ÂŞIK DAVUT SULARİ'NİN SAZ/BAĞLAMA İCRASININ İCRA TEKNİKLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Âşıklar, var oldukları dönem içinde toplumun sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal yapısını, gelişen ve değişen durumlar karşısındaki duygu ve düşüncelerini üretmiş oldukları şiirler, müzikler ve hikâyeler ile yansıtmış, adeta toplumun aynası olma görevini üstlenmiş kişilerdir. Yaşadıkları zamanın entelektüeli olarak nitelendirilebilecek âşıklar, ömürleri boyunca yapmış oldukları çeşitli kültürel ziyaretlerle bir nevi kültür elçiliği vazifesi üstlenmiş ve bu durumu yaşamları boyunca sürdürmeye gayret etmişlerdir. Çalışmamıza konu olan Âşık Davut Sulari, gezgin âşık olma özelliği sebebiyle, farklı sosyal ve müzik kültürlerinden etkilenmiş, söz konusu bu durumu kendi ait olduğu müzikal anlayış ve inançsal yapı ile harmanlayarak özgün bir saz ve ses icrası tavrı meydana getirmiştir. Sulari âşıklık geleneğindeki en önemli üç unsur olan, irticalen söz söyleme sanatı, ses ve saz icrası konusunda adından sıklıkla söz ettirmiş bir âşıktır. Bu sebeple, Âşık Davut Sulari’nin saz/bağlama icrasının icra teknikleri açısından incelenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Sulari’nin çeşitli platformlarda seslendirmiş olduğu dört adet icra örneği ele alınmış, bu örneklerde yer alan icra özellikleri ve çalım biçimleri incelenmiştir. Araştırma nitel bir çalışma özelliği taşıyıp döküman analizi yöntemiyle hazırlanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda Sulari’nin seslendirmiş olduğu eserlerde kendisine ait çalım biçimini belirginleştiren bir takım sol ve sağ el icra teknikleri tespit edilmiştir. Tespit edilen bu icra tekniklerinin tamamının Sulari’nin icra biçimini meydana getiren unsurlar olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma, ilgili icracılara ve alana katkı sağlamasının yanı sıra, Âşık Davut Sulari’nin eserlerinin direkt kaynağından aktarılması sebebiyle önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• : Âşıklık Geleneği
• Âşık
• Davut Sulari
• Saz
• Bağlama
• Türk halk müziği

AN ANALYSIS OF ASIK DAVUT SULARI'S SAZ/BAGLAMA PERFORMANCE TECHNIQUES

Öz

Minstrels have reflected social, cultural, economic and political structure of the society in which they lived, as well as emotions and thoughts in response to evolving circumstances, through the poetry, music, and folk stories they composed. In other words, they have almost taken on the role of serving as the mirror of society. Considered the intellectuals of their time, minstrels have functioned as cultural ambassadors through various cultural visits and have strived to maintain this role throughout their lives. Davut Sulari, who is the subject of this study, was influenced by different social and musical cultures as a result of being a nomadic minstrel. He blended these influences with his own musical understanding and belief system, creating unique saz and voice performance styles. Sulari has been known for mastering the three most important elements of the minstrelsy tradition that are improvised poetry, saz and vocal performance. For this reason, the aim of this study is to examine the techniques of Davut Sulari’s saz/baglama performance.In line with this purpose, four performance examples of Sulari recorded on various platforms were analyzed by focusing on their performance characteristics and playing techniques. This study was conducted using document analysis as one of the qualitative research methods. Based on the results, several left-hand and right-hand playing techniques that shape Sulari’s unique performance style have been identified. It has been concluded that all these playing techniques contributed to shaping Sulari’s performance style. This study holds significant value as it transmits the works of Davut Sulari directly from their original source, as well as contributes to performers and the field itself.

Anahtar Kelimeler

• Minstrelsy tradition
• minstrel
• Davut Sulari
• saz
• baglama
• Turkish folk music.

Kaynakça

1. Acun, D. Âşık Davut Sulari’nin Bağlama İcrasının Tavır Özellikleri Açısından İncelenmesi: “Necef Deryasından Bir Gemim Geldi” ve “Siyah Perçemini Dökmüş Yüzüne” Örneklemi. TAM Akademi Dergisi, (2024). 3(3), 83-97. https://doi.org/10.58239/tamde.2024.03.006.x
2. Ayyıldız, Gündoğdu. Anadolu’nun Ezgi Hazinesinden Alıştırmalar-1 Saz(Bağlama) İçin, (1.Baskı) Ordu: Kapital Kültür Sanat Yayıncılık (2021).
3. Coşkun. T. “Âşık Davut Sulari’nin Âşıklık Geleneğindeki Önemi ve TRT Repertuarı Dışındaki 11 Eserinin Müzikal Analizi”. (Yüksek Lisans Tezi) , Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Müziği Ana Sanat Dalı (2012).
4. Duygulu, M. Âşık Davut Sularî - Üç Telli Turna. İstanbul: Âşık Davut Sularî Kültür ve Sanat Derneği (2022).
5. Ersoy, İ. Müzik Türleri Sınıflandırmasında Model Uygulaması: “Bir Müzik Türü Olarak Semah”. Eurasian Journal of Music and Dance(14), 32-62, (2019). https://doi.org/10.31722/ ejmd.584359
6. Gündoğdu, S. “Harput Yöresindeki Uzun Hava Formundaki Eserlerin Makam, Form ve Ses İcrası Özellikleri Bakımından İncelenmesi”. (Doktora Tezi), Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü, Çalgı Eğitimi Anasanat Dalı Müzikte İcra Sanatta Yeterlik Programı (2024).
7. Karasar, N. Bilimsel araştırma yöntemi (17. Baskı). Ankara Nobel Yayın Dağıtım (2005).
8. Oral, M. Anadolu Alevi-Bektaşi Âşıklık geleneğinde Âşık Nesimi Çimen ve ikitelli cura icrası. Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı, (2018)

9. Özarslan, M. Erzurum ve Çevresinde Âşıklık Geleneğinin Bugünkü Durumu. Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı (1999)
10. Özdemir, E. Âşıklık Geleneği, Âşık Müziği ve Alevilik. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 3(4), 194-215, (2020).
11. Şahin, H. İ. Âşıklık Geleneğinde Sümmânî Tesiri. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 8(1), 189-204, (2016).
12. Tekin, İnan. “Âşık Davut Sularî’nin Sanatı ve Eserlerinin Müzikal Analizi” (Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Folklor ve Müzikoloji Anabilim Dalı (2013).
13. Yıldırım, A, & Şimşek, H. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık (2018).
14. Yılmaz, Güneş. “Davut Sularî ve Ozanlık Geleneği İçindeki Yeri” (Yüksek Lisans Tezi), Gazi ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Sanat Dalı (2006). İnternet Kaynakları URL-1. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=b886TlVHUO0),(Erişim Tarihi: 15.04.2025).
15. URL-2. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=ruiGattN3sk), (Erişim Tarihi: 16.04.2025).
16. URL-3. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=0JqOdP5ynMc, (Erişim Tarihi: 16.04.2025).
17. URL-4. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=0JqOdP5ynMc), (Erişim Tarihi:16.04.2025).
18. URL-5. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=2WLANC_bKi8), (Erişim Tarihi:17.04.2025).
19. URL-6. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=2WLANC_bKi8), (Erişim Tarihi: 20.04.2025).
20. URL-7. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=b886TlVHUO0), (Erişim Tarihi: 22.04.2025).
21. URL-8. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=ruiGattN3sk), Erişim Tarihi: 23.04.2025)
22. URL-9. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=b886TlVHUO0), (Erişim Tarihi: 22.04.2025).
23. URL-10. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=0JqOdP5ynMc), (Erişim Tarihi: 22.04.2025).
24. URL-11. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=0JqOdP5ynMc), (Erişim Tarihi: 22.04.2025).
25. URL-12. (Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=2WLANC_bKi8), (Erişim Tarihi: 24.04.2025).