Öz
Ayaz İshakî, tanınmış Tatar aydınlarından olup, yazdığı tiyatro eserleri,çıkardığı gazeteler ve Rusya Müslümanlarının siyasî hareketlerindeki aktifrolü ile öne çıkmıştır. 1901 yılından başlayarak Kazan ve başka yerlerdefaaliyet göstermiş, Sovyet döneminde yönetimle ters düştüğü için ülkesiniterk etmek zorunda kalmış, bundan sonra faaliyetlerini Avrupa’da ve Türkiye’dedevam ettirmiştir. İshakî, Genç Türkler döneminde ve Cumhuriyetinilk yıllarında Türk basınındaki yazıları ve tartışmalarıyla da tanınmaktadır.Mücadeleci kişiliğinin yanında, fikir hayatındaki keskin dönüşleridikkati çekmektedir. Bu makalede özellikle İshakî’nin bu yönü tartışılmış,Rusya’da yaşadığı dönemde fikrî oluşumuna tesir eden unsurlar analizedilmiştir. Onun fikrî gelişimine yön veren unsurların doğru bir şekildeanlaşılabilmesi için, farklı yaklaşımlar sunan ve bazıları daha önce hiçkullanılmayan kaynaklar mukayeseli olarak incelenmiştir. Başlangıçtasosyalist olmakla birlikte, millî gayelerin de peşinde olduğu, 1901-19 yıllarınınhareketli atmosferi içinde çok aktif bir rol oynadığı ve bu süreçte edindiğideneyimlerin de etkisiyle giderek daha fazla kendi halkının sorunlarıüzerinde yoğunlaştığı ve milliyetçiliğe doğru evrildiği anlaşılmaktadır. Bununlaberaber, onun milliyetçilik anlayışında, gençlik yıllarında edindiğiinkılâpçılık, halkçılık ve insanperverlik gibi unsurları daima muhafazaettiği görülmektedir. Ondaki hızlı dönüşümleri ise, muhaliflerinin iddiaettikleri gibi ”döneklik“ olarak nitelemek yerine, fikrî tekâmül şeklindedeğerlendirmek gereği ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ayaz İshakî Kazan Tatarları Ceditçilik Narodnik (Halkçılık) hareketi Tañ Yoldızı
Öz
Ayaz Ishaki or Gayaz Iskhakiy was famous Tatar dramatist, journalist and prolificwriter. He was also a political activist with his socialist and later nationalist ideas. Upto 1919, he wrote 29 dramas in Tatar and became very popular among the Muslims ofRussia. He also played an important role with his journalistic and political activitiesbetween 1901 and 1919 in Russia. Due to his opposition to the new regime, he left theSoviet Union and continued his activities in Europe and Turkey. Ishaki was wellknownin Turkey as well with his polemical essays in Turkish press during the YoungTurk and the Republican eras. Besides his active personality, Ishaki was also known forhis radical shifts in his ideological career. This survey focused exactly on this aspect ofIshaki by analyzing elements that had made impact in the formation of his intellectualdevelopment. In order to understand these elements, the research examined varioussources and contradicting approaches. Although his orientation toward socialism seemscontradicting with his pursuing Tatar national demands, the research came to concludethat these were logical considering the milieu of his time. His understanding ofnationalism includes elements of his revolutionary, humanistic and Populist Narodnic values. The radical changes in his ideological orientation, therefore, should be regarded asintellectual evolution, rather than being opportunistic turnings according to the winds ofthe times.
Anahtar Kelimeler
Ayaz (Gayaz) Iskhakiy the Volga Tatars Jadidism Narodnichestvo (Populism) Tañ Yoldizi
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Nisan 2011 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2011 Sayı: 24 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.