Üniversite öğrencilerinde nargile odaklı tütün ürünleri kullanımı ve ilk denenen tütün ürünü ile tütün ürünü kullanıcısına dönüşme arasındaki ilişki

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Yeditepe Üniversitesi öğrencilerinin, nargile odaklı olarak, tütün ürünlerini kullanma durumları ile bu konudaki
algı ve tutumlarının tanımlanması amaçlanmış, ayrıca ilk denemeyi sigara veya nargileyle yapma ile kullanıcıya dönüşme arasındaki
ilişki incelenmiştir. Yöntem: Bu çalışma, isimsiz bir anket formunun Yeditepe Üniversitesi Tıp, Eczacılık, Diş ve Sağlık Bilimleri
fakülteleri dördüncü sınıf öğrencileri tarafından doldurulmasına dayalı kesitsel bir çalışmadır. Bu fakültelerin 4. Sınıf öğrencilerinin
tümü (n=354) çalışmaya dahil edilmeye çalışılmış, cevaplama oranı %97,5 (n=345) olarak gerçekleşmiştir. Anket uygulaması, 2014-
2015 Akademik Yılı Bahar Dönemi’nde yapılmıştır. Bulgular: Tütün ürünü halen kullanım oranı erkek öğrencilerde %53,5, kız
öğrencilerde %29,7, son otuz günde en az bir kez herhangi bir tütün ürün kullanma oranı erkek ve kız öğrencilerde sırasıyla %58,6 ve
%32,1 olarak bulunmuştur. Herhangi bir tütün ürününü yaşam boyu en az bir kez denemiş olma oranı erkeklerde %80,8, kızlarda %71,5
(p=0,075) olarak saptanmıştır. İlk denemelerin yarısı sigara ile diğer yarısı nargile ile olmuştur. Kızlarda en çok denenen ürün nargiledir.
İlk denenen ürünün sigara veya nargile olması ile kullanıcıya dönüşme arasında bir ilişki bulunamamıştır. Hangi ürün ile ilk denemesini
yapmış olursa olsunlar bir kez denemiş olanların önemli bir bölümü (erkeklerde %74, kızlarda %45, p<0,001) kullanıcı olarak
saptanmıştır. Halen her gün kullanan 100 öğrencinin %100’ü, ara sıra kullanan 26 öğrencinin %73’ü sigara kullanıcısıdır. Halen tütün
ürünü kullanan kızların en azından %69’unda, erkeklerin %55,5’inde kullanıcıya dönüşme (başlama) üniversitedeyken gerçekleşmiştir.
Öğrencilerin kafeye gitme sıklığı ile tütün ürünü kullanıcısı olmaları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Nargile içmeyi çekici kılan
nedenler olarak en çok, “tadı, kokusu, aroması” ve “kafede sosyal atmosfer, arkadaşlarla birliktelik” ifade edilmiştir. Sonuç:
Öğrencilerde tütün salgını endişe verici düzeyde olup, üniversite yılları, başlamada önemli bir dönem olarak ortaya çıkmıştır. Nargile,
ilk denemelere sigara kadar aracılık etmektedir. Bu ürünleri bir kez denemiş olanlar, ilk denemeyi hangi ürünle yapmış olurlarsa olsunlar
aynı düzeyde kullanıcıya dönüşmekte ve sonunda sigara kullanıcısı olmaktadırlar.

Anahtar Kelimeler

• Tütün kullanımı,sigara,nargile,ilk denenen ürün,üniversite öğrencileri

A tobacco use survey among university students focusing on waterpipe use and relationship between first-tried tobacco product and becoming an established smoker

