From Social Perceptions to Institutional Access: The Normalization of Violence and Help-Seeking in the Context of Women’s Shelters

Öz

Objective: This study aims to examine societal perceptions of women’s shelters and the women who reside in these institutions.

Methods: The study was conducted using a qualitative research approach. Data were collected through semi-structured interviews with participants from diverse socio-demographic backgrounds and analyzed using content analysis.

Results: The findings indicate that societal perceptions are shaped around three main themes: lack of institutional knowledge and orientation toward support mechanisms, the normalization of violence, and the structural disempowerment of women. Women’s shelters are not widely known in society and are often perceived as a “last resort.” Participants tend to seek support primarily from informal networks such as family and close social circles, while formal institutional support is typically considered at later stages. In addition, violence against women is, in some cases, normalized within the framework of prevailing social norms.

Conclusion: The findings indicate that perceptions of women’s shelters are shaped by help-seeking behaviors primarily mediated through informal networks, the normalization of violence under certain conditions, and various constraints that limit women’s ability to leave abusive environments. This situation indirectly restricts women’s access to support mechanisms. These findings reveal the importance of addressing violence against women within the scope of preventive health services, particularly through primary health care, and strengthening early identification, referral, and access mechanisms.

Anahtar Kelimeler

• Violence against women
• women’s shelters
• help-seeking behavior
• social support
• primary health care

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012305147

Etik Beyan

Ethical approval was obtained from the Hitit University Non-Interventional Research Ethics Committee (07 December 2023, No: 2023-261).

Teşekkür

The authors would like to thank all participants who contributed to this study.

Toplumsal Algıdan Kurumsal Erişime: Kadın Konukevleri Bağlamında Şiddetin Normalleşmesi ve Yardım Arama Davranışı

Öz

Amaç: Bu araştırma, kadın konukevlerine ve bu konukevlerinde kalan kadınlara ilişkin toplumsal algıları incelemeyi amaçlamaktadır.

Yöntem: Çalışma nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüştür. Farklı sosyo-demografik özelliklere sahip katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.

Bulgular: Bulgular toplumsal algıların üç temel eksende şekillendiğini göstermektedir: Kurumsal bilgi eksikliği ve destek mekanizmalarına yönelim, şiddetin toplumsal normalleşmesi ve kadınların yapısal güçsüzleşmesi. Kadın konukevlerinin toplum tarafından yeterince bilinmediği ve çoğunlukla “son çare” olarak değerlendirildiği görülmektedir. Katılımcılar, şiddet durumlarında öncelikle aile ve yakın çevre gibi informel destek ağlarına yönelmekte, kurumsal başvuru süreçleri ise daha sonraki aşamalarda gündeme gelmektedir. Ayrıca, kadına yönelik şiddetin bazı durumlarda toplumsal normlar çerçevesinde normalleştirilebildiği anlaşılmaktadır.

Sonuç: Araştırma kadın konukevlerine yönelik algıların, yardım arama davranışının çoğunlukla informel ağlar üzerinden şekillenmesi, şiddetin belirli durumlarda normalleştirilmesi ve kadınların şiddet ortamından uzaklaşmasını zorlaştıran çeşitli kısıtlar çerçevesinde ortaya çıktığını göstermektedir. Bu durum kadınların destek mekanizmalarına yönelimini sınırlayan dolaylı bir etki yaratmaktadır. Bu bulgular kadına yönelik şiddetin koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında, özellikle birinci basamak sağlık hizmetleri aracılığıyla ele alınmasının ve erken tanılama, yönlendirme ve erişim mekanizmalarının güçlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kadına yönelik şiddet
• kadın konukevleri
• yardım arama davranışı
• sosyal destek
• birinci basamak sağlık hizmetleri

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012305147

Etik Beyan

Bu araştırma için Hitit Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 07.12.2023 tarihli ve 2023-261 sayılı etik onay alınmıştır.

Teşekkür

Tüm yazarlar raştırmaya katılan katılımcılara teşekkür eder.

