9 ile %71.8 arasında değiştiği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Ağlasun, Botanik kompozisyon, Mera durumu ve sağlığı, Mera taşıma kapasitesi, Ormaniçi mera toprağı, Kaplama oranı

Anahtar Kelimeler

• Ağlasun, Botanik kompozisyon, Mera durumu ve sağlığı, Mera taşıma kapasitesi, Ormaniçi mera toprağı, Kaplama oranı

Kaynakça

1. Açıkgöz, E., 1994. Çim Alanlar Yapım ve Bakım Tekniği. Çevre Peyzaj Mimarlığı Yayınları, 203s, Bursa.
2. Anonim, 1996. Ana Ağaç Türlerimizde Özel Gençleştirme Sürelerinin Uzatılması ve Değer Artışına Gidilmesine Ait 177-A/EK:7 Sayılı Tebliği. TC Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Silvikültür Dairesi Başkanlığı, Ankara.
3. Aşk, M.K., 1987. Yaylak ve Mera Islahı. Kurtuluş Ofset Basımevi, 283s, Ankara.
4. Bakır, Ö., 1970. Ortadoğu Teknik Üniversitesi Arazisinde Bir Mera Etüdü. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, 123s, Ankara.
5. Bartolome, J.W., Allen Diaz, B.H., Tietje, W.D., 1994. The effect of Quercus Douglasii removal on understory yield and composition. Journal of Range Management, 47 (2): 151-154.
6. Behera, S.K., Mısra, M.K., 2005. Floristic and structure of the herbaceous vegetation of four recovering forest stands in the Eastern ghats of India. Biodiversity and Conservation, 15:2263-2285.
7. Bilgili, A., 2007. Sarıkamış orman içi meralarının bitki örtüsü ve yem kalitesinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 59s, Erzurum.
8. Carus, S., Çatal, Y., 2008. Kızılçam (Pinus brutia Ten.) meşcerelerinde 7 ağaç örnek nokta yöntemiyle meşcere ağaç belirlenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A (2):158-169. dağılımının

9. Clinton, B.T., Boring, L.R., Swank, W.T., 1994. Regenaration Patterns in Canopy Gaps of Mixed-Oak Forests of the Southern Appalachians: Influences of Topographic Position and Evergreen Understory, The American Midland Naturalist, 132:308-319.
10. Danckwerts, J.E., Aucamps, A.J., 1986. The effect of Range Condition on the GrazingCapacity of Semiarid South African Rangeland Congress, Adelaide, 229-230p. 2nd International
11. Daşçı, M., 2002. Şekerli Beldesi (Narman-Erzurum) yayla vejetasyonunun mevcut durumu. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
12. Devkota, N.R., Kemp, P.D., Hodgson, J., Valentine, I., Jaya I.K.D., 2009. Relationship between tree canopy height and the production of pasture species in a silvopastoral system based on alder trees. Agroforestry Systems, 76:363–374.
13. Erkovan, H.İ., 2000. Çiğdemlik Köyü (Bayburt) mera vejetasyonları mevcut durumu. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 50s, Erzurum.
14. Gökkuş, A., Koç A., Çomaklı B., 1995. Çayır-Mera uygulama Fakültesi Yayınları, 139s, Erzurum.
15. Gül, E., 2009. Çankırı-Yapraklı-Yukarı orman içi meralarında, mera durumu ile bazı toprak özellikleri arasındaki ilişkiler. Ankara Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 177s, Ankara.
16. Harrington, T.B., 2006. Plant Competition, Facilitation, and Other Overstory- Understory Interactions in Longleaf Pine Ecosystems. Chapter 5. In: Jose, Shibu; Jokela, Eric J.; Miller, Deborah L., eds. The Longleaf Pine Ecosystem Ecology, Silviculture and Restoration. Springer, 135-156.
17. Kadıoğlu, S., 2003. Cihanlı Köyü (Tortum) yaylası mera vejetasyonunun mevcut durumu. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 45s, Erzurum.
18. Koç, A., 1991. Erzurum Güzelyurt Köyü meralarında otlatmaya başlama ve son verme zamanlarının belirlenmesi ile toprak üstü bioması ve otun kimyasal kompozisyonunun yıl içerisindeki değişimi üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 67s, Erzurum.
19. Koç, A., 1995. Topografya ile toprak nem ve sıcaklığının mera bitki örtülerinin bazı özelliklerine etkileri. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, 181s, Erzurum.
20. Koç, A., Gökkuş, A., Altın, M., 2003. Mera durumu tespitinde dünyada yaygın olarak kullanılan yöntemlerin mukayesesi ve türkiye için bir öneri. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim, Diyarbakır.
21. Krzic, M., Newman, R.F., Broersma, K., 2003. Plant species diversity and soil quality in harvested and grazed boreal aspen stands of northeastern British Columbia. Forest Ecology and Management, 182:315-325.
22. Kyriazopoulos, A., Fotiadis, G., Nastis, A.S., 2006. Shading effects of trees on the understorey species composition and floristic diversity. Proceedings 5th Panhellenic Rangel Congress, Crete, 1-3 November, 119-124p.
23. Kyriazopoulos, A.P., Abraham, E.M., Parissi, Z.M., Koukoura, Z., Nastis, A.S., 2012. Forage production and nutritive value of Dactylis glomerata and Trifolium subterraneum mixtures treatments. Grass and Forage Science, 68 (1):72-82.
24. McKenzie, D., Halpern, C.B, Nelson, C.R., 2000. Overstory ınfluences on herb and shrub communities in mature foresta of Western Washington, USA. Canadian Journal of Forest Research, 30 (10):1655-1666.
25. Okatan, A., 1987. Trabzon Meryemana Deresi Yağış Havzası Alpin Meralarının Bazı Fiziksel ve Hidrolojik Toprak Özellikleri ile Vejetasyon Yapısı Üzerine Bir Araştırma. T.C. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü, 664 (62):290s, Ankara.
26. Peri, P.L., Varella, A.C., Lucas, R.J., Moot, D.J., 2001. Dactylis glomerata and Lucerne Productivity in a Pinus radiata Silvopastoral System: a Grazed Comparison. Proceedings of the New Zealand Grassland Association, 63:139–147.
27. SAS Institute, 1998. INC SAS/STAT Users’ Guide Release 7.0, Cary, NC, USA.
28. Schumann, M.E., White, A.S., Witham, J.W., 2003. The effects of harvestcreated gaps on plant species diversity, composition, and abundance in a maine oak-pine forest, Forest Ecology and Management, 176:543-561.
29. Sürmen, M., 2004. Yerleşim yerinden uzaklığa göre Kümbet Köyü (Erzurum) mera bitki örtüsünün değişimi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 51s, Erzurum.