Öz

Objective: We aimed to describe tobacco use and tobacco related attitudes and perceptions among the Yeditepe University students with a special focus on waterpipe use, and to investigate the relationship between first-tried tobacco product and established smoking.  Method: An anonymous questionnaire survey (a cross-sectional study) was conducted in the spring term of the 2014-15 academic year. Study subjects included all four year students (n=354) of the faculties of medicine, pharmacy, dentistry, and health sciences of the Yeditepe University (Istanbul/Turkey).   The response rate was 97.5%. Results: The prevalence of current smoking was 53.5% in males, 29.7% in females. Of the male students 58.6%, among female students 32.1% smoked any tobacco product at least once in the last 30 days. While the proportion of those who have ever tried, even one puff, any tobacco product was 80.8% in males, 71.5% in females (p=0.075). The first-tried tobacco product was a cigarette among half of them, and a waterpipe product in the other half. The most tried tobacco product among females was a waterpipe product. While there was no relationship between the first-tried tobacco product and established smoking, of those who ever tried a tobacco product 74%, and 45% became established smokers in males and females respectively (p<0.001). Of the 100 current daily smokers 100%, and of the 26 non-daily current smokers 73% were cigarette smokers. Of those who were current smokers, 69% had become an established smoker during their university years in females, and 55.5% in males. A significant relationship was found between frequency of going to a café and current smoking. Mostly stated factors attracting students to use waterpipe were “taste, smell or aroma of the waterpipe smoke”, and “social ambiance with friends”. Conclusion: The state of the tobacco use epidemic among the students was found alarming. For the university students their university years seem to be the most important period regarding starting smoking. As a first-tried tobacco product, waterpipe appeared to be as important as cigarettes. Whether the first-tried tobacco product is cigarette or waterpipe, those who have ever tried them once, have a similar chance to become an established smoker.        In the end, almost all of the smokers smoked cigarettes suggesting that waterpipe products feed cigarettes.

Amaç: Bu çalışmada, Yeditepe Üniversitesi öğrencilerinin, nargile odaklı olarak, tütün ürünlerini kullanma durumları ile bu konudaki algı ve tutumlarının tanımlanması amaçlanmış, ayrıca ilk denemeyi sigara veya nargileyle yapma ile kullanıcıya dönüşme arasındaki ilişki incelenmiştir. Yöntem: Bu çalışma, isimsiz bir anket formunun Yeditepe Üniversitesi Tıp, Eczacılık, Diş ve Sağlık Bilimleri fakülteleri dördüncü sınıf öğrencileri tarafından doldurulmasına dayalı kesitsel bir çalışmadır. Bu fakültelerin 4. Sınıf öğrencilerinin tümü (n=354) çalışmaya dahil edilmeye çalışılmış, cevaplama oranı %97,5 (n=345) olarak gerçekleşmiştir. Anket uygulaması, 2014-2015 Akademik Yılı Bahar Dönemi’nde yapılmıştır.  Bulgular: Tütün ürünü halen kullanım oranı erkek öğrencilerde %53,5, kız öğrencilerde %29,7, son otuz günde en az bir kez herhangi bir tütün ürün kullanma oranı erkek ve kız öğrencilerde sırasıyla %58,6 ve %32,1 olarak bulunmuştur. Herhangi bir tütün ürününü yaşam boyu en az bir kez denemiş olma oranı erkeklerde %80,8, kızlarda %71,5 (p=0,075) olarak saptanmıştır. İlk denemelerin yarısı sigara ile diğer yarısı nargile ile olmuştur. Kızlarda en çok denenen ürün nargiledir. İlk denenen ürünün sigara veya nargile olması ile kullanıcıya dönüşme arasında bir ilişki bulunamamıştır. Hangi ürün ile ilk denemesini yapmış olursa olsunlar bir kez denemiş olanların önemli bir bölümü (erkeklerde %74, kızlarda %45, p<0,001) kullanıcı olarak saptanmıştır. Halen her gün kullanan 100 öğrencinin %100’ü, ara sıra kullanan 26 öğrencinin %73’ü sigara kullanıcısıdır. Halen tütün ürünü kullanan kızların en azından %69’unda, erkeklerin %55,5’inde kullanıcıya dönüşme (başlama) üniversitedeyken gerçekleşmiştir. Öğrencilerin kafeye gitme sıklığı ile tütün ürünü kullanıcısı olmaları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Nargile içmeyi çekici kılan nedenler olarak en çok, “tadı, kokusu, aroması” ve “kafede sosyal atmosfer, arkadaşlarla birliktelik” ifade edilmiştir. Sonuç: Öğrencilerde tütün salgını endişe verici düzeyde olup, üniversite yılları, başlamada önemli bir dönem olarak ortaya çıkmıştır. Nargile, ilk denemelere sigara kadar aracılık etmektedir. Bu ürünleri bir kez denemiş olanlar, ilk denemeyi hangi ürünle yapmış olurlarsa olsunlar aynı düzeyde kullanıcıya dönüşmekte ve sonunda sigara kullanıcısı olmaktadırlar. 