Kaynakça

1. 1. Connell RW. Gender and power: Society, the person and sexual politics. Cambridge: Polity Press; 2013.
2. 2. Ulutürk Akman S. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve toplumsal baskı: Türkiye İstatistik Kurumu yaşam memnuniyeti araştırması üzerine analizler. EKOIST J Econom Stat. 2021; 35:83-109.
3. 3. Heise LL. Violence against women: An integrated, ecological framework. Violence Against Women. 1998;4(3):262-290. doi:10.1177/1077801298004003002
4. 4. Dobash RE, Dobash RP. Violence against wives: A case against the patriarchy. New York: Free Press; 1979. p. 33–69.
5. 5. Bourdieu P. Masculine domination. Stanford: Stanford University Press; 2001. p. 1–45
6. 6. Flood M, Pease B. Factors influencing attitudes to violence against women. Trauma Violence Abuse. 2009;10(2):125-142. doi:10.1177/1524838009334131
7. 7. UN Women. Measuring the shadow pandemic: Violence against women during COVID-19. New York: UN Women; 2021. (p. 1-6)
8. 8. Liang B, Goodman L, Tummala-Narra P, Weintraub S. A theoretical framework for understanding help-seeking processes among survivors of intimate partner violence. Am J Community Psychol. 2005;36(1-2):71-84. doi:10.1007/s10464-005-6233-6

9. 9. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), UN Women. Türkiye’de istatistiklerle kadın 2024. Ankara: [Internet] .2024.[Erişim Tarihi 30 Mart 2026]. Erişim Adresi: https://www.tuik.gov.tr/media/announcements/istatistiklerle_kad%C4%B1n2024.pdf
10. 10. Demirbilek S, Öktem Özgür A, Çoban A. Şiddetle mücadelede toplumsal bir kurum olarak kadın sığınmaevleri. Sosyoekonomi. 2020;28(4):337-356. doi:10.17233/sosyoekonomi.2020.04.15
11. 11. Gracia E, Rodriguez CM, Lila M. Preliminary evaluation of an analog procedure to assess acceptability of intimate partner violence against women: The partner violence acceptability movie task. Front Psychol. 2015; 6:1567. Doi:10.3389/fpsyg.2015.01567
12. 12. Afşar ST, Görgün-Baran A, Koca C. Şiddet gören kadınların sığınmaevlerine erişimini engelleyen etmenler. Fe Dergi. 2017;9(1):133-150. doi:10.1501/Fe0001_0000000183
13. 13. Tekdere M, Polat T. Kadına şiddetle mücadelede kadın konukevi hizmeti ve belediyeler. Manas Sos Araşt Derg. 2022;11(2):683-701.
14. 14. Taşdemir-Afşar S. Sığınmaevinde kalan kadınların ve sığınmaevi çalışanlarının bakış açısından sığınmaevindeki ilişkiler. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2020;31(2):389-422.
15. 15. Creswell JW. Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. 3rd ed. Thousand Oaks: Sage; 2013. p. 77–105.
16. 16. Yıldırım A, Şimşek H. Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 12. baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık; 2021. p. 41–75
17. 17. Patton MQ. Qualitative research and evaluation methods. 4th ed. Thousand Oaks: Sage; 2015. p. 3–490
18. 18. Guest G, Bunce A, Johnson L. How many interviews are enough? Field Methods. 2006;18(1):59-82. doi:10.1177/1525822X05279903
19. 19. Hsieh HF, Shannon SE. Three approaches to qualitative content analysis. Qual Health Res. 2005;15(9):1277-1288. doi:10.1177/1049732305276687
20. 20. Elo S, Kyngäs H. The qualitative content analysis process. J Adv Nurs. 2008;62(1):107-115. doi:10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
21. 21. Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Beverly Hills: Sage; 1985. p. 289–331.
22. 22. Putnam RD. Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster; 2000. p. 19–28.
23. 23. Coleman JS. Social capital in the creation of human capital. Am J Sociol. 1988;94: (pp. 95-120).
24. 24. Stylianou AM. Economic abuse within intimate partner violence: A review of the literature. Violence Vict. 2018;33(1):3-22. doi:10.1891/0886-6708.33.1.3
25. 25. Adams AE, Sullivan CM, Bybee D, Greeson MR. Development of the scale of economic abuse. Violence Against Women. 2008;14(5):563-588. doi:10.1177/1077801208315529
26. 26. Alkan Ö, Özar Ş, Ünver Ş. Economic violence against women: A case in Turkey. PLoS One. 2021;16(3):e0248630. doi: 10.1371/journal.pone.0248630
27. 27. Goodman LA, Smyth KF, Borges AM, Singer R. When crises collide: how intimate partner violence and poverty intersect to shape women’s mental health and coping. Trauma Violence Abuse. 2009;10(4):306-329. doi:10.1177/1524838009339754
28. 28. Ertuğrul FG, Duyan V. Kadınlara yönelik tutum ölçeği-kısa sürümünün Türkçe'ye uyarlama çalışması. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;8(1):18-28.
29. 29. Duyan V. Sosyal desteğin tanımı, kaynakları, işlevsel boyutları, yararları. Sağlık ve Toplum. 2001;11(2):3-8.