Bitki boyası ve doğal mineralli su muamelesinin karakavak (Populus nigra L.) odununda absorpsiyon, retensiyon ve yoğunluk değerleri üzerine etkisi

Öz

Bu çalışma bitki boyası ve doğal mineralli su muamelesinin karakavak (Populus nigra L.) odununda absorpsiyon, retensiyon ve yoğunluk değerleri üzerine etkisinin belirlenmesini amaçlamıştır. Araştırmada, Antalya-Demre-Burguç yöresi mineralli suyu ile Ayva (Cydonia vulgaris L.) yaprakları, Nar (Pinuca granatum L.) ve Ceviz (Juglans regia L.) meyvesi kabuklarının boyaları kullanılmıştır. Karakavak diri odun örnekleri tekli ve ikili hazırlanan 10 farklı muamele sıvısıyla daldırma yöntemine göre ayrı ayrı muamele edilmiştir. Daha sonra, odun örneklerinin absorpsiyon, retensiyon ve yoğunluk özellikleri incelenmiştir. Sonuçlar göstermiştir ki, doğal mineralli su ve bitki boyası muamelesi karakavak odununda absorpsiyon, retensiyon ve yoğunluk değerleri üzerinde istatistiksel olarak önemli derecede etkili olmuştur. Absorpsiyon için en yüksek değer mineralli su + ayva boyası karışımıyla 0.344 g/cm3 olarak elde edilirken en düşük değer mineralli su + ceviz boyası karışımıyla 0.260 g/cm3 olarak bulunmuştur. Retensiyon için en yüksek değeri (%3.686) nar boyası verirken en düşük değer (%0.491) ayva boyasıyla elde edilmiştir. En yüksek yoğunluk değeri (0.423 g/cm3) mineralli su + ceviz boyası karışımıyla bulunurken en düşük değer (0.383 g/cm3) ayva boyasıyla gerçekleşmiştir. Ayrıca mineralli suyun bitki boyalarıyla ikili karışım halinde uygulanması her üç özelliğin değerini de tekli uygulamalara göre yükseltmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mineral,Boya,Kavak,Odun,Absorpsiyon,Retensiyon,Yoğunluk

Effects of plant dye and natural mineral water treatment on absorption, retention and density values of black poplar (Populus nigra L.) wood

Öz

This study aimed to determine the effects of the plant dye and natural mineral water treatment on the absorption, retention and density values of the black poplar (Populus nigra L.) wood. Mineral water from the Antalya-Demre-Burguç Region, leaves of the quince (Cydonia vulgaris L.) tree, pomegranate (Pinuca granatum L.) and walnut (Juglans regia L.) fruit shells’ dye were used in the research. 10 different treatment liquids were prepared from the plant dyes and natural mineral water as single and double. The sapwood samples of black poplar tree were treated with these liquids by using immersion method. Then, the absorption, retention and density properties of wood samples were investigated. The results show that the natural mineral water and plant dye treatments had a statistically significant effect on the absorption, retention and density values of the black poplar wood. While the highest absorption value was obtained with 0.344 g/cm3 of mineral water + quince dye mixture, the lowest value was obtained with 0.260 g/cm3 of mineral water + walnut dye mixture. For retention, the highest (3.686%) and the lowest (0.491%) values was obtained with pomegranate dye and the quince dye, respectively. The highest density value (0.423 g/cm3) was obtained with mineral water + walnut dye mixture, but the lowest value (0.383 g/cm3) was obtained with Quince paint. In addition, the treatment of mineral water as a dual mixture with plant dyes increased the values of all three properties relative to treatments with single fluid.

Anahtar Kelimeler

• Mineral,Dye,Poplar,Wood,Absorption,Retention,Density

Kaynakça

1. ASAT, 2016. Antalya Su ve Atık Su (ASAT) İdaresi Genel Müdürlüğü verileri, Antalya.
2. Atılgan, A., Ersen, N., Peker, H., 2013. Çay bitki ekstraktı ile muamele edilen odun türlerinde retensiyon değerleri. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 13(2): 278-286.
3. Atılgan, A., Peker, H., 2012. Çeşitli emprenye maddelerinin mobilya ve yapı endüstrisinde kullanılan odun türlerinin bazı fiziksel özellikleri üzerine etkileri. Artvin Çoruh Üniv. Orman Fakültesi Dergisi, 13(1):67-78.
4. Atılgan, A., Tan, H., Bayraktar, D.K., Peker, H., 2012. Possibilities of using preservatives in environmentally friendly furniture industry. Scientific Research and Essays, 7(40): 3336-3347.
5. Atılgan, A., Göktaş, O., Peker, H., 2011. Pinar bitki ekstraktından elde edilen doğal boyanın ahşap malzemeye üstyüzey olarak uygulanması. Journal of Faculty Forest of Artvin Çoruh Üni., 12(2): 139-147.
6. Berkel, A., 1972. Ağaç Malzeme Teknolojisi. İÜ OF Yayınları No: 1448/147, İstanbul.
7. Bozkurt, Y., Erdin, N., 1997. Ağaç Malzeme Teknolojisi, Ders Kitabı, İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 3998/445, İÜ Basımevi ve Film Merkezi, İstanbul.
8. Bozkurt, A., Göker, Y., Erdin, N., 1993.Emprenye Tekniği, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İstanbul.

9. Demirtaş, M., 2015. Jeotermal akışkan ile emprenyeli ahşabın açık hava ortamındaki dayanımı. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
10. Göktaş, O., Ozen, E., Duru, M.E., Mammadov, R., 2009. Determination of the color stability of an derived from oleander (nerium oleander l.) leave extracts under uv exposure. Wood Research, 54(2): 63-72.
11. Önal, A., Kulle, N.S., 2012. Böğürtlen (Rubus caesius) meyvelerinden elde edilen ekstrakt ile çam ahşap, pamuklu ve yünlü kumaların boyanma özelliklerinin incelenmesi. DUFED, 1(1): 1-8.
12. Polo, A.S., Iha, N.Y.M., 2006. Blue sensitizers for solar cells: natural dyes from calafate and Jaboticaba. Solar Energy Materials&Solar Cells, 90: 1936–1944.
13. Soygüder, A., 2017. Jeotermal kaynak sularıyla muamele edilen kızılçam (Pinus brutia Ten.) odununun bazı fiziksel özellikleri. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
14. Şen, S., Hafızoğlu, H., Dığrak, M., 2002. Bazı bitkisel ekstraktların fungisit olarak odun koruyucu etkilerinin araştırılması, KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 5(1): 99-110.
15. TS 2470, 1976. Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler İçin Numune Alma Metotları, TSE, Ankara.
16. TS 2471, 1976. Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler için Rutubet Miktarı Tayini, TSE, Ankara.
17. TS 2472, 1976. Odunda, Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler İçin Birim Hacim Ağırlığı Tayini. TSE, Ankara.
18. TS 4176, 1984. Odunun Fiziksel ve Mekaniksel Özelliklerinin Tayini İçin Homojen Mescerelerden Numune Ağacı ve Laboratuvar Numunesi Alınması, TSE, Ankara.
19. TS 5563 EN 113, 1996. Ahşap Koruyucular-Agar Ortamında Odunu Tahrip Eden Basidiomisetlere Karşı Zehirlilik Değerlerinin Tayini. TSE, Ankara
20. TS EN 47, 2011. Ahşap Koruyucular - Ev Teke Böceği (Hylotrupes bajulus L.) Larvalarına Karşı Zehirlilik Değerlerinin Tayini (Laboratuvar Metodu), TSE, Ankara.
21. TS 343, 2012. Ahşap Koruma -Terimler ve Tarifler, TSE, Ankara.
22. Var, A.A., 2009. Jeotermal akışkanlarda potansiyel emprenye maddelerinin miktarı ve bunların ahşap emprenye işlemine uygunluğu. SDU Orman Fakültesi Dergisi, A(1): 184-197.
23. Wongcharee K., Meeyoo V., Chavadej S. 2007. Dye-sensitized solar cellusing natural dyes extracted from rosella and blue pea flowers Solar Energy Materials& Solar Cells, 91: 566–571.
24. Yaldız, M.Y., 2017. Derişimi yükseltilen jeotermal sularla emprenyeli ağaç malzemede bazı özelliklerinin incelenmesi: Aydın-Germencik yöresi örneği. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
25. Yeniocak, M., Göktaş, O., Özen, E., Çolak, M., Uğurlu, M., Yeniocak, S., 2015. Kökboya ile renklendirilen ağaç malzemenin yıkanma performanslarının incelenmesi. Selçuk Üniv. Selçuk-Teknik Online Dergisi, Özel Sayı-1,305-307.