Anahtar Kelimeler

• Tobacco use,cigarette smoking,waterpipe,first-tried tobacco product,university students

Kaynakça

1. 1. Chan M. Ten Years in Public Health, 2007–2017. World Health Organization 2017. p.98
2. 2. U.S. Department of Health and Human Services. The Health Consequences of Smoking—50 Years of Progress. A Report of the Surgeon General. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health, 2014. Printed with corrections, January 2014. p.819-20
3. 3. TUIK. Türkiye Sağlık Araştırması (Turkey Health Interview Survey) 2014, 2016. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1095 (Erişim tarihi: 12.07.2018)
4. 4. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Küresel Yetişkin Tütün Araştırması Türkiye Raporu. 2010. p.11.
5. 5. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı. Türkiye Küresel Yetişkin Araştırması Türkiye 2012. Ankara 2014. p.35
6. 6. Sezer RE, Pıçak YK. Tütün mücadelesi için yeni bir tehdit: Aromatik nargile. Cumhuriyet Tıp Dergisi 2011;33:133-43.
7. 7. Poyrazoğlu S, Sarli S, Gencer Z, Günay O. Waterpipe (narghile) smoking among medical and non-medical university students in Turkey. Ups J Med Sci 2010; 115: 210-6.
8. 8. Erbaydar NP, Bilir N, Yildiz AN. Knowledge, behaviors and health hazard perception among Turkish narghile (waterpipe)-smokers related to narghile smoking. Pak J Med Sci 2010; 26: 195-200.

9. 9. American Nonsmokers’ Rights Foundation. Smokefree and Tobacco-Free U.S. and Tribal Colleges and Universities: April 1, 2018. Erişim tarihi: 14.06.2018. https://no-smoke.org/wp-content/uploads/pdf/smokefreecollegesuniversities.pdf
10. 10. Meier EM et al. Which nicotine products are gateways to regular use. American Journal of Preventive Medicine. Am J Prev Med 2015;48(1S1):S86–S93
11. 11. Sutfin EL et al. First tobacco product tried:Associations with smoking status and demographics among college students. Addictive Behaviors. 51(2015)152-157
12. 12. U.S. Department of Health and Human Services. The health benefits of smoking cessation. A report of the Surgeon General. Atlanta, GA: Office on Smoking and Health, Centers for Disease Control 1990. 628 p. (DHSS publication no. (CDC) 90-8416).
13. 13. Mowery PD et al.. Progression to Established Smoking Among US Youths. Am J Public Health. 2004;94:331–337).
14. 14. Prochaska JO, Goldstein MG. Process of smoking cessation. Implications for clinicians. Clin Chest Med 1991; 12: 727-35. 15. Akan H, Hayran O, Özcan M, Acar U. Üniversite öğrencileri arasında sigara içme sıklığı: Kesitsel bir çalışma. Türk Aile Hek Derg 2010; 14(2): 71-76.
15. 16. İnandı T et al. Global health professional – medical- student survey 2010. MKU, WHO, CDC. October 2010.
16. 17. Ozcebe H et al. Smoking Water Pipe Habits of University Students and Related Sociodemographic Characteristics. TAF Prev Med Bull 2014;13(1):19-28
17. 18. Evren C, Evren B, Bozkurt M. Tobacco use among 10th grade students in İstanbul and related variables. Asian Journal of Psychiatry. 2014;8:69-75.
18. 19. Salloum RG, Haider RH, Barnett TE, Guo Y, Getz KR, Thrasher JF, Maziak W. Waterpipe tobacco smoking and susceptibility to cigarette smoking among young adults in the United States, 2012–2013. Prev Chronic Dis 2016;13:150505.DOI: http://dx.doi.org/10.5888/pcd13.150505
19. 20. Soneji S, Sargent JD, Tanski SE, Primack BA. JAMA Pediatr. 2015 February ; 169(2): 129–136. doi:10.1001/jamapediatrics.2014.2697.
20. 21. Smith-Simone S, Maziak W, Ward KD, Eissenberg T. Waterpipe tobacco smoking: knowledge, attitudes, beliefs, and behavior in two U.S. samples. Nicotine Tob Res 2008; 10: 393-8.
21. 22. Maziak W, Eissenberg T, Rastam S, Hammal F, Asfar T, Bachir ME, Fouad MF, Ward KD. Beliefs and attitudes related to narghile (waterpipe) smoking among university students in Syria. Ann Epidemiol 2004; 14: 646-54.
22. 23. Varsano S, Ganz I, Eldor N, Garenkin M. Water-pipe tobacco smoking among school children in Israel: frequencies, habits, and attitudes. Harefuah 2003; 142: 736-41.