Çeltik tarımında yabancı otlar başlıca sorun teşkil etmektedir. Bu yabancı otların çeltik bitkisinin besin maddesi, su ve ışığına ortak olarak verdikleri zarar %20’dan başlayarak %100’e varabilmektedir (Özer, 1993; Damar, 2006; Anonim, 2017; Güncan ve Karaca, 2018). Özellikle sucul sisteme adapte olmuş Echinochloa, Cyperus ve Alisma cinslerine ait yabancı ot türlerinin kimyasal mücadelesinde herbisitlerden kaynaklı dayanıklılık sorunları pratikte karışımlı ilaçlamaları zorunlu kılar hale gelmiştir. Özellikle çeltik yetiştiriciliğinde Echinochloa türlerinin kontrolünde bir oksin grubu olan Quinclorac aktif maddesinin etkinliği nedeniyle tercih edilmesi, bu aktif maddenin uçuculuk ve sürüklenme yeteneğinin fazla olmasından kaynaklı sınır komşularında yer alan farklı kültür bitkilerinde fitotoksisite şikayetlerini de beraberinde getirmektedir. Son yıllarda çeltik yetiştiriciliğinde yabancı ot ilaçlamasında geleneksel yöntemlerin yerini almaya başlayan ZİHA (Zirai İnsansız Hava Aracı)’lar için optimum uygulama parametrelerinin araştırıldığı projemizde, parametrelerden bir tanesi de uygulama sonrası herbisit sürüklenmesi ve bu sürüklenmeye bağlı olarak yan parsellerdeki farklı ürünlerde oluşabilecek kalıntı sorununun belirlenmesi olmuştur. Bu kapsamda, 2024 yılında Karadeniz Bölgesinde kurulan kontrollü denemelerde çeltik parsellerinin yan parsellerine mısır bitkileri ekilmiştir. Bu parsellere İHA-1 sınıfı insansız hava aracı kullanılarak çıkış sonrası dönemde Quinclorac 250 g/lt, 20 g/l Penoxsulam + 12,5 g/l Florpyrauxifen-benzyl ve Cyhalofop-butyl 200 g/lt ilaç kombinasyonu uygulanmıştır. Bu karışımlar; ülkemizde çeltik yetiştiricilerin büyük çoğunluğunun pratikte kullandıkları karışımlar ve 2020 yılında çeltikte yürütülmüş olan deşarj edilen quincloraclı sulama suyunun sebze parsellerinde oluşturduğu fitotoksisitenin araştırıldığı projeden elde edilen verilerin dikkate alınarak oluşturulmuştur (Mennan ve ark., 2023). İlaçlamayı takiben ilaçlı alana 2 m, 4 m, 6 m ve 8 m mesafede bulunan deneme parsellerinden ve kontrol parselinden 0., 1., 7., 14. ve 28. günlerde Standart Kalıntı Deneme Metoduna (Anonim, 2024) göre mısır örnekleri alınmış ve kalıntı analizlerinin yapılması için ilgili laboratuvara gönderilmiştir. Örneklerde tespit edilen aktif madde miktarları mg/kg (ppm) olarak verilmiştir. Her bir pestisit aktif maddesi için LOD ve LOQ değeri 0,01 mg/kg olarak bulunmuştur. Örneklerde tespit edilen aktif madde miktarları mısırda ülkemizde geçerli olan Maksimum Kalıntı Limiti (MRL) değerleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak; bu aktif maddelerin farklı uzaklıklardaki parsellerde değişen oranlarda ve farklı günlerde tespit edilmiş olması, bizlere çeltikte yapılan ilaçlamanın komşu parseldeki üründe pestisit kalıntısı yönüyle risk oluşturduğunu göstermiştir. .
Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.
TUBİTYAK
TOVAG 123O060
Bu çalışma Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüsrev MENNAN yürütücülüğünde “Çeltik Ekim Alanlarında Yabancı Otlarla Mücadelede Herbisit Uygulamalarında ZİHA (Zirai İnsansız Hava Araçları)’lar İçin Optimum Uygulama Parametrelerinin Tespit Edilmesi” isimli TUBİTAK- TOVAG 123O060 projesi kapsamında desteklenmiştir.
Weeds constitute a major problem in rice cultivation. Weeds also pose a problem in rice farming. The damage caused by these weeds to the rice plant's nutrients, water and light can range from 20% to 100% (Özer, 1993; Damar, 2006; Anonymous, 2017; Güncan and Karaca, 2018). Particularly in the chemical control of aquatic weed species belonging to the genera Echinochloa, Cyperus, and Alisma, resistance problems arising from herbicide use have made tank-mixed applications a necessity in practice. In rice farming, the active ingredient Quinclorac, which belongs to the auxin group, is especially preferred for controlling Echinochloa species due to its effectiveness. However, its high volatility and drift potential often lead to phytotoxicity complaints in neighboring fields planted with other crops. In our recent project, which investigates optimum application parameters for Agricultural Unmanned Aerial Vehicles (AUAVs), which are increasingly replacing traditional methods in rice herbicide applications, one of the parameters studied is herbicide drift and potential residue problems in adjacent plots planted with different crops. As part of this study, controlled field trials were conducted in the Black Sea Region in 2024. Maize plants were sown in plots adjacent to rice fields. Using a UAV classified under “UAV-1,” a combination of post-emergence herbicides was applied at the following rates per hectare: 2 liters of Otör IQ (Quinclorac 250 g/L), 2 liters of Baxiga 32.5 OD (20 g/L Penoxsulam + 12.5 g/L Florpyrauxifen-benzyl), and 3 liters of Clincher Duo (200 g/L Cyhalofop-butyl). These mixtures were created by taking into account the mixtures used in practice by the majority of rice growers in our country and the data obtained from the project conducted in 2020 in rice to investigate the phytotoxicity of discharged quinclorac irrigation water in vegetable plots (Mennan et al., 2023). Following the application, maize samples were collected from trial plots located at 2 m, 4 m, 6 m, and 8 m from the sprayed area, as well as from a control plot, on Days 0, 1, 7, 14, and 28, in accordance with the Standard Residue Trial Method (Anonymous, 2020). These samples were sent to a certified laboratory for residue analysis. The detected active ingredient concentrations were measured in mg/kg (ppm). For each pesticide active ingredient, the LOD and LOQ values were determined to be 0.01 mg/kg. The detected active ingredient levels in the samples were compared with the Maximum Residue Limit (MRL) values currently in force in our country for maize. As a result; the fact that these active substances were detected in varying amounts and on different days in parcels at different distances showed us that the spraying of rice poses a risk in terms of pesticide residue in the product in the neighboring parcel.
TOVAG 123O060
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Herboloji, Pestisititler ve Toksikoloji |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | TOVAG 123O060 |
| Gönderilme Tarihi | 27 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 10 Temmuz 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 30 Temmuz 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Temmuz 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 1 |
Dergide yayınlanan makaleler, Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında lisanslanmıştır.