Öz
Afyonlu bir macun türü olan Rahîkî macunu, 16. yüzyılda yaşamış bir şair olanYusuf Sinan Rahîkî tarafından icat edildi. Yaklaşık 250 yıl boyunca aynı ailedengelenler tarafından İstanbul Mahmutpaşa’daki dükkânda imalat ve satışı yapıldı.Osmanlılarda tüketilen pek çok macun gibi şifa ve ilaç maksadıyla imal edilmişti.İstanbul içinde ve dışında ”Rahîkî berşi“ adıyla meşhur oldu. 1783 yılında, dükkânsahibi Rahîkî-zâde Mustafa Efendi evlatsız olarak vefat etti. Bunun üzerine, yenigelir kaynakları yaratma çabasında olan devlet, macunhaneyi devletleştirerek mukataahaline getirdi. Gelirini ”esham“ yöntemiyle hisseler halinde, işletmesini ise ”malikâne“yöntemiyle ve kayd-ı hayat şartıyla taliplilerine sattı. Macunhane, 1790yılından itibaren zarar etmeye başladı. Savaşlar, artan maliyetler ve azalan tüketim,macun imalini giderek düşürdü ve geliri de azalttı. İşletmeciler ve devlet tarafındanyıllarca ayakta tutulmaya çalışıldı. Fakat 1831 yılında, işletmecisinin borcunakarşılık bir sarrafa satıldı. Bu çalışma, bir zamanlar İstanbul’da çok rağbet görmüş,halkın bildiği ve tiryakilerinin aradığı bir ürün olan Rahîkî macununu ve macunhanesinitanıtmayı amaçlamaktadır.
Öz
Rahîkî paste, which was a paste type of opiate, was invented by Yusuf SinanRahîkî, a poet of the 16th Century. His family and descendants produced andsold Rahîkî paste around 250 years in a store at Mahmutpaşa. The paste, whichwas famous as Rahîkî berşi, was producing for the purposes of medicine andhealing, like others. When the storekeeper Rahîkî-zâde Mustafa Efendi died in1783 without heir, the state, was in need of new revenues, confiscated the plantand transformed into a muqataa. Its’ revenues and the management were sold asshares to claimants for life. Arising costs and decrease in consumptions affected thepaste production and income negatively and the plant started to make loss after1790. Although keepers and the state tried to keep it survive the plant was sold tomoneylenders in return of the keepers’ debts in 1831. The article tries tointroduce famous and desirable Rahîkî paste and its’ plant in Istanbul once.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Kasım 2013 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2013 Sayı: 29 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.