SELÇUKLULAR ZAMANINDA ANADOLU'DA YEMEKLİK VE DİĞER MADENSEL TUZLARA DAİR NOTLAR

Öz

Yemeklik tuz sodyum klorür ile, görünümleri ve bileşimleri bakımın-dan tuza benzeyen kimyasal tuzların, insanlık tarihi boyunca geniş bir kullanım sahası olmuştur. Beslenme, sağlık ve tekstil gibi değişik alanlarda tüketilen bu tuzların bir kısmı Selçuklu Türkiyesinde de işlenmiş ve ihraç edilmişlerdir. Bu devirde yemeklik tuz çıkarılan başlıca tuzlalar Erciş Bacuneys , Sivas, Kağızman ve Tuz Gölü'nde bulunmaktadır. Ayrıca kalitesi dolayısıyla Avrupa pazarlarında rağbet gören ve kumaş boyamada kullanılan şap da önemli bir ticaret metaı idi. Yine Van Gölü civarındaki dağlardan çıkarılıp kuyumculuk, fırıncılık ve eczacılık gibi çeşitli alanlarda tüketilen milhü'l-bevrak boraks çeşitleri de komşu ülkelere satılıyordu.

Anahtar Kelimeler

• Tuz-ekmek hakkı, tuzla, milhü'l-bevrak, milhü'l-enderanî, şap

SOME NOTES ON THE USE OF DINING SALT AND OTHER CHEMICAL SALTS IN ANATOLIA IN THE TIME OF SALJUKIDS

Öz

Throughout the history of humanity, both dining salt and chemical salts were used widely for various purposes. In Saljukid Turkey, salts were processed and exported towards using them for different purposes such as in medical treatments and textiles as well as in meals. During the Saljukid period, salt mines were located at places such as Erciş, Sivas, Kağızman and Tuz Gölü Salt Lake . Besides that, another important trade material was alum that was used in dying clothes. Since the high quality Saljukid alum, it was greatly desired in European markets. Likewise, around Lake Van various kinds of borax were extracted and exported to neighboring countries where demanded borax for the purpose of pharmacy, bakery and jewelry. Keywords: Gratitude for salt and bread, salt, salt mines, borax, alum.

Anahtar Kelimeler

• Gratitude for salt and bread, Salt, salt mines, borax, alum