Teorik Makale

Rus Modernizmi ve Süprematizm

Cilt: 9 Sayı: 18 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Rus Modernizmi ve Süprematizm

Öz

Rus Resim Sanatında, soyut geometrik biçimleri doğal nesnelerden dışlayarak kullanmayı hedefleyen bir anlayış olan süprematizm, ilk kez 1913 yılında bir sanat terimi ve görüşü olarak Kazimir Malevich tarafından ortaya atılmıştır. Rus sanat kültür dünyasında önemli bir etki yaratan süprematizm, 1910'lu ve 1920'li yıllarda, önce Doğu Avrupa ülkelerini, daha sonra da bütün Batı coğrafyasını etkileyen avangad bir akım olmuştur. Malevich suprematism anlayışına, fütürist ve kübist görüşlerin etkileri sonucunda ulaşmıştır. Dönemin avangard sayılmakta olan konstrüktüvist ve kübist çalışmaların, form ve nesne konularında, sanatçının özgürlüğünü kısıtladığını, geometrik düzlemlerin, matematiğin, üç boyutlu dünyaya bağlı olmak zorunluluğunu ortaya koyduğunu dile getirmiştir. Malevich’e göre sanat, dünyevi değil, metafizik bir durum olmuştur. 1915 tarihli ilk sergisinde Malevich, Ivan Puni, Mikhail Menkov, Jean Pougny, Kseniya Bogulavskaya ve Olga Rozanova gibi sanatçılar ile birlikte “Supremus” grubunu kurmuştur. Supremus Dergis’inin etrafında biçimlenen grup, süprematizm akımının yaygınlaşmasında etkili olmuştur. Malevich'in resim sanatında temsili yaklaşımından uzaklaşması, Lyubov Popova (1889-1924), Gustav Klutsis (1895-1938), Alexander Rodchenko (1891-1956), El Lissitzky gibi sanatçıları da etkilemiştir. İlk suprematist eserler, 1915 Aralık ayında, eski adı Petrograd olan St. Petersburg kentinde gerçekleştirilen “Resim Sanatının Son Fütürist Sergisi 0. 10” isimli sergide gösterilmiştir. 1917 yılındaki Sovyet Devrimi’nin ilk yıllarında belirgin olarak suprematizmin etkisi görülmüştür. Suprematizm, 1918 yılından sonra devrimci sanat olarak yanılmış, Kazimir Malevich gibi etkin sanatçılar, avangard sanatı desteklemişlerdir. Kazimir Malevich, Almanya'da Bauhaus ve Hollanda'da De Stijl hareketiyle de bağlantılar kurarak, akımın Rusya dışında da tanınmasında ve yaygınlaşmasında etkili olmuştur. 1919 yılında Moskova'da düzenlenen “Onuncu Devlet Sergisi”, “Sovyet Yaratım ve Süprematizm” akımının Rus sanatında yaygınlaşmış olduğuna kanıt gösterilmiştir. Kazimir Malevich, eserlerini genellikle Rus evlerinde ikonaların yerleştirildiği gibi sergilemiş, görünen dünyayı betimleyen eserlerin sanat ile ilgilerinin bulunmadığını ifade etmiştir. Süprematizm, saf duygunun ifadesine imkân tanıyan temsili biçimi, non - objektif temsilde bulmaktadır. Non - objektif sanatın zirvelerine ulaştıkça, görünen dünyanın konturları giderek gözden kaybolmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antmen, A. (2013). 20. yüzyıl Batı sanatında akımlar. Sel Yayıncılık.
  2. Bourdieu, P. (2023). Kültür üretimi (S. Yardımcı & E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları.
  3. Cottington, D. (2013). Avangard (N. Örge, Çev.). Dost Kitabevi.
  4. Dickerson, M. (2013). Sanat tarihi (O. Düz, Çev.). Say Yayınları.
  5. Erden, E. O. (2016). Modern sanatın kısa tarihi. Hayalperest Yayınları.
  6. Hodge, S. (2018). Sanatın kısa öyküsü (D. Öztok, Çev.). Hep Kitabevi.
  7. Levina, T. (2023). Defining nothingness: Kazimir Malevich and religious renaissance. Studies in East European Thought, 75(3), 255–275. https://doi.org/10.1007/s11212-023-09561-x
  8. Lynton, N. (2015). Modern sanatın kısa öyküsü (C. Çapan & S. Öztürk, Çev.). Remzi Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi

Bölüm

Teorik Makale

Erken Görünüm Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

14 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

13 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Savaşer, I. (2025). Rus Modernizmi ve Süprematizm. The Journal of Social Science, 9(18), 263-279. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1765205
AMA
1.Savaşer I. Rus Modernizmi ve Süprematizm. TJSS. 2025;9(18):263-279. doi:10.30520/tjsosci.1765205
Chicago
Savaşer, Işıl. 2025. “Rus Modernizmi ve Süprematizm”. The Journal of Social Science 9 (18): 263-79. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1765205.
EndNote
Savaşer I (01 Eylül 2025) Rus Modernizmi ve Süprematizm. The Journal of Social Science 9 18 263–279.
IEEE
[1]I. Savaşer, “Rus Modernizmi ve Süprematizm”, TJSS, c. 9, sy 18, ss. 263–279, Eyl. 2025, doi: 10.30520/tjsosci.1765205.
ISNAD
Savaşer, Işıl. “Rus Modernizmi ve Süprematizm”. The Journal of Social Science 9/18 (01 Eylül 2025): 263-279. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1765205.
JAMA
1.Savaşer I. Rus Modernizmi ve Süprematizm. TJSS. 2025;9:263–279.
MLA
Savaşer, Işıl. “Rus Modernizmi ve Süprematizm”. The Journal of Social Science, c. 9, sy 18, Eylül 2025, ss. 263-79, doi:10.30520/tjsosci.1765205.
Vancouver
1.Işıl Savaşer. Rus Modernizmi ve Süprematizm. TJSS. 01 Eylül 2025;9(18):263-79. doi:10.30520/tjsosci.1765205