Öz
Avukatlık ve bu mesleği yapanlar her dönemde hukuk kavramının önemli bir parçasını oluşturmuşlardır. Bu makalede, Cumhuriyet öncesinde avukatlık kurumunun geçirdiği aşamalar ele alınmıştır. Tarihî sürecin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan İstanbul Barosu’nun kuruluşu da bu anlayış içerisinde incelenmiştir. Bu çerçevede, “dava vekili” ve “avukat” terimleri arasındaki benzerlik, farklılık ve nüanslar da araştırılmıştır. “Dava Vekilleri Cemiyeti” ve “Baro” terimlerinin özellikle II. Meşrutiyetten 1908 sonra aynı anlamda kullanıldığı tespit edilmiştir. Makalede, Osmanlı arşiv belgeleri, diğer ana kaynaklar ve ilgili literatür kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Düstur : 1. Tertip, C. 2, C. 3, C. 4; C. 5; Zeyl 3; Zeyl 4; 2. Tertip, C. 1, C. 7, 3. Tertip, C. 1.
- Dersaadet Barosu Levhası, İstanbul 1922/1338, s. 3.
- Muhamat: nr. 15, 10 Eylül 1328; nr. 16, 10 Teşrinievvel 1328; nr. 25-26, 5 Eylül 1329; nr. 29, 10 Kânunuevvel 1329; nr. 31, 10 Şubat 1329, nr. 38, 1 Mart 1333; nr. 55-11, 1 Eylül 1338; nr. 59-
- 15, 1 Kânunusâni 1339.
- ABDURRAHMAN ADİL, “İstanbul Türk Barosu ve Tarihi Teşekkülü”, İstanbul Barosu Mecmuası, Sayı 38-1 Ocak 1930 , s. 5-10.
- ATAR, Fahrettin, “Avukat”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 4, s. 166-167.
- AYDIN, M. Akif, “Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 28, s. 231-235.
- ________ , “Osmanlı Ceza Hukuku”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 7, s. 478-482.
- BATTAL, Şener, Nurşen Erdem, “Avukatlık Mesleğinin Türkiye’deki Tarihçesi”, Ankara Barosu Dergisi, S. 5-6, 1985, s. 675-685.
- BİRİNCİ, Ali, “Lutfi Fikri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 27, s. 233-234.
- BÖLÜKBAŞI, Saffet Nezihi, “Ülkemizde Avukatlık ve Savunma”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 1, 1988, s. 29-42.
- CAN TUNALI, Ayten, Hasan Fehmi Paşa, http://dergiler.ankara.edu.tr/ dergiler/18/1573/17060. Erişim tarihi 15.11.2018
- ÇAPANOĞLU, Münir Süleyman, “Eski Arzuhalciler”, Resimli Tarih Mecmuası, C. 2, S. 24 Aralık 1951 , s. 1174-1175.
- DEMİREL, Fatmagül, Adliye Nezareti Kuruluşu ve Faaliyetleri 1876-1914 , İstanbul 2008.
- DURHAN, İbrahim, “Ülkemizde Avukatlık Kurumunun Tarihsel Gelişimi”, Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8, S. 3-4, Aralık 2004 , s. 55-111.
- DÜZGÜN, Mehmet Ali, Sultan II. Abdülhamid Döneminde Muhtâcîn Maaşı Uygulaması, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi İstanbul 2009.
- İPŞİRLİ, Mehmet, “Arzuhal”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 3, s. 447-448.
- KARABULUT, Umut, “Muhâmât Kanunu: Türkiye’de Avukatlık Kurumunun Düzenlenmesi ve İstanbul Barosunda Yaşanan Tasfiyeler”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, S. XIII/27, 2013-Güz , 79-104.
- KUNTMAN, Osman, “Türkiye’de Avukatlık Mesleğinin, İstanbul Barosunun Tarihçesi ve Yabancıların Kurduğu Baro”, İstanbul Barosu Dergisi, C. 62, S. 4-5-6 Nisan, Mayıs, Haziran , 1988, s. 254-285.
