Araştırma Makalesi

Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler

Cilt: 16 Sayı: 1 20 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler

Öz

Giriş: Ülkemizde Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından sonuncusu 2013 yılında yapılan iş kazaları ve işe bağlı sağlık problemleri anketi, sadece prevalans ve demografik dağılımlar şeklinde sunulmaktadır. Çalışmamızda, Türkiye’de istihdam edilenlerin işten kaynaklı veya iş nedeniyle kötüleşen sağlık problemi yaşamasını etkileyen faktörlerin ve işyerindeki yaşanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarının saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Türkiye genelini temsil eden kesitsel tipteki araştırmamızda 2013 yılında TUİK anketörleri tarafından yüz-yüze anket yöntemiyle elde edilen İş Kazaları ve İşe Bağlı Sağlık Problemleri konulu anket modülünün ham verileri kullanılmıştır. Araştırmamızın ana bağımlı değişkeni olan işe bağlı sağlık sorunu; kişinin son 12 ay içinde maruz kaldığı her türlü sağlık sorunu, işinden kaynaklandığı veya iş nedeniyle daha da kötüleştiği düşünülüyorsa kapsanmıştır. Araştırmada, işle ilgili yaşanan sağlık sorunları, yetkililer tarafından kabul edilen veya kayıtlanan vakalar ile sınırlı tutulmamıştır, kişinin bu hastalığın işten kaynaklandığını düşünmesi yeterlidir. Bulgular: Çalışanların %2'si, son 12 ayda işe bağlı sağlık sorunu yaşadığını belirtmiştir. En çok rahatsızlık veren sağlık sorunu ise %57,3’lük bir oranla kas iskelet sistemi sorunlarıdır. İşe bağlı sağlık sorunlarını etkileyen faktörler çok değişkenli olarak analiz edildiğinde; yüksek lisans/ fakülte ve üzeri eğitim durumuna göre; hiç okul bitirmeyenler 1,79 kat, ilköğretim mezunları 1,61 kat ve lise mezunları ise 1,51 kat daha yüksek işe bağlı sağlık sorunuyla karşılaşma olasılığına sahip olduğu anlaşılmıştır. Çalışanlarının işyeri ana faaliyeti göz önüne alındığında, ofis vb. az tehlikeli meslek gruplarına göre; inşaat ve elektrik vb. çok tehlikeli meslek gruplarında 1,27 kat (%95 G.A. 1,03-1,58) daha yüksek bulunurken, tarım sektörünün işe bağlı sağlık sorunlarına karşı koruyucu olduğu saptanmıştır. Sonuç: Ülkemizde işe bağlı sağlık sorunlarında risk gruplarına (düşük eğitim seviyesi, boşanan/eşi ölenler ve çok tehlikeli sektörde çalışanlar, uzun saatler çalışanlar) yönelik alınacak tedbirler ve çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlığını etkilediklerini düşündükleri (ağır yük taşıma ve zaman baskısı vb.) faktörlerin elimine edilmesi, iş kazalarına bağlı can ve iş gücü kayıplarının önüne geçilmesini sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Verilerin paylaşımında ve süreçteki yardımlarından dolayı Türkiye İstatistik Kurumu'na teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Bilir N. İşyeri Ortam Faktörleri ve İş Hijyeni Çalışmaları. İş Sağlığı ve Güvenliği. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri; 2016:101-112.
  2. 2. Oztek Z. Public health specialists: occupational description in Turkey. Cahiers de sociologie et de demographie medicales. 2009;50(4):433-444.
  3. 3. Üstün TB, Kostanjsek N, Chatterji S, Rehm J. Measuring health and disability: Manual for WHO disability assessment schedule WHODAS 2.0: World Health Organization; 2010:11-26. https://apps.who.int/iris/handle/10665/43974. Accessed 05.10.2020, 2020.
  4. 4. Takala J, Hämäläinen P, Saarela KL, et al. Global estimates of the burden of injury and illness at work in 2012. Journal of occupational and environmental hygiene. 2014;11(5):326-337.
  5. 5. de Zwart BC, Broersen JP, Frings-Dresen MH, van Dijk FJ. Musculoskeletal complaints in the Netherlands in relation to age, gender and physically demanding work. International archives of occupational and environmental health. 1997;70(5):352-360.
  6. 6. Caraballo-Arias Y. Occupational safety and health in Venezuela. Annals of global health. 2015;81(4):512-521.
  7. 7. June KJ, Cho SH. Low back pain and work‐related factors among nurses in intensive care units. Journal of clinical nursing. 2011;20(3‐4):479-487.
  8. 8. Van den Heuvel SG, Geuskens GA, Hooftman WE, Koppes LL, Van den Bossche SN. Productivity loss at work; health-related and work-related factors. Journal of occupational rehabilitation. 2010;20(3):331-339.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

23 Eylül 2020

Kabul Tarihi

13 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özdemir, M., & Save, D. (2022). Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(1), 1-7. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.798952
AMA
1.Özdemir M, Save D. Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler. TJFMPC. 2022;16(1):1-7. doi:10.21763/tjfmpc.798952
Chicago
Özdemir, Mikail, ve Dilşad Save. 2022. “Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16 (1): 1-7. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.798952.
EndNote
Özdemir M, Save D (01 Mart 2022) Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16 1 1–7.
IEEE
[1]M. Özdemir ve D. Save, “Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler”, TJFMPC, c. 16, sy 1, ss. 1–7, Mar. 2022, doi: 10.21763/tjfmpc.798952.
ISNAD
Özdemir, Mikail - Save, Dilşad. “Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16/1 (01 Mart 2022): 1-7. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.798952.
JAMA
1.Özdemir M, Save D. Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler. TJFMPC. 2022;16:1–7.
MLA
Özdemir, Mikail, ve Dilşad Save. “Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 16, sy 1, Mart 2022, ss. 1-7, doi:10.21763/tjfmpc.798952.
Vancouver
1.Mikail Özdemir, Dilşad Save. Türkiye’de İşe Bağlı Fiziksel ve Ruhsal Sağlık Sorunları ve Etkileyen Faktörler. TJFMPC. 01 Mart 2022;16(1):1-7. doi:10.21763/tjfmpc.798952

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0