Araştırma Makalesi

COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Cilt: 15 Sayı: 4 20 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Amaç: COVID-19’un hem sağlık hem de sosyal hizmet sunum sistemleri üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Pandemi sürecinde toplumun bazı kesimleri dezavantajlı olma konumunun daha da derinleştiği bir noktaya taşınmıştır. Bu gruplardan biri de nadir hastalığı bulunan kişileri kapsamaktadır. Nadir hastalığı bulunan Avrupa'da 30 milyon, dünya genelinde ise 300 milyon kişi, pandemi sırasında en savunmasız nüfus grupları arasında yer almıştır. Çünkü genellikle kronik, karmaşık, dejeneratif ve ciddi şekilde yeti yitimlerine ve engelliliğe sebep olan nadir hastalıklar, özel bakım ihtiyaçları yaratmaktadır. Bu çalışma, nadir hastalığı bulunan kişilerin COVID-19'dan nasıl etkilendiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Scopus, Web of Science, Networked Digital Library of Theses & Dissertations, ProQuest ve Google Scholar veri tabanları ‘nadir hastalıklar ve COVID-19’, ‘nadir hastalıklar ve koronavirüs’ ve ‘COVID-19'un nadir hastalıklar üzerindeki etkisi’ anahtar kelimeleri kullanılarak Türkçe ve İngilizce olarak taranmıştır. Tarama sonucunda 40 çalışmaya ulaşılmış ve araştırma kapsamına alma kriterlerine uygun 18 makale belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmanın bulguları, nadir hastalığı olan hastaların sağlık sistemlerine erişim, günlük yaşam dinamiklerinin değişmesi ve bütünsel bakım hizmetlerine erişim ve psikososyal yönden sorunlar yaşadıklarını göstermektedir. Sağlık hizmetlerine erişim açısından teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin kısıtlanması gibi ciddi sorunlar belirtilmektedir. Günlük yaşam dinamiklerinin değişimi ve bütüncül bakıma erişim açısından, bakım hizmetlerinin aksaması, bakım verme sorumluluğunu aile üyelerinin üstlenmesi ve bu süreçte ailelerin ekonomik olarak zorlanması bulunmaktadır. Psikososyal güçlükler arasında ise anksiyete, korku ve depresyon düzeylerinde artış ile ruh sağlığı hizmetlerine erişimde kısıtlılıkların yaşanması bulunmaktadır. Sonuç: Nadir hastalığı olan bireylerin biyo-psiko-sosyal ve ekonomik yönlerden yaşadığı zorlukların ortadan kaldırılmasında hizmet sunum sistemlerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Dünya Sağlık Örgütü. Coronavirus disease (COVID-19) Weekly Epidemiological Update and Weekly Operational Update. 2020. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports (Erişim 01.04.2021)
  2. 2. T.C. Sağlık Bakanlığı. https://covid19.saglik.gov.tr/ (Erişim 01.04.2021)
  3. 3. EURORDIS. (2020). EURORDIS open letter to policy makers: Recommendations to protect people living with a rare disease during the COVID-19 pandemic. 2020. https://www.eurordis.org/covid19openletter (Erişim 01.04.2021)
  4. 4. Pak MD. Nadir hastalıklarda sosyal hizmetin rolü. Sağlık ve Toplum Dergisi 2017; 27(3):3-13.
  5. 5. Satman İ, Güdük Ö, Yemenici M, & Ertürk N. Nadir Hastalıklar Raporu. Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü. Ankara: TÜSEB Yayınları; 2019.p.19-20.
  6. 6. Haendel M, Vasilevsky N, Unni D, Bologa C, Harris N, Rehm H, & Dawkins H. How many rare diseases are there?. Nature Reviews Drug Discovery 2019;19: 77-78.
  7. 7. Yavuz Çolak M. Nadir Hastalıklar Epidemiyolojisi. In:Özgür İnce, Merve Deniz Pak editor. Tüm Yönleriyle Nadir Hastalıklar. Ankara: Nobel Akademik Yayınları; 2019.p.16-39.
  8. 8. Anderson M, Elliott E, Zurynski Y. Australian families living with rare disease: experiences of diagnosis, health services use and needs for psychosocial support. Orphanet J Rare Dis 2013;8(1):22.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2021

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Pak Güre, M. D. (2021). COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 15(4), 685-697. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.918503
AMA
1.Pak Güre MD. COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. TJFMPC. 2021;15(4):685-697. doi:10.21763/tjfmpc.918503
Chicago
Pak Güre, Merve Deniz. 2021. “COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 15 (4): 685-97. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.918503.
EndNote
Pak Güre MD (01 Aralık 2021) COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 15 4 685–697.
IEEE
[1]M. D. Pak Güre, “COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, TJFMPC, c. 15, sy 4, ss. 685–697, Ara. 2021, doi: 10.21763/tjfmpc.918503.
ISNAD
Pak Güre, Merve Deniz. “COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 15/4 (01 Aralık 2021): 685-697. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.918503.
JAMA
1.Pak Güre MD. COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. TJFMPC. 2021;15:685–697.
MLA
Pak Güre, Merve Deniz. “COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, c. 15, sy 4, Aralık 2021, ss. 685-97, doi:10.21763/tjfmpc.918503.
Vancouver
1.Merve Deniz Pak Güre. COVID-19 PANDEMİSİNİN NADİR HASTALIĞI OLAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. TJFMPC. 01 Aralık 2021;15(4):685-97. doi:10.21763/tjfmpc.918503

Sağlığın ve birinci basamak bakımın anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunacak yeni bilgilere sahip yazarların İngilizce veya Türkçe makaleleri memnuniyetle karşılanmaktadır.

Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Aile Hekimliği Akademisi Derneği is licensed under CC BY-NC-ND 4.0