CUMHURİYET ÖNCESİNDE AVUKATLIK VE İSTANBUL BAROSU’NUN KURULUŞU

Öz

Avukatlık ve bu mesleği yapanlar her dönemde hukuk kavramının önemli bir parçasını oluşturmuşlardır. Bu makalede, Cumhuriyet öncesinde avukatlık kurumunun geçirdiği aşamalar ele alınmıştır. Tarihî sürecin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan İstanbul Barosu’nun kuruluşu da bu anlayış içerisinde incelenmiştir. Bu çerçevede, “dava vekili” ve “avukat” terimleri arasındaki benzerlik, farklılık ve nüanslar da araştırılmıştır. “Dava Vekilleri Cemiyeti” ve “Baro” terimlerinin özellikle II. Meşrutiyetten 1908 sonra aynı anlamda kullanıldığı tespit edilmiştir. Makalede, Osmanlı arşiv belgeleri, diğer ana kaynaklar ve ilgili literatür kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Avukat, Dava Vekili, Dava Vekilleri Cemiyeti, İstanbul Barosu

WHAT IS A DIVAN POET TYPICALLY THANKFUL FOR AND WHY? THANKFULNESS AS A WAY OF LITERARY EXPRESSION

Öz

In the works of the Ottoman poets, it is very important to examine the placement and context of the words, as well as the intention for which they were used, so as to understand the poets’ way of thinking, worldview, the literary norms of the period and the practices of writing poetry. The role of words reflecting feelings, such as admiration, happiness, thankfulness, anger and confusion in revealing this mode of thought and tradition of poetry seems to have been overlooked to this day. The Ottoman poets’ discourse of thankfulness, as a result of their joy and gratitude of the events that they considered important for themselves, their praised and society, have been made clear in this work. Therefore, the events which the poets met with particular thanks have been listed. At the same time, it is very important to show attitudes, behavioural patterns and expectations of Ottoman society and the way these have changed across the centuries. The final section asserts that this discourse is a particular wording that the poets made use of while telling the positive impacts of the events encountered on the individual and society.

Anahtar Kelimeler

• Thankfulness, qasida, chronogram, way of expression

Kaynakça

1. Düstur : 1. Tertip, C. 2, C. 3, C. 4; C. 5; Zeyl 3; Zeyl 4; 2. Tertip, C. 1, C. 7, 3. Tertip, C. 1.
2. Dersaadet Barosu Levhası, İstanbul 1922/1338, s. 3.
3. Muhamat: nr. 15, 10 Eylül 1328; nr. 16, 10 Teşrinievvel 1328; nr. 25-26, 5 Eylül 1329; nr. 29, 10 Kânunuevvel 1329; nr. 31, 10 Şubat 1329, nr. 38, 1 Mart 1333; nr. 55-11, 1 Eylül 1338; nr. 59-
4. 15, 1 Kânunusâni 1339.
5. ABDURRAHMAN ADİL, “İstanbul Türk Barosu ve Tarihi Teşekkülü”, İstanbul Barosu Mecmuası, Sayı 38-1 Ocak 1930 , s. 5-10.
6. ATAR, Fahrettin, “Avukat”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 4, s. 166-167.
7. AYDIN, M. Akif, “Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 28, s. 231-235.
8. ________ , “Osmanlı Ceza Hukuku”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 7, s. 478-482.

9. BATTAL, Şener, Nurşen Erdem, “Avukatlık Mesleğinin Türkiye’deki Tarihçesi”, Ankara Barosu Dergisi, S. 5-6, 1985, s. 675-685.
10. BİRİNCİ, Ali, “Lutfi Fikri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 27, s. 233-234.
11. BÖLÜKBAŞI, Saffet Nezihi, “Ülkemizde Avukatlık ve Savunma”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 1, 1988, s. 29-42.
12. CAN TUNALI, Ayten, Hasan Fehmi Paşa, http://dergiler.ankara.edu.tr/ dergiler/18/1573/17060. Erişim tarihi 15.11.2018
13. ÇAPANOĞLU, Münir Süleyman, “Eski Arzuhalciler”, Resimli Tarih Mecmuası, C. 2, S. 24 Aralık 1951 , s. 1174-1175.
14. DEMİREL, Fatmagül, Adliye Nezareti Kuruluşu ve Faaliyetleri 1876-1914 , İstanbul 2008.
15. DURHAN, İbrahim, “Ülkemizde Avukatlık Kurumunun Tarihsel Gelişimi”, Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8, S. 3-4, Aralık 2004 , s. 55-111.
16. DÜZGÜN, Mehmet Ali, Sultan II. Abdülhamid Döneminde Muhtâcîn Maaşı Uygulaması, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi İstanbul 2009.
17. İPŞİRLİ, Mehmet, “Arzuhal”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 3, s. 447-448.
18. KARABULUT, Umut, “Muhâmât Kanunu: Türkiye’de Avukatlık Kurumunun Düzenlenmesi ve İstanbul Barosunda Yaşanan Tasfiyeler”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, S. XIII/27, 2013-Güz , 79-104.
19. KUNTMAN, Osman, “Türkiye’de Avukatlık Mesleğinin, İstanbul Barosunun Tarihçesi ve Yabancıların Kurduğu Baro”, İstanbul Barosu Dergisi, C. 62, S. 4-5-6 Nisan, Mayıs, Haziran , 1988, s. 254-285.
20. NUR, Rıza, “Memleketimizde Avukatlık ve İstanbul Barosunun Tarihçesi”, İstanbul Barosu Mecmuası, Kasım 1933, s. 430-446
21. ÖRSTEN ESİRGEN, Seda “Tanzimat’tan Cumhuriyete Avukatlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 63 4 , 2014, s. 737-778.
22. ÖZKENT, Ali Haydar, “Avukat”, İstanbul Barosu Mecmuası, S. 2, Şubat 1937 , s. 101-144.
23. ________ , “Dünün ve Bugünün Türk Avukatlığına ve Barolarına Kısa Bir Bakış -Türk Avukatlığı”, İstanbul Barosu Dergisi, S. 10, s. 643-651.
24. ÖZTÜRK, Funda, Osmanlı Devleti’nin Adli Modernleşme Sürecinde Avukatlık Mesleği, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi Ankara 2017.
25. SARIYILDIZ, Gülden, Sokak Yazıcıları, İstanbul 2010.
26. TALU, Ercüment Ekrem, “Arzuhalci”, Resimli Tarih Mecmuası, C. IV, S. 48 1953 , s. 2784-2786.
27. TANYER, Turan, “Eski İstanbul’da Arzuhalciler”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 53 2004 , s. 271-284.
28. TOPRAK, Zafer, “Baro”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C. 2, s. 58-61.
29. Türkiye’de Savunma Mesleğinin Gelişimi Türkiye Barolar Birliği Yayını , İstanbul 1972.
30. ULUSKAN, Murat, Divân-ı Hümayun Çavuşları, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2004.
31. YILMAZ, Ejder, “Bir Meslek Olarak Dünden Yarına Avukatlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 44, S. 1, s. 193-208.
32. YURDAKUL, İlhami, Osmanlı İlmiye Teşkilâtında Reform 1826-1876 , İstanbul 2008.