- NUR, Rıza, “Memleketimizde Avukatlık ve İstanbul Barosunun Tarihçesi”, İstanbul Barosu Mecmuası, Kasım 1933, s. 430-446
- ÖRSTEN ESİRGEN, Seda “Tanzimat’tan Cumhuriyete Avukatlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 63 4 , 2014, s. 737-778.
- ÖZKENT, Ali Haydar, “Avukat”, İstanbul Barosu Mecmuası, S. 2, Şubat 1937 , s. 101-144.
- ________ , “Dünün ve Bugünün Türk Avukatlığına ve Barolarına Kısa Bir Bakış -Türk Avukatlığı”, İstanbul Barosu Dergisi, S. 10, s. 643-651.
- ÖZTÜRK, Funda, Osmanlı Devleti’nin Adli Modernleşme Sürecinde Avukatlık Mesleği, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi Ankara 2017.
- SARIYILDIZ, Gülden, Sokak Yazıcıları, İstanbul 2010.
- TALU, Ercüment Ekrem, “Arzuhalci”, Resimli Tarih Mecmuası, C. IV, S. 48 1953 , s. 2784-2786.
- TANYER, Turan, “Eski İstanbul’da Arzuhalciler”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 53 2004 , s. 271-284.
- TOPRAK, Zafer, “Baro”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C. 2, s. 58-61.
- Türkiye’de Savunma Mesleğinin Gelişimi Türkiye Barolar Birliği Yayını , İstanbul 1972.
- ULUSKAN, Murat, Divân-ı Hümayun Çavuşları, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2004.
- YILMAZ, Ejder, “Bir Meslek Olarak Dünden Yarına Avukatlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 44, S. 1, s. 193-208.
- YURDAKUL, İlhami, Osmanlı İlmiye Teşkilâtında Reform 1826-1876 , İstanbul 2008.
Öz
In the works of the Ottoman poets, it is very important to examine the placement and context of the words, as well as the intention for which they were used, so as to understand the poets’ way of thinking, worldview, the literary norms of the period and the practices of writing poetry. The role of words reflecting feelings, such as admiration, happiness, thankfulness, anger and confusion in revealing this mode of thought and tradition of poetry seems to have been overlooked to this day. The Ottoman poets’ discourse of thankfulness, as a result of their joy and gratitude of the events that they considered important for themselves, their praised and society, have been made clear in this work. Therefore, the events which the poets met with particular thanks have been listed. At the same time, it is very important to show attitudes, behavioural patterns and expectations of Ottoman society and the way these have changed across the centuries. The final section asserts that this discourse is a particular wording that the poets made use of while telling the positive impacts of the events encountered on the individual and society.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Düstur : 1. Tertip, C. 2, C. 3, C. 4; C. 5; Zeyl 3; Zeyl 4; 2. Tertip, C. 1, C. 7, 3. Tertip, C. 1.
- Dersaadet Barosu Levhası, İstanbul 1922/1338, s. 3.
- Muhamat: nr. 15, 10 Eylül 1328; nr. 16, 10 Teşrinievvel 1328; nr. 25-26, 5 Eylül 1329; nr. 29, 10 Kânunuevvel 1329; nr. 31, 10 Şubat 1329, nr. 38, 1 Mart 1333; nr. 55-11, 1 Eylül 1338; nr. 59-
- 15, 1 Kânunusâni 1339.
- ABDURRAHMAN ADİL, “İstanbul Türk Barosu ve Tarihi Teşekkülü”, İstanbul Barosu Mecmuası, Sayı 38-1 Ocak 1930 , s. 5-10.
- ATAR, Fahrettin, “Avukat”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 4, s. 166-167.
- AYDIN, M. Akif, “Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 28, s. 231-235.
- ________ , “Osmanlı Ceza Hukuku”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 7, s. 478-482.
- BATTAL, Şener, Nurşen Erdem, “Avukatlık Mesleğinin Türkiye’deki Tarihçesi”, Ankara Barosu Dergisi, S. 5-6, 1985, s. 675-685.
- BİRİNCİ, Ali, “Lutfi Fikri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 27, s. 233-234.
- BÖLÜKBAŞI, Saffet Nezihi, “Ülkemizde Avukatlık ve Savunma”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 1, 1988, s. 29-42.
- CAN TUNALI, Ayten, Hasan Fehmi Paşa, http://dergiler.ankara.edu.tr/ dergiler/18/1573/17060. Erişim tarihi 15.11.2018
- ÇAPANOĞLU, Münir Süleyman, “Eski Arzuhalciler”, Resimli Tarih Mecmuası, C. 2, S. 24 Aralık 1951 , s. 1174-1175.
- DEMİREL, Fatmagül, Adliye Nezareti Kuruluşu ve Faaliyetleri 1876-1914 , İstanbul 2008.
- DURHAN, İbrahim, “Ülkemizde Avukatlık Kurumunun Tarihsel Gelişimi”, Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8, S. 3-4, Aralık 2004 , s. 55-111.
- DÜZGÜN, Mehmet Ali, Sultan II. Abdülhamid Döneminde Muhtâcîn Maaşı Uygulaması, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi İstanbul 2009.
- İPŞİRLİ, Mehmet, “Arzuhal”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 3, s. 447-448.
- KARABULUT, Umut, “Muhâmât Kanunu: Türkiye’de Avukatlık Kurumunun Düzenlenmesi ve İstanbul Barosunda Yaşanan Tasfiyeler”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, S. XIII/27, 2013-Güz , 79-104.
- KUNTMAN, Osman, “Türkiye’de Avukatlık Mesleğinin, İstanbul Barosunun Tarihçesi ve Yabancıların Kurduğu Baro”, İstanbul Barosu Dergisi, C. 62, S. 4-5-6 Nisan, Mayıs, Haziran , 1988, s. 254-285.
- NUR, Rıza, “Memleketimizde Avukatlık ve İstanbul Barosunun Tarihçesi”, İstanbul Barosu Mecmuası, Kasım 1933, s. 430-446
- ÖRSTEN ESİRGEN, Seda “Tanzimat’tan Cumhuriyete Avukatlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 63 4 , 2014, s. 737-778.
- ÖZKENT, Ali Haydar, “Avukat”, İstanbul Barosu Mecmuası, S. 2, Şubat 1937 , s. 101-144.
- ________ , “Dünün ve Bugünün Türk Avukatlığına ve Barolarına Kısa Bir Bakış -Türk Avukatlığı”, İstanbul Barosu Dergisi, S. 10, s. 643-651.
- ÖZTÜRK, Funda, Osmanlı Devleti’nin Adli Modernleşme Sürecinde Avukatlık Mesleği, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi Ankara 2017.
- SARIYILDIZ, Gülden, Sokak Yazıcıları, İstanbul 2010.
- TALU, Ercüment Ekrem, “Arzuhalci”, Resimli Tarih Mecmuası, C. IV, S. 48 1953 , s. 2784-2786.
- TANYER, Turan, “Eski İstanbul’da Arzuhalciler”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 53 2004 , s. 271-284.
- TOPRAK, Zafer, “Baro”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C. 2, s. 58-61.
- Türkiye’de Savunma Mesleğinin Gelişimi Türkiye Barolar Birliği Yayını , İstanbul 1972.
- ULUSKAN, Murat, Divân-ı Hümayun Çavuşları, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2004.
- YILMAZ, Ejder, “Bir Meslek Olarak Dünden Yarına Avukatlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 44, S. 1, s. 193-208.
- YURDAKUL, İlhami, Osmanlı İlmiye Teşkilâtında Reform 1826-1876 , İstanbul 2008.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Kasım 2018 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2018 Sayı: 39 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.