Erken Doğum Sonrası Dönemdeki Kadınların Bilişsel Esneklik ve Bilişsel Duygu Düzenleme Durumlarının Annelik Rolü Üzerine Etkisi: Kesitsel Web Tabanlı Bir Çalışma

Öz

Amaç: Annelik rolü, kadının annelik davranışlarını öğrendiği ve bu davranışları yerine getirdiği dinamik ve gelişimsel bir süreçtir. Yeni rol ve sorumlulukların ortaya çıktığı bu dönemde, annelerin yaşam adaptasyonlarına fayda sağlayabilecek duyusal ve bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmada, erken doğum sonrası dönemdeki kadınların bilişsel esneklik ve bilişsel duygu düzenleme durumlarının annelik rolü üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel web tasarımdaki bu çalışma, 01 Mart-30 Haziran 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Anketler “surveyy.com” web sitesi kullanılarak oluşturulmuş ve sosyal medya platformlarında paylaşılmıştır. Araştırma erken postpartum dönemdeki 482 anne ile gerçekleştirilmiştir. Verileri Kişisel Bilgi Formu, Anlamsal Farklılık Ölçeği-Anne Olarak Ben, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Anketi Kısa Formu kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde t testi, Anova, Lineer Regresyon ve Tukey testleri kullanılmıştır. Bulgular: Doğum sonrası dönemdeki annelerin annelik rolü, bilişsel esneklik ve bilişsel duygu düzenleme ölçek toplam puan ortalamaları sırasıyla 57.91±10.27, 73.26±10.73 ve 51.00±10.41 olarak tespit edilmiştir. Annelerin sosyodemografik ve obstetrik özellikleri annelik rolü toplam puanını etkilememektedir. Bilişsel esneklik düzeyinin annelik rolü toplam puanı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi varken (p<0.001) (R2=0.110); bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden ruminasyon ve diğerlerini suçlama puanının annelik rolü toplam puanı üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi vardır (p<0.001) (R2=0.083). Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları, bilişsel esneklik düzeyi ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin annelik rolü üzerinde etkili bir faktör olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda, annelik rolü ve bilişsel esneklik puanının iyi, duygu düzenleme stratejilerinin ortalama düzeyde olduğu belirlenmiştir. Doğum sonrası dönemde maternal bilişsel algılar dikkate alınarak anneye yaklaşım sağlanmalıdır. Doğum yapanların zihinsel durumu ile yeni rollerin anne üzerinde oluşturduğu stresin iyi anlaşılması, her kadın için daha kişiselleştirilmiş tedaviyi mümkün kılabileceği gibi bu sürece uyum sağlamayı da kolaylaştıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• doğum sonrası dönem
• bilişsel esneklik
• annelik rolü
• bilişsel duygu düzenleme

Destekleyen Kurum

Araştırmanın finansal destekleyicisi yoktur.

Etik Beyan

Bir kamu üniversitesinin Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik kurulundan (Sayı:2023/58) izin alınmıştır.

Teşekkür

Doğum sonu dönemde araştırmaya katılan tüm annelere teşekkür ederiz.

The Effect of Cognitive Flexibility and Cognitive Emotion Regulation of Women in the Early Postpartum Period on Their Maternal Role: A Cross-Sectional Web-Based Study

Öz

Objective: The role of motherhood is a dynamic and evolving process in which women learn and perform maternal behaviours. During this period, when new roles and responsibilities emerge, it is important to assess cognitive functions and sensory that may benefit mothers' life adaptations. In this study, it was aimed to determine the effects of cognitive flexibility and cognitive emotion regulation status of women in the early postpartum period on the role of motherhood. Methods: This study in cross-sectional web design was conducted between 01 March and 30 June 2023. Questionnaires were created using the “surveyy.com” website and shared on social media platforms. The research was conducted with 482 mothers in the early postpartum period. Data were collected using Personal Information Form, Semantic Differentiation Scale-Myself as Mother, Cognitive Flexibility Inventory, and Cognitive Emotion Regulation Questionnaire-Short Form. T test, Anova, Linear Regression, and Tukey tests were used in data analysis. Results: The maternal role, cognitive flexibility and cognitive emotion regulation scale total score averages of mothers in the postpartum period were determined as 57.91±10.27, 73.26±10.73 and 51.00±10.41, respectively. Sociodemographic and obstetric characteristics of mothers do not affect the total maternal role score. While the level of cognitive flexibility has a positive and significant effect on the total maternal role score (p<0.001) (R2=0.110), rumination and blaming others, which are cognitive emotion regulation strategies, have a negative and significant effect on the total maternal role score (p<0.001) (R2=0.083). Conclusion: The results of this study show that the level of cognitive flexibility and cognitive emotion regulation strategies are effective factors on mothering role. In our study it was found that maternal role and cognitive flexibility scores were good and emotion regulation strategies were average. In the postpartum period, an approach to the mother should be taken by taking into account maternal cognitive perceptions. It is thought that a good understanding of the mental state of those giving birth and the stress that new roles create on the mother will enable more personalized treatment for each woman and will also make it easier to adapt to this process.

Anahtar Kelimeler

• Postpartum period
• maternal role
• cognitive flexibility
• cognitive emotion regulation

Kaynakça

1. 1. Fasanghari M, Kordi M, Asgharipour N. Effect of maternal role training program based on Mercer theory on maternal self-confidence of primiparous women with unplanned pregnancy. Journal of Education and Health Promotion. 2019; 8:4. DOI: 10.4103/jehp.jehp_202_17
2. 2. Barkin JL, Wisner KL. The role of maternal self-care in new motherhood. Midwifery. 2013;29(9), 1050–1055. https://doi.org/10.1016/j.midw.2012.10.001
3. 3. Bilgin Z, Ecevit Alpar Ş. Scale for maternity role perceptions. Health Care for Women International. 2021; 42(4-6), 485–502. https://doi.org/10.1080/07399332.2020.1815748
4. 4. Mercer RT, Walker LO. A review of nursing ınterventions to foster becoming a mother. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2006;35(5):568-582. Doi: 10.1111/j.1552-6909.2006.00080.x.
5. 5. Nelson AM. Transition to motherhood. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2003;32(4):465–477. https://doi.org/10.1177/0884217503255199.
6. 6. Meighan M. Mercer’s becoming a mother theory in nursing practice. In M. Alligood (ed.), Nursing Theory, Utilization & Application. 5. Baskı, St. Louis, MO: Elsevier Mosby; 2014.p:332–350.
7. 7. Cakmak AF, Cevik EI. Cognitive emotion regulation questionnaire: development of Turkish version of 18-item short form. African Journal of Business Management. 2010; 4(10), 2097-2102. URL: https://www.researchgate.net/publication/228631257_Cognitive_emotion_regulation_questionnaire_Development_of_Turkish_version_of_18-item_short_form . Erişim tarihi: 20.02.2023.
8. 8. Garnefski N, Kraaij V. Cognitive emotion regulation questionnaire–development of a short 18-item version (CERQ-short). Personality and Individual Differences. 2006;41(6):1045-1053. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.04.010

9. 9. Peñacoba-Puente C, Marín-Morales D, Carmona-Monge FJ, Velasco Furlong L. Postpartum Depression, personality, and cognitive-emotional factors: a longitudinal study on Spanish pregnant women. Health Care for Women International. 2016;37(1):97–117. https://doi.org/10.1080/07399332.2015.1066788
10. 10. Speyer LG, Hall HA, Ushakova A, Murray AL, Luciano M, Auyeung B. Longitudinal effects of breast feeding on parent-reported child behaviour. Archives of Disease in Childhood. 2021; 104(4), 355– 360. Retrieved from https://doi.org/10.1136/archdischild
11. 11. Töz N, Arikan G, Üstündağ-Budak AM. The role of emotion regulation and maternal symptoms in Turkish mothers’ caregiving helplessness during toddlerhood. Curr Psychol. 2023; 42: 6106–6116. https://doi.org/10.1007/s12144-021-01855-9
12. 12. Fonseca A, Monteiro F, Alves S, Gorayeb R, Canavarro MC. Be a mom, a web-based ıntervention to prevent postpartum depression: the enhancement of self-regulatory skills and ıts association with postpartum depressive symptoms. Frontiers in Psychology. 2019 Feb 18; 10: 265. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00265
13. 13. Skowron A, Fingerhut R, Hess B. The role of assertiveness and cognitive flexibility in the development of postpartum depressive symptoms. Journal of Reproductive and Infant Psychology. 2014; 32(4), 388-399. https://doi.org/10.1080/02646838.2014.940518
14. 14. Dajani DR, Uddin LQ. Demystifying cognitive flexibility: implications for clinical and developmental neuroscience. Trends in Neurosciences. 2015; 38(9), 571-578. DOI:https://doi.org/10.1016/j.tins.2015.07.003
15. 15. Asali A, Miller N, Engel O, Haj-Yahia N, Cohen O, Ben-Kimhy R, et al. Does cognitive flexibility affect the course of labor? A prospective study. Int J Gynaecol Obstet. 2020; 148(2):187–191. https://doi.org/10.1002/ijgo.13063
16. 16. Wu CW, Chen WW, Jen CH. Emotional intelligence and cognitive flexibility in the relationship between parenting and subjective well-being. J Adult Dev. 2021; 28, 106–115. https://doi.org/10.1007/s10804-020-09357-x
17. 17. Kim S, Hyun MH. The mediating effect of cognitive flexibility in the relationship between emotional clarity and emotion regulation: comparison of self-reported and task measurement of cognitive flexibility. Korean Journal of Stress Research, 2018;26(3), 159-165. DOI: https://doi.org/10.17547/kjsr.2018.26.3.159
18. 18. Ghosh S, Halder S. Emotional regulation and cognitive flexibility in young adults. Journal of Psychosocial Research. 2020;15(2): 609-617. DOI:10.32381/JPR.2020.15.02.22
19. 19. Wu CW, Chen WW, Jen CH. Emotional intelligence and cognitive flexibility in the relationship between parenting and subjective well‑being. Journal of Adult Development. 2021;28:106-115. Doi:10.1007/s10804-020-09357-x.
20. 20. Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods. 2007;39:175-191.
21. 21. Engin N, Ayyıldız T. Anne-bebek bağlanmasının annelik algısı ve bazı değişkenlere göre incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2021; 5 (3):583-596 . DOI: 10.46237/amusbfd.947004 22. Gülüm İV, Dağ İ. Tekrarlayıcı düşünme ölçeği ve bilişsel esneklik envanterinin Türkçeye uyarlanması, geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2012; 13(3), 216-223. URL: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~ihsandag/index_dosyalar/GulumveDag2012.pdf. Erişim tarihi: 20.02.2023.
22. 23. Walker LO, Crain H, Thompson E. Mothering behavior and maternal role attainment during the postpartum period. Nurs Res. 1986; 35, 352-354. PMID: 3640352
23. 24. Çalışır H, Başbaykal Z. İlk kez anne olan kadınların annelik rolü başarımlarını etkileyen etmenlerin incelenmesi [Doktora tezi]. İzmir. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2003. [Erişim tarihi: 08.08.2023]. Erişim linki: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=5mEzSm6bJwS0scDErjF_w&no=eVXAhLHmOdtyuN6YhSS74A
24. 25. Dennis JP, Vander Wal JS. The cognitive flexibility inven-tory: instrument development and estimates of reliability and validity. Cogn Ther Res. 2010; 34: 241-253. https://doi.org/10.1007/s10608-009-9276-4
25. 26. Garnefski N, Kraaij V, Spinhoven P. Manual for the use of the cognitive emotion regulation questionnaire. Leiderdorp, The Netherlands: DATEC. 2002.
26. 27. Garnefski N, Kraaij V. Cognitive emotion regulation questionnaire – development of a short 18-item version (CERQ-short). Personality and Individual Differences. 2006; 41(6), 1045-1053. doi:10.1016/j.paid.2006.04.010
27. 28. Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE, Tatham RL. Multivariate data analysis. 7.Baskı. Pearson Education Limited; 2013.
28. 29. Özkan H, Polat S. Maternal identity development education on maternity role attainment and my baby perception of primiparas. Asian Nursing Research. 2011;5:108-117. http://dx.doi.org/10.1016/S1976-1317(11)60019-4 20.
29. 30. Uçar H. Özkan H. Gebelerin psikososyal sağlık durumları ile annelik rolü algısı arasındaki ilişki. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023; 7 (1), 115-126. DOI: 10.46237/amusbfd.1169109
30. 31. Koç Ö, Özkan H, Bekmezci H. Evaluating the correlation between maternal role and parenting behavior. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi. 2016; 6(2):143-150. doi:10.5222/buchd.2016.143
31. 32. Pourkhaleghi N, Askarizadeh GH, Fazilat-Pour M. The role of maternal emotional cognitive strategies and newborn gender satisfaction in the postpartum depression in the primiparous women. Preventive Care in Nursing and Midwifery Journal. 2017; 7(2): 15-24. URL: http://zums.ac.ir/nmcjournal/article-1-483-en.html
32. 33. Xiao SX, Spinrad TL, Carter DB. Parental emotion regulation and preschoolers’ prosocial behavior: The mediating roles of parental warmth and, inductive discipline. J Genet Psychol. 2018;179(5):244–255. Doi: 10.1080/00221325.2018.1495611.
33. 34. Çankaya S, Ataş A. Factors affecting postpartum depression in Turkish women. Archives of Psychiatric Nursing. 2022; 41: 74-80. Doi:https://doi.org/10.1016/j.apnu.2022.07.024
34. 35. Marques R, Monteiro F, Canavarro MC, Fonseca A. The role of emotion regulation difficulties in the relationship between attachment representations and depressive and anxiety symptoms in the postpartum period. Journal of Affective Disorders. 2018 Oct 1;238: 39-46. https://doi.org/10.1016/j.jad.2018.05.013
35. 36. Nolen-Hoeksema, S, Wisco BE, Lyubomirsky S. Rethinking Rumination, Perspectives on Psychological Science. 2008 (5): 400-424.
36. 37. Kiye S. Bilişsel duygu düzenleme ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki. Balkan 9th International Conference on Social Sciences October 6 - 8, 2023 Edirne.