Web Destekli Bilgi Okuryazarlığı Eğitiminin Etkinliğinin Belirlenmesi: Hemşirelik Öğrencileri Üzerinde Randomize Olmayan Kontrollü Çalışma

Amaç: Bu çalışma ile hemşirelik bölümünde öğrenim gören öğrencilerinin bilgi okuryazarlığı becerilerindeki zorlanma düzeylerinin belirlenmesi ve web uygulamalarıyla desteklenen bir öğretim programının öğrencilerin bilgi okuryazarlığı becerileri üzerindeki etkisinin test edilmesi amaçlandı.

Yöntem: Çalışma, bir devlet üniversitesinin hemşirelik bölümünde öğrenim gören 3. sınıf öğrencileri üzerinde randomize olmayan kontrollü çalışma deseninde yürütüldü. Deney grubunda yer alan öğrencilere (n=38) araştırmacılar tarafından hazırlanan öğretim programı web üzerinden uygulamalar eşliğinde 14 haftalık bilgi okuryazarlığı eğitimi verildi. Kontrol grubunda yer alan öğrencilere (n=38) ise bu eğitim verilmedi. Ön test ve son test için veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu ve Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizi SPSS 21 içerisinde Ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Paired T testi, karma desen ANOVA, Cohen’s d etki büyüklüğü ve Parsiyel eta kare kullanılarak yapıldı.

Bulgular: Araştırma sonucunda öğrencilerin Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği son test puan ortalamaları açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu (p<0,05), deney grubunun son test puan ortalamasının (3,92±0,50) kontrol grubundan (3,46±0,52) yüksek olduğu tespit edildi. Gruplar arası farkın Cohen’s d etki büyüklüğünün Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği (d=0,901 p<0,05) ile “Etik ve Yasal Konular” (d=0,930 p<0,05) ve “Bilme” (d=1,102 p<0,05) alt boyutlarında “kuvvetli” etki büyüklüğüne; “Erişim” (d=0,810 p<0,05) ve “Değerlendirme” (d=0,644 p<0,05) alt boyutlarında “orta” etki büyüklüğüne; “Kullanma” (d=0,43 p>0,05) alt boyutunda ise “zayıf” etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlendi.

Sonuç: Web uygulamalarıyla desteklenen bilgi okuryazarlığı eğitiminin hemşirelik bölümü öğrencilerinin bilgi okuryazarlığı becerilerindeki zorlanma düzeyleri üzerine olumlu yönde etki eden bir girişim olduğu tespit edildi. Mesleki bilgilerin sürekli güncellenmesini gerektiren hemşirelikte, öğrencilik yıllarından başlayarak etkinliği kanıtlanmış eğitim yöntemleri ile bilgi okuryazarlığı becerilerinin geliştirilmesi önerilir.

Özgünlük: Bu çalışma, bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılmasında web destekli uygulamalarla zenginleştirilerek verilen bilgi okuryazarlığı eğitiminin etkililiğini randomize olmayan kontrollü bir çalışma ile test etmesi bakımından diğer çalışmalardan ayrılmaktadır.

Purpose: The aim of this study was to determine the difficulty level in information literacy skills of nursing students and to test the effect of an instructional program assisted by web applications on students’ information literacy skills.

Method: The study was conducted in a non-randomized controlled study design on 3rd-year students studying in the nursing department of a state university. The students in the experimental group (n=38) were given 14-week information literacy training with the curriculum prepared by the researchers and web-assisted applications. This training was not provided to the students in the control group (n=38). Descriptive Information Form and Information Literacy Scale were used as data collection tools for pretest and posttest. Data analysis was performed using SPSS 21, the Chi-square test, the T-test for independent groups, the Paired T-test, Cohen’s d effect size, mixed design ANOVA, and partial eta squared.

Findings: As a result of the research, it was determined that there was a significant difference (p<0.05) in favor of the experimental group in terms of the post-test mean scores of the students in the Information Literacy Scale and the post-test mean score of the experimental group (3.92±0.50) was higher than the control group (3.46±0.52). Cohen’s d effect size between the groups was found to have a strong effect size in the Information Literacy Scale (d=0.901 p<0.05) and in the sub-dimensions of “Ethical and Legal Issues” (d=0.930 p<0.05) and “Knowing” (d=1.102 p<0.05); “Accessing” (d=0.810 p<0.05) and “Evaluating” (d=0.644 p<0.05) sub-dimensions had a “medium” effect size; “Using” (d=0.43 p>0.05) sub-dimension had a “small” effect size.

Implications: It was determined that information literacy education assisted by web applications was an intervention that positively affected the level of difficulty in information literacy skills of nursing students. In the nursing profession, which requires continuous updating of professional knowledge, it is recommended to develop information literacy skills with proven educational methods starting from the student years.

Originality: This study differs from other studies in that it is a non-randomized controlled study in terms of testing the effectiveness of the education given by enriching with web-assisted applications in acquiring information literacy skills.