ATTİLÂ İLHAN ŞİİRİNDE GÖRSELLİK VE SİNEMATOGRAFİ

Öz

Attilâ İlhan, 1940 Kuşağı içinde kendine özgü yeri olan bir şairdir. Sinemayıgenç yaşlarından itibaren çok seven Attilâ İlhan’ın poetikası büyük ölçüdesinema yapısı üzerine temellenir. Genç yaşta Paris ve İstanbul’da sürekli olaraksinema salonlarında bulunmuş, film eleştirileri yazmıştır. Şiir yazarken deimgelerini genellikle sinematografik çağrışımlardan seçmiştir. Sinematografidegenel olarak görüntü, hareket, ses-görüntü eşzamanlılığı önemlidir ve Attilâİlhan’ın şiir anlayışı büyük ölçüde sinema tekniğine ve görsel imgelere dayanır.Şiirinin imgeleri sinema perdesine yansıyan görüntüler gibidir. O, ŞiirselGerçekçi Fransız Sinemasından yararlanmış ve şiirlerini bu anlayışla yapılandırmıştır.Attilâ İlhan, imge oluştururken öykülemeci ve/veya betimlemeciteknik, fotoğraflama tekniği, çağrışım kurgusu, çarpıcı kurgu gibi tekniklerdenyararlanır. Şiirlerinde adeta bir sinema dekoru yaratır, sinema diline yakınduran tekniğiyle benzersiz bir poetikaya ulaşır.

Anahtar Kelimeler

• Attilâ İlhan, şiir, poetika, sinema, imge, görsellik

VISUALITY AND CINEMATOGRAPHY IN ATTILA ILHAN POETRY

Öz

Attilâ Ilhan is a poet who has a unique place in the 1940s generation. Attila Ilhan'spoetry, who loves cinema from its young age, is based on cinema structure to a greatextent. At a young age he was constantly in cinema halls in Paris and Istanbul andhe wrote film critiques. When writing poetry, he often chose his images usually fromcinematographic associations. In cinematography, visual, motion, audio-visualsynchronicity is important in general, and Attila Ilhan's understanding of poetry islargely based on cinematography and visual imagery. The images of poetry are like theimages reflected in the cinema scene. He benefited from the Poetic Realist FrenchCinema and structured his poetry with this understanding. When Attilâ Ilhan createsthe image, narrator and / or descriptor uses techniques such as technique, photographytechnique, associative editing, striking editing. He creates a cinema decor in his poemsand reaches a unique poetic with his technique that is close to the language of cinema.

Anahtar Kelimeler

• Attila Ilhan, poetry, cinema, images, visuality

Kaynakça

1. GÖGERCİN, Ahmet, Kısa Kısa Sinema Yazıları, Çizgi Kitabevi, Konya 2012.
2. İLHAN, Attilâ, Abbas Yolcu, İş Bankası Kültür Yay., İstanbul 2004.
3. –––––––, Sisler Bulvarı, Bilgi Yay., Ankara 1997 ilk baskı 1954 .
4. –––––––, Yağmur Kaçağı, Bilgi Yay., Ankara 1983 ilk baskı 1955 .
5. –––––––, Belâ Çiçeği, Bilgi Yay., Ankara 1983 ilk baskı 1961 .
6. Attilâ İlhan Armağanı: Kaptan’a Saygı İle…, TC KTB Yay., Ankara 2014 ed. Yakup Çelik .
7. ASİLTÜRK, Bâki, Hilesiz Terazi: Şiir Yazıları, YKY, İstanbul 2014 3. baskı .
8. ODABAŞ, Battal, “Fransız Sinemasında Yeni Dalga”, Marmara İletişim Dergisi, Sayı 8, 1994.

9. ODABAŞ, Battal, “Yeni Gerçekçi ve Yeni Dalga Sinemalarında Kentsel Tema”, İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı 24, 2006. blog.kavrakoglu.com/fransiz-sinemasinda-siirsel-gercekcilik 4 Kasım 2014
10. ASİLTÜRK, Cengis T., Sinemada Diyalektik Kurgu: Filmin Dili, Kalkedon Yay., İstanbul 2014.
11. KAHRAMAN, Hasan Bülent, Türk Şiiri Modernizm Şiir, Agora Kitaplığı, İstanbul 2004.
12. Nâm-ı Diğer Kaptan: Attilâ İlhan’ı Dinledim, İş Bankası Kültür Yay., İstanbul 2002, Söyleşi: Selim İleri .
13. ÇELİK, Yakup, Şubat Yolcusu: Attilâ İlhan’ın Şiiri, Akçağ Yay., İstanbul 1998. Sinematografinin Temel Ögeleri e-kitap , www.medyaakademisi.com 10 Mayıs 2015 .
14. ÇOBANOĞLU, Şaban, “Şiirsel Bir Dekor Olarak ‘Nesnel Karşılık’ Kavramı ve Necip Fazıl Kısakürek’in ‘Bacalar’ Şiirinde Yansımaları”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, S. 4, Temmuz-Aralık 2010.
15. ÇELİK, Yakup, “Büyük Şehir ve İmkânsız Aşk: Emperyal Oteli”, Yalnız Şövalye Attilâ İlhan, Haz.: Zeynep Ankara Bilgi Yay., Ankara 1996.
16. Yalnız Şövalye Attilâ İlhan, Bilgi Yay., Ankara 1996, s. 21 Haz.: Zeynep Ankara .