HAMBAT’TAKİ KÜLTLER ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Geçmişten günümüze değin insanların belli bir olay veya durumla karşı karşıya kaldıklarında takındıkları tavırların temelinde çoğu zaman inançlarının, inandıklarının ve neye inanmaya eğilimli olduklarının büyük bir rol oynadığı görülmektedir. Doğal olarak böyle bir psikoloji içerisinde olunması, bir süre sonra, kutsal yer ve kutsal kişilerle ilgili inançların da gelişimine uygun bir zemin hazırlamıştır. Zaman içerisinde anılan yer ve kişilerle ilgili söylencelerin bir keramet şeklinde dilden dile dolaşmasıyla bu yerler ve kişiler ziyaret edilmeye başlanmıştır. Bu yerler, bazen şifa temin edilmesinin bazen de kontrol altında tutulması gerektiğine inanılan kötücül güçlerin ifritlerin defedilmesi için ziyaret edilmeleri nedeniyle bir süre sonra, başlı başına inançlar ve pratikler bütününü işaret eden bir kült merkezi haline getirilmişlerdir. Bu çalışmada da Hambat’taki, kutsal kişi, yer, orman ve kadın kült’leri inceleme konusu yapılmıştır. Bu incelemede aynı zamanda kült haline gelmiş olan yerlerde birbirinden farklı inanç ve düşünce sistemlerinin kültürleşme süreci içerisinde birbirleriyle karışımı ve sonrasında da karışımın birleşerek bütünleşmesi demek olan senkretizm, sosyal tarih sürecindeki yolculuğu ile birlikte ele alınmıştır. Böylelikle anılan yerlerde birbirinden farklı toplumsal ilişki ve etkileşimlere neden olan tarihi arka plan inşa edilmiştir. Sırasıyla şu olgular incelenmiştir: a İnançlar ve pratiklerin bütünü olan kült merkezlerindeki kurallar ve yapılar; b Toplumsal sistem yapıları ve bu yapıları üreten yapılaşmalar; c Kült’ü yapılandıran ritüeller; d İnsanların kendilerini adadıkları ayinler; e Kolektif törenler. Yapılan çalışma bir bütün olarak hem teorik hem de uygulamalı olarak sürdürülmüştür. Çalışmanın uygulamalı kısmı Denizli İline bağlı ve Hambat Ova’sı olarak nitelenen özellikle de Çardak ve Bozkurt ilçeleri sınırları arasında kalan yerlerde gerçekleştirilmiştir. Araştırma süreci içerisinde toplam 30 görüşme yapılmış ve bunlar da kendi içerisinde tasnif edilmiştir. Elde edilen bulgular, teorik bilgilerle de desteklenerek yorumlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
AN INVESTIGATION ON THE CULTS OF HAMBAT
Öz
It is observed that the basis of people’s attitudes is affected by their beliefs, and their inclinations for belief play an important role especially when confronted with a certain action or condition. Naturally, after a period of time, such a psychology prepares a suitable ground for the development of the belief of sacred places and persons. In time, the memorized places and persons become the form of miracle through the circulation of myths. Thus, it becomes a custom to visit these places and persons. These places, due to visitations, are actualized to provide healing or to exorcise the evil forces. The sacred places are believed necessary to be kept under control, and become a center of a cult signifying a total of practices and beliefs. In this study, the sacred personalities, lands, forests and women cults are taken as an object of study. This investigation of people has become a cult where different beliefs and thoughts are a mixture of systems in the process of acculturation. Then sycrenctism is under discussion in this study under the light of social history. Historical background has been built with different social relations and interactions. The following cases were examined in this study: a the beliefs and practices of the cult centers of their rules and structures, b the social system structures and constructions that produce these structures, c the Cult rituals d rituals dedicated to the people themselves; e Collective ceremonies. This study carries both theoretical and practiced rituals. The practices examined in the study are places known as Hambat plain in Denizli, between Çardak and Bozkurt boundaires . In the course of this investigation, a total of 30 interviews were conducted and all these interviews were classified. The findings are interpreted by applying theoretical approaches
Anahtar Kelimeler
