Tekstil İşçisi Olarak Çalışan Kadınların Jinekolojik Kanser Farkındalıklarının ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Tekstil işçisi olarak çalışan kadınların jinekolojik kanser farkındalıklarının ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan araştırma Türkiye’nin kuzeyinde bir ilin iki tekstil firmasında çalışan 210 kadın ile yürütülmüştür. Araştırma verilerini toplamak için ‘Kişisel Bilgi Formu’, ‘Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği’ kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi ve ‘One way Anova’ testleri verilerin değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 38,46 ± 9,05’tir. Kadınların, jinekolojik kanserler farkındalık ölçeği puan ortalaması 137,56 ± 23,16’dır. Ortaokul ve üzeri eğitim durumuna sahip, orta düzey geliri olan kadınların jinekolojik kanser farkındalığı ölçeği toplam puan ortalamaları, diğerlerine oranla anlamlı biçimde daha yüksek olarak belirlenmiştir (p<0,05). Aynı zamanda düzenli cinsel yaşamı olan, daha önce jinekolojik kanserleri duyan, KETEM hakkında bilgisi olan ve jinekolojik kanserlere yönelik tarama hizmetlerinden faydalanan katılımcıların jinekolojik kanser farkındalığı ölçeği toplam puan ortalamalarının diğer katılımcılara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Kadınların eğitim durumu, gelir durumu, düzenli cinsel yaşam, daha önce jinekolojik kanserleri duyma, KETEM hakkında bilgisi olma durumu ve jinekolojik kanserlere yönelik tarama hizmetlerinden yararlanma durumu gibi bazı sosyo demografik ve farkındalık durumlarına ilişkin özelliklerinin jinekolojik kanser farkındalıklarını etkilediği belirlenmiştir. Jinekolojik kanserlerin risk faktörleri, erken semptomlar ve erken tıbbi yardım ihtiyacı konusunda eğitimlerin güçlendirilmesi, böylece verilen eğitim ve programların jinekolojik kanser farkındalığını artırmaya ve tanıdaki gecikmeyi azaltmaya yardımcı olması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• farkındalık
• hemşirelik
• jinekolojik kanserler
• kadınlar
• Ebelik

Evaluation of Gynecological Cancer Awareness and Affecting Factors of Women Working as Textile Workers

Öz

Aim: It has been conducted to evaluate the gynecological cancer awareness of women working as textile workers and the affecting factors. Method: This descriptive study was conducted with 210 women working in two textile companies in a province in northern Turkey. The data of the study were collected with the 'Personal Information Form' and 'Gynecological Cancers Awareness Scale.' Descriptive statistics, t-test in independent groups and One way Anova tests were used to evaluate the data. Results: The average age of the women participating in the study was 38.46 ± 9.05. The average score of women on the gynecological cancers awareness scale is 137.56 ± 23.16. The gynecological cancer awareness scale total score averages of women with secondary school or above education and moderate income has been determined to be significantly higher than the others (p<0.05). At the same time, it was determined that the total mean score of the gynecological cancer awareness scale of the participants who had a regular sexual life, had heard of gynecological cancers before, had information about KETEM and benefited from screening services for gynecological cancers was higher than the other participants (p <0.05). Conclusion: It has been determined that some socio-demographic and awareness characteristics of women, such as their education level, income level, regular sexual life, having heard of gynecological cancers before, having information about KETEM and benefiting from screening services for gynecological cancers, affect their gynecological cancer awareness. It is recommended that education on risk factors of gynecological cancers, early symptoms and the need for early medical help be strengthened, and that the training and programs provided will help increase awareness of gynecological cancer and reduce the delay in diagnosis.

Anahtar Kelimeler

• awareness
• nursing
• gynecological cancers
• females
• Midwifery

Kaynakça

1. 1. Gözüyeşil E, Düzgün AA, Taş, F. Evaluation of gynecological cancer awareness of women’s applying for a family health center. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2020;14(2):177-185.
2. 2. GLOBOCAN, 2022. https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/900-world-fact-sheet.pdf. Erişim: 28.06.2022.
3. 3. Özcan H, Demir Doğan M. Gynecological cancer awareness among women. Indian Journal of Gynecologic Oncology. 2021;19:1-9.
4. 4. Alp Dal N, Akkuzu G, Çetinkaya Şen Y. Ufuk Üniversitesi kadın çalışanlarının jinekolojik kanser farkındalığının incelenmesi Ebelik Ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;3(2): 91-99.
5. 5. Fonnes T, Telle IO, Forsse D, Falck R, Trovik J, Haldorsen IS, et al. Cancer awareness in the general population varies with sex, age and media coverage: A population-based survey with focus on gynecologic cancers. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2021;256:25-31. . https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2020.10.051
6. 6. Coşkun S. Kanser farkındalığı ölçümü efsanevi nedenler ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi 2020;5(3):430-42.
7. 7. Teskereci G, Arslan ÜÖ, Öncel S. The awareness levels of women for gynecologic cancer in Turkey: A cross-sectional study. International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics 2022;156(3):539–545. https://doi.org/10.1002/ijgo.13745
8. 8. Toptaş Acar B, Gerçek Öter E, Şanli Çolakoğlu H. Awareness of gynaecological cancer and factors affecting in women: a cross-sectional study. Journal of obstetrics and gynaecology : the journal of the Institute of Obstetrics and Gynaecology 2022;42(7):3193–3198. https://doi.org/10.1080/01443615.2022.2109140.

9. 9. Burucu R, Kıyak S. Üniversite öğrencilerinin jinekolojik kanser farkındalıkları ve ilişkili faktörler. STED 2022;31(3):172-8.
10. 10. Şenol DK, Polat F, Doğan M. Gynecological cancer awareness: reproductive age and postmenopausal women. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 2021;15(1):56-62.
11. 11. Dal N, Ertem G. Jinekolojik kanserler farkındalık ölçeği geliştirme çalışması. İtobiad: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 2017;6(5): 2351-2367.
12. 12. Atlas B, Güneri SE. Kadınların jinekolojik kanserlerle ilgili farkındalığı ve farkındalığı etkileyen faktörler. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2022;7(1): 77-85.
13. 13. Maheshwari A, Kumar N, Mahantshetty U. Gynecological cancers: a summary of published ındian data. South Asian journal of Cancer 2016;5(3):112–120. https://doi.org/10.4103/2278-330X.187575.
14. 14. Freij M, Al Qadire M, Khadra M, ALBashtawy M, Tuqan W, Al Faqih M, et al. Awareness and knowledge of ovarian cancer symptoms and risk factors: a survey of jordanian women. Clinical nursing research 2018;27(7): 826–840. https://doi.org/10.1177/1054773817704749.
15. 15. Evans RE, Morris M, Sekhon M, Buszewicz M, Walter FM, Waller J, et al. Increasing awareness of gynaecological cancer symptoms: a GP perspective. The British Journal Of General Practice: The Journal of the Royal College of General Practitioners 2014;64(623): e372–e380. https://doi.org/10.3399/bjgp14X680161.
16. 16. Selçuk AK, Yanıkkerem E, Esmeray N. Factors Associated with awareness of gynecological cancer among turkish women: a descriptive and cross-sectional study. Mediterr Nurs Midwifery. 2024 Aug;4(2):129-138. https://doi.org/10.4274/MNM.2024.23176.
17. 17. Yuanyue L, Baloch Z, Shanshan L, Yasmeen N, Xiaomei W, Khan JM, et al. Cervical cancer, human papillomavirus ınfection, and vaccine-related knowledge: awareness in chinese women. Cancer Control 2018;25(1): 1073274818799306.
18. 18. Karabaş M. Kadınların jinekolojik kanserlere yönelik farkındalıklarını etkileyen faktörler: Denizli İli örneği (Yüksek Lisans Tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 30-74, Aydın. 2023.
19. 19. Erdem SS, Yılmaz M, Yıldırım H, Mayda AS, Bolu F, Durak AA, et al. Düzce’de yaşayanların kanser ve kanser risk faktörleri hakkında bilgi düzeyi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2017;7(1):1-10.
20. 20. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM). 2022. Erişim Adresi: Https://Hsgm.Saglik.Gov.Tr/Tr/. Erişim: 15.06.2024.
21. 21. Koç Ö, Baltacı N, Yüksekol ÖD. Kadınların serviks kanseri taraması inançlarının hpv aşısına yönelik inançları ile ilişkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 2023;17(1):31-41.