Göçmen Ebeveynlerde Sosyal Uyum ve Ebeveynlik Stresi Arasındaki İlişki
Öz
Amaç: Bu çalışmada, göçmen ebeveynlerde sosyal uyum ile ebeveynlik stresi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve ebeveynlik stresini yordayan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma nicel araştırma deseni kapsamında ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Uşak ilinde 0–18 yaş aralığında çocuğu olan göçmen ebeveynler oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü G*Power 3.1.9.7 programında r = –.245, α = .05 ve %95 güç ile minimum 210 olarak hesaplanmış, çalışma 410 ebeveyn ile tamamlanmıştır. Veriler “Sosyodemografik Bilgi Formu”, “Göçmenler İçin Sosyal Uyum Ölçeği (GSUÖ)” ve “Ebeveynlik Stres Ölçeği (ESÖ)” kullanılarak toplanmış ve SPSS 25.0 programında analiz edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %57.1’i anne ve çocukların %34.4’ü 6–11 yaş grubundadır. GSUÖ toplam puan ortalaması 85.18±3.99, ESÖ toplam puan ortalaması 20.76±17.53 olarak bulunmuştur. Korelasyon analizine göre ebeveynlik stresi ile dışlanma (r=–.21, p<.01) ve geçmiş yaşantılar (r=–.23, p<.01) arasında negatif yönlü, bireysel faktörler (r=.21, p<.01) arasında ise pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizinde ebeveyn cinsiyeti, çocuğun yaşı ve psikolojik-sosyal destek alt boyutunun ebeveynlik stresinin anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışma, göçmen ebeveynlerde ebeveynlik stresinin sosyal uyumun özellikle dışlanma, geçmiş yaşantılar ve bireysel faktörler boyutları ile ilişkili olduğunu ve psikososyal destek mekanizmalarının stres üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Bu doğrultuda, birinci basamak sağlık hizmetlerinde göçmen ebeveynlere yönelik psikososyal hizmetlerin güçlendirilmesi ve destek programlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- 1. Güner AE, Hatipoğlu M, Kocayiğit E, Şahin E, Peksu S, Bilal A. İstanbul’da göçmen sağlığı merkezlerinde sunulan sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi. Turk J Fam Med Prim Care. 2022;16(2):321-9.
- 2. Gökçay G, Çevirme A. Health and environmental literacy levels of immigrant and non-immigrant university students and related factors. Samsun Saglik Bilim Derg. 2022;7(3):757-78. doi:10.47115/jshs.1125651.
- 3. Kılıç ZNA, Şahin FT. Türkiye’deki göçmen ailelerin çocuklarıyla ilişkileri ve uyum süreçlerinin incelenmesi. Turk Online J Des Art Commun. 2021;11(3):1190-209.
- 4. Demirbaş H, Bekaroğlu E. Evden uzakta olmak: Sığınmacıların/mültecilerin psikolojik sorunları ve alınacak önlemler. Kriz Derg. 2013;21(1):11-24.
- 5. Gil PHC, da Silva Peixoto C, Piccinini CA, Pizzinato A. Parental stress associated with international migration processes: a systematic review. Universitas Psychologica. 2023;22:1-14. doi:10.11144/Javeriana.upsy22.psai.
- 6. Scherer N, Hameed S, Acarturk C, Deniz G, Sheikhani A, Volkan S, Örücü A, Pivato I, Akinci I, Patterson A, Polack S. Prevalence of common mental disorders among Syrian refugee children and adolescents in Sultanbeyli district, Istanbul: results of a population-based survey. Epidemiol Psychiatr Sci. 2020;29:e192. doi:10.1017/S2045796020001079.
- 7. Fuentes‐Balderrama, J., Vanderziel, A., & Parra‐Cardona, J. R. (2023). Building a nest in a storm: The impact of immigration‐related stress on Latino mothers' parenting. Family process, 62(2), 687-701. https://doi.org/10.1111/famp.12797
- 8. Abidin RR. Parenting Stress Index: Professional Manual. 3rd ed. Odessa (FL): Psychological Assessment Resources; 1995. p. 5–12
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Toplum Çocuk Sağlığı, Aile Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
15 Ağustos 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
8 Aralık 2025
Kabul Tarihi
28 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication