Öz
Bu makalede I. Balkan Savaşı esnasında, Garp cephesinde Sekizinci Kolordu Komutanı olan Hasan Tahsin Paşa tarafından Selânik’in 9 Kasım 1912 tarihinde savaş yapılmadan Yunanlılara teslim edilmesiyle ortaya çıkan gelişmeler konu edilmektedir. Çalışmada, teslim süreci öncesi Selânik çevresindeki gelişmeler, teslimin nedenleri, teslimden sonra komutan ve askerlere yapılan sürgün ve mezalim, askerlerin Anadolu’ya getirilmeleri, Selânik’te Osmanlı Devleti’ne ait para, değerli eşya ve arşivlere el konulması, arşiv belgelerinin Atina’ya götürülme süreçleri ile Selânik’te teslim olan askerlerin sayısı gibi konular incelenmiştir. Makalenin ana kaynağını Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki belgeler oluşturmaktadır. Ayrıca, son dönemde yayınlanan hatırat ve Balkan Savaşları ile ilgili yapılmış çok sayıda yerli ve yabancı araştırma da çalışmada kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Balkan Savaşı Selanik Hasan Tahsin Paşa Asker nakilleri Avrupalı Konsoloslar Mühimmat
Kaynakça
- Babıâli Evrâk Odası BEO 3517/263705, 4114/308645, 4117/308704, 4128/309596, 4134/309984, 4134/310003, 4132/309835, 4141/309296, 4133/309965, 4121/309028, 4123/309199, 4121/309025, 4124/309297, 4123/309220, 4124/309270. 4181/313359.
- Dâhiliye Nezareti Mektûbi Kalemi DH. MKT 2652/7.
- Dâhiliye Nezareti Siyasi Kısmı DH. SYS 112-23/55-4, 112-23/55-06, 112-23/55- 10.
- Hariciye Nezareti Siyasi Kısım HR. SYS 1970/3, 1970/4, 1970/5, 1970/6, 1970/7.
- Meclis-i Vükela Mazbataları MV 166/38.
- Rumeli Müfettişliği Umûm Evrâkı TFR.I.UM , 29/2832
- ALKAN, Necmettin, Ve Selânik Düştü… 1912-1913 Balkan Savaşı ve Hezimeti, İstanbul 2014.
- ANASTASSİADOU, Meropi, Selânik 1830-1912 çev. Işık Ergüden, İstanbul 2001.
- ANDONYAN, Aram, Balkan Savaşı, çev. Zaven Biberyan, İstanbul 2003.
- ARSLAN, Nebahat Oran – FİDAN, Fadimana, “Balkan Savaşları Sonrasında Yunanistan’da Kalan Türk Esirleri Meselesi.” Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi Journal of Turkish World Studies , Cilt:XII/2, Kış 2012 , İzmir, s. 247-262.
- AYDIN, Salim, Selânik-Manastır Demiryolu, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 1999.
- AYDIN, Salim, Balkanların Acı Yüzü Basın Tarihinde Balkan Savaşları, İstanbul 2013.
- BALCI, Mustafa, Selânik Düştü Selânik’in Kaybediliş Öyküsü ve Hasan Tahsin Paşanın Savunması: Sadık Ulvi, Tahsin Paşa Ordusu ve Selânik’in Teslimi Hasan Tahsin Paşa, İzhâr-ı Hakikat, İstanbul 2010.
- Balkan Harbi’nde Yanya Savunması Ve Esad Paşa Korg. Bülkat , Hazırlayan: Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı, Ankara 1984.
- Balkan Savaşı’na Katılan Komutanların Yaşam Öyküleri Alay ve Daha Üst Birlik Komutanları , Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara 2004.
- Balkan Harbi Kronolojisi, Genel Kurmay Başkanlığı, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara 1999.
- BAYRAM, Selahattin, Osmanlı Döneminde Selânik Limanı: 1869-1912, Ankara 2017.
- BİRİNCİ, Ali, Hürriyet ve İtilaf Fırkası II. Meşrutiyet Devrinde İttihat ve Terakkiye Karşı Çıkanlar, İstanbul 1990.
- ÇAKMAK, Fevzi, Garbi Rumeli’nin Suret-i Ziyai ve Balkan Harbi’nde Garb Cephesi Hakkında Erkân-ı Harbiye Mektebi’ndeki Konferansları, Erkân-ı Harbiye Mektebi Matbaası Basım tarihi yoktur , İstanbul.
- ENGİN, Vahdettin, Rumeli Demiryolları, İstanbul 1993.
- HALL, Richard C., The Balkan Wars 1912-1913 Prelude to the First World War, Routledge, London and New York 2000.
- KARPAT, Kemal, Balkanlar’da Osmanlı Mirası ve Milliyetçilik, İstanbul 2012.
- KODAMAN, Bayram, “II. Meşrutiyet Dönemi 1908-1914 ”, Genel Türk Tarihi, VII, Yeni Türkiye Yay., Ankara 2002, s.333-380.
- KORKMAZ, Mehmet, “Balkan Harbi’nde Mısır Hilâl-i Ahmer Cemiyetinin Türkiye’ye Yönelik Sağlık ve İnsani Yardım Faaliyetleri”, Askerî Tarih Araştırmaları Dergisi, Sayı: 20, Ağustos 2012, s.1-24.
- KUNERALP, Sinan, Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali 1839-1922 , Prosopografik Rehber, İstanbul 1999.
- LAUZANNE, Stephane, Uçurumun Kenarındaki Türkiye I. Balkan Savaşı ve Çekilen Acılar, çev. Teoman Tunçdoğan, 2005.
- MAZOWER, Mark, Selânik: Hayaletler Şehri Hıristiyanlar, Müslümanlar ve Yahudiler 1430-1950 çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul 2007.
- MOLHO, Rena, Selânik Yahudileri 1856-1919 Özel Bir Cemaat çev. Panayot Abacı, İstanbul 2005.
- NURDOĞAN, Arzu, Dersaadet-Selânