Monitoring of Important Pest Populations by Colored Sticky Traps at Tomato Greenhouse in Afyonkarahisar Province

Öz

It is known that there are a lot of pests and diseases that caused economic losses in the greenhouse growing. Among these pests, thrips, whiteflies, red mites, and aphids are potential pests that caused important losses. 

In recent years, tomato leaf miner extensively observed in the tomato growing areas is one of these pests too. Again, this pest in the tomatoes greenhouses chemical control methods are intensively used and this pest developed resistance to these chemicals. For this reason, many control methods are used against these pests and biotechnical methods are used for population monitoring of pests.

In this study, the populations of tomato moth (Tuta absoluta Meyrick), greenhouse whitefly (Trialeurades vaporariorum, Westwood), and the western flower thrips (Frankliniella occidentalis (Pergande) were observed by using black, yellow, and blue sticky traps in an 80-acre geothermal greenhouse in Sandıklı district of Afyonkarahisar province and their population densities were determined.

As a result, especially pheromone-supported black traps were found to be quite successful in attracting tomato moth. Also, greenhouse white fly attracted more of the yellow sticky traps while the western flower thrips attracted more of the blue traps.

Anahtar Kelimeler

• Colored sticky trap
• Frankliniella occidentalis
• Geotermal greenhouse
• Trialeurades vaporariorum
• Tuta absoluta

Afyonkarahisar İli Domates Serasında Önemli Zararlı Popülasyonlarının Renkli Yapışkan Tuzaklar ile İzlenmesi

Öz

Örtü altı yetiştiriciliğinde ekonomik kayba sebebiyet veren birçok zararlı ve hastalık etmeni olduğu bilinmektedir. Bu zararlı etmenler içerisinde thrips, beyaz sinek, kırmızı örümcek ve yaprak biti önemli kayıplara neden olabilecek potansiyele sahip zararlılardandır. 

Son yıllarda domates üretim alanlarında yoğun olarak görülen domates güvesi de bu zararlı türlerden birisidir. Kapalı alandaki üretilen domateslerde bu zararlıya karşı özellikle kimyasal mücadele uygulanmakta olup, yoğun kullanılması sonucunda kimyasallara dayanıklılık ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu zararlı böcekler ile mücadele etmek için birçok yönteme başvurulmakta bu yöntemlerden biyoteknik yöntemlerden yararlanılarak zararlının popülasyon takibi yapılabilmektedir. 

Bu çalışmada Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesine bağlı 80 dönümlük jeotermal bir serada domates güvesi (Tuta absoluta Meyrick), sera beyaz sineği (Trialeurades vaporariorum Westwood) ve batı çiçek thripsi (Frankliniella occidentalis (Pergande))’ne karşı siyah, sarı ve mavi yapışkan tuzak kullanılarak zararlıların popülasyonları izlenmiş ve yoğunlukları belirlenmiştir. 

Sonuç olarak, özellikle feromonla desteklenmiş siyah tuzakların domates güvesini çekmede oldukça başarılı olduğu görülmüştür. Ayrıca sera beyaz sineğini sarı yapışkan tuzaklar daha fazla çekerken, batı çiçek thripsini mavi tuzaklar daha fazla çekmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Frankliniella occidentalis
• Jeotermal sera
• Renkli yapışkan tuzak
• Trialeurades vaporariorum
• Tuta absoluta

Kaynakça

1. Aksoy, A., Karaca, İ. (2015). Uşak İlinde Yoğun Domates Yetiştiriciliği Yapılan Alanlarda (Hatipler ve Koyunbeyli) Sera ve Açık Alan Koşullarında Domates güvesinin Popülasyon Gelişimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 19(3):80-84.
2. Atakan, E., Pehlivan, S., Ölçülü, M. (2014). Farklı renkteki yapışkan tuzakların nektarindeki Thrips major Uzel (Thysanoptera: Thripidae)’a çekicilikleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 38(1), 51-60.
3. Bayram, Y., Bektaş, Ö., Büyük, M., Bayram, N., Duman, M., Mutlu, Ç. (2014). Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde domates güvesi [(Tuta absoluta Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)] ve doğal düşmanlarının sürveyi. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi, 5(2), 99-110.
4. Birişik, N. (2013). Teoriden Pratiğe Biyolojik Mücadele. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, 224s, Ankara.
5. Cemek, M., Aydıngöz, M., Konuk, M. (2005). Jeotermal Enerji ve Afyon Bölgesinin Jeotermal Enerji Potansiyeli, Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi, 1, 1304-4141, 39-48.
6. Çolak, A., Çelikel, G., Ekmekçi, U., Özarslandan, A., Aksoy, E., Karataş, A., Yurtmen, M., Sezen, M., Demirtaş, B., Arslan, R., Turkay, C., Subaşı, S., Özturk, C. (2010). Doğu Akdeniz Bölgesi’nde Örtü Altı Organik Domates Üretiminde Hastalık, Zararlı Ve Yabancı Otların Mücadelesinin Yönetimi. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, 253-264, Ankara.
7. Cuthbertson, A.G.S., Mathers, J.J., Blackburn, L.F., Korycinska, A., Luo, W., Jacobson, R.J., Northing, P. (2013). Population development of Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) under simulated UK glasshouse conditions. Insects, 4, 185-197.
8. Durmuşoğlu, E.,Karsavuran, Y., Kaya, M. (2009). Örtüaltı domates yetiştiriciliğinde Beyazsineklere karşı farklı tonlardaki sarı renkli yapışkan tuzakların etkinliği. Türkiye Entomoloji Dergisi, 33(1), 13-21.

9. Gökkaya, S., Karaca, İ. (2019). Population change and distribution of Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) in strawberry greenhouses. International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences, 3(2), 106-111.
10. Harizanova, V., Stoeva, A., Mohamedova, M. (2009). Tomato leaf miner, Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)-first record in Bulgaria. Agricultural Science and Technology, 1(3), 95-98.
11. Kaplan, B., Bayhan, E. (2017). Mardin ili bağ alanlarında zararlı Thrips türleri ile mücadele olanaklarının belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni, 57(4),433-446.
12. Karabüyük, F. (2011). Doğu Akdeniz Bölgesi Sebze Alanlarında Domates Yaprak Galeri Güvesi Tuta absoluta (Meyrick, 1917)’nın Popülasyon Gelişmesi, Yayılışı, Konukçuları İle Parazitoit ve Predatörlerinin Saptanması. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi (Basılmamış), Adana, 48 s.
13. Karut, K., Kazak, C., Döker, İ., Ulusoy, M.R. (2011). Mersin ili domates seralarında domates yaprak galeri güvesi Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)’nın yaygınlığı ve zarar durumu. Türkiye Entomoloji Dergisi, 35(2), 339-347.
14. Kervankıran, İ. (2012). Afyonkarahisar İlinde Jeotermal Enerji Kullanımı ve Sorunları, Marmara Coğrafya Dergisi, 25, 108-126.
15. Loni, A., Rossi, E., van Achterberg, K. (2011). First report of Agathis fuscipennis in Europe as parasitoid of the tomato leafminer Tuta absoluta. Bulletin of Insectology, 64(1), 115-117.
16. Oba, M., Kütük, K., Yıldırım, H. (2014). “Antalya ili örtü altı domates yetiştiriciliğinde zararlı olan domates güvesi (Tuta absoluta) mücadelesinde kullanılan siyah yapışkan tuzak çalışması, s. 25”, I. Domates Yetiştiriciliğinde Entegre Ürün Yönetimi Sempozyumu (20-22 Kasım 2014, Kumluca-Antalya) Bildirileri, 41 s.
17. Öncüer, C.,Durmuşoğlu, E. (2008). Tarımsal Zararlılarla Savaş Yöntemleri ve İlaçları (Genişletilmiş 6. Baskı). Adnan Menderes Üniversitesi Yayınları No: 28, 472s,Aydın.
18. Öztemiz, S. (2012). Domates güvesi Tuta absoluta Meyrick (Lepidoptera: Gelechiidae) ve biyolojik mücadelesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 15(4), 47-57.
19. Sevgican, A., Tüzel, Y., Gül, A., Eltez, R.Z. (2000). Türkiye’de Örtüaltı Yetiştiriciliği. Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, Cilt:2, 679-707.
20. TÜİK (2019). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim Tarihi: 24.11.2017. http://www.tuik.gov.tr/
21. Ulubilir, A.,Yabaş, C., Yiğit, A. (1996). İçel'de örtüaltında yetiştirilen sebzelerde zararlı Yaprak galerisineği, Liriomyza trifolii Burgess (Dip.:Agromyzidae)'nin mücadelesinde sarı yapışkan tuzaklarla kitlesel tuzaklamanın etkisi. Bitki Koruma Bülteni, 36(3-4), 143-150.
22. Ünlü, L. (2012). Potato: A new host plant of Tuta absoluta Povolny (Lepidoptera: Gelechiidae) Turkey. Pakistan Journal of Zoology, 44(4), 1183-1184.
23. Uzun, F., Birgücü, A.K., Karaca, İ. (2015). Determination of oviposition preference of Tuta absoluta to tomato, pepper and eggplant. Asian Journal of Agriculture and Food Science, 3(5): 569-578.
24. Yüksel, E., Yüksel, A.N. (2011). Tekirdağ’da Örtüaltı Yetiştiriciliğinin Belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(2), 153-159.