Tıp Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Hekimlik Mesleğine Yönelik Tutumları ve İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Mesleğe yönelik olumlu tutuma sahip olan öğrencilerin, gerek öğrenimlerinde, gerekse de iş yaşamlarında daha başarılı olacakları düşünülmektedir. Bu nedenle, öncelikle öğrencilerde mesleğe yönelik tutum ve bununla ilişkili olan faktörlerin ayrıntılı şekilde ortaya konması gerekmektedir. Bu çalışmada, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde son sınıfta öğrenim görmekte olan öğrencilerde, hekimlik mesleğine yönelik tutum ve iletişim becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, 2019 ve 2020 akademik yıllarında, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim görmekte olan son sınıf öğrencilerde gerçekleştirilen kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmanın yapılabilmesi için gerekli idari izin ve etik onay alınmıştır. Tıp fakültesi son sınıf öğrencilerine, e-posta ortamında ulaştırılan bilgilendirilmiş gönüllü onam formu ile anket formun online olarak doldurulması istenmiştir. Bu çalışmada, örneklem hacmi Gpower3.1 istatistik paket programından yararlanılarak 188 olarak hesaplanmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında SPSS (versiyon 15.0) İstatistik Paket Programında değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney U analizi, Kruskal Wallis testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri olarak p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma grubunu 121’i(%44.8) kadın, 149’u(%55.2) erkek olmak üzere 270 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin yaşları 22-29 arasında değişmekte olup, ortalaması 23.9±1.1 yıl idi. Çalışmada, Osmangazi Üç Faktörlü Hekimlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği’nden alınan toplam puan 25.0 ile 83.0 arasında değişmekte olup, ortancası 61.0 idi. Çalışma grubunda, Osmangazi Üç Faktörlü Hekimlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği’nden alınan toplam puan ortancası (min-max) erkeklerde 58(25-83), kadınlarda ise 62(32-82) olup; kadınların ölçekten aldıkları puanların daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin, İletişim Becerileri Ölçeği’nden aldıkları puan ortancasının 96.5(36.0-125.0) olduğu görülmüştür. Çalışma grubunda, Osmangazi Üç Faktörlü Hekimlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği’nden alınan toplam puan ile, İletişim Becerileri Ölçeği’nden alınan puanlar arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğu görülmüştür. Sonuç: Çalışma grubundaki öğrencilerin, hekimlik mesleğine yönelik tutumları iyileştikçe iletişim becerilerinin de olumlu yönde değişim gösterdiği saptanmıştır. Hekimlik mesleğine yönelik tutum ile, iletişim becerileri arasındaki ilişkinin daha net ortaya konabilmesi için ayrıntılı ve nitel çalışmaların planlanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• hekimlik mesleğine yönelik tutum
• iletişim becerileri
• kesitsel çalışma

Is There a Link Between Attitude Towards Medical Profession and Communication Skills: a Cross-Sectional Study Among Final Year Medical Students in Turkey

Öz

Aim: It is thought that students who have a positive attitude towards the profession will be more successful both in their education and in their business life. For this reason, first of all, students' attitudes towards the profession and the factors associated with it should be revealed in detail. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between the attitude towards the medical profession and communication skills in the senior year medical faculty students in Turkey. Methods: This study is a cross-sectional study conducted in the 2019 and2020 academic years on senior students studying at Medical Faculties in Eskisehir, Turkey. A questionnaire form and informed consent form were sent via mail. The sample size was calculated as 188 by using the Gpower3.1 statistical package program. The data were evaluated in SPSS (version 15.0) Statistical Package Program. Mann Whitney U analysis, Kruskal Wallis test and Spearman Correlation analysis were used to analyze the data in the study. Statistical significance value was accepted as p <0.05. Results: The study group consisted of 270 students, 121 (44.8%) of whom were female. The ages of the students ranged from 22 to 29, with a mean of 23.9 ± 1.1 years. In the study, the total score obtained from the Osmangazi Three-Factor Attitude Scale towards the Physician Profession ranged from 25.0 to 83.0, with a median of 61.0. In the study group, the median total score (min-max) obtained from the Osmangazi Three-Factor Attitude Scale towards the Physician Profession was 58 (25-83) for men and 62 (32-82) for women; It was observed that the scores obtained by women from the scale were higher. In this study, it was seen that the average score the students got from the Communication Skills Scale was 96.5 (36.0-125.0). In the study group, it was observed that there was a positive correlation between the total score obtained from the Osmangazi Three-Factor Attitude Scale towards the Physician Profession and the scores obtained from the Communication Skills scale. Conclusion: In the study, it was concluded that there is a relationship between the attitudes of medical faculty senior students towards the medical profession and their communication skills. Further studies are necessary to evaluate the relationship between attitude towards the medical profession and communication skills more clearly.

Anahtar Kelimeler

• attitude towards the medical profession
• communication skills
• cross-sectional study

Kaynakça

1. 1. Hogg M, Vaughan G. Social psychology (p. 150). London: Pearson Education; 2005.
2. 2. Güler G, Cansu A. A Review of Attitude Scales Developed in Turkey Between 2002-2018 Regarding The Scale Development Process. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2020:1-25.
3. 3. Karadağ E, Kılıç S, Arslantaş D, Uzuner K, Harmancı K, İlhan H, et al. Üç Bileşenli Tutum Modeli Temelinde ‘Osmangazi Hekimlik Mesleği Tutum Ölçeği’: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması.Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi.2019;28(4):238-246.
4. 4. Aydoğan S, PALA S, Işıklı B. Mezuniyet öncesi ve sonrasında hekimlik mesleğine yönelik tutum. Ankara Medical Journal. 2019;19(1):10-20.
5. 5. Demiray U. Etkili iletişim. Pegem Yayınevi, Ankara. 2008.4-30.
6. 6. Yilmaz N, Yalçınkaya M. Tıp Öğrencilerinin Öğrenme İklimi Algılarının; Akademik Özyeterlik, Hekimlik Mesleğine Yönelik Tutum ve Akademik Başarı Açısından İncelenmesi. Tıp Eğitimi Dünyası. 2010;17(53):13-23.
7. 7. Atıcı E. Hasta-hekim ilişkisini etkileyen unsurlar. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2007;33(2):91-6.
8. 8. Atilla G, Oksay A, Erdem R. Hekim-Hasta İletişimi Üzerine Nitel Bir Ön Çalişma. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 2012(43):23-37.

9. 9. Öngören B. Hekim-Hasta İlişkisi ve Sağlik Hizmetlerinde İletişim 2. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2017;10:57-69
10. 10. Faul F, Erdfelder E, Lang A, Buchner A. G* Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior research methods. 2007;39(2):175-91.
11. 11. Aşcı Ö, Hazar G, Yılmaz M. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin iletişim becerileri ve ilişkili değişkenler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık bilimleri Dergisi. 2015;6(3):160-165.
12. 12. KorkutOwen F, Bugay A. İletişim Becerileri Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2014;10(2):51-64.
13. 13. Kumcağız H, Yılmaz M, Çelik SB, Avcı A. Hemşirelerin iletişim becerileri: Samsun ili örneği. Dicle Tıp Dergisi. 2011;38(1).
14. 14. Sarıkaya Ö, Uzuner A, Gülpınar M, Keklik D, Kalaça S. İletişim becerileri eğitimi: İçerik ve değerlendirme. Tıp Eğitimi Dünyası. 2004;14(14).
15. 15. Erözkan A. Üniversite öğrencilerinin iletişim becerilerini etkileyen faktörler. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2007;26(26):59-72.
16. 16. Shankar P, Dubey A, Balasubramanium R, Dwivedi N. Student attitude towards communication skills learning in a Caribbean medical school. The Australasian medical journal. 2013;6(9):466-75.
17. 17. Tengiz F, Babaoglu A, Koc E, Pamuk G. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Hekimlik Mesleğine Yönelik Tutumları: Preklinik ve Klinik Eğitim Dönemlerinin Karşılaştırılması. Tıp Eğitimi Dünyası.2020;19(57):26-36.
18. 18. Cannity, K. M., Banerjee, S. C., Hichenberg, S., Leon-Nastasi, A. D., Howell, F., Coyle, N., ... & Parker, P. A. (2021). Acceptability and efficacy of a communication skills training for nursing students: building empathy and discussing complex situations. Nurse Education in Practice, 50, 102928.
19. 19. Shiraly, R., Mahdaviazad, H., & Pakdin, A. (2021). Doctor-patient communication skills: a survey on knowledge and practice of Iranian family physicians. BMC Family Practice, 22(1), 1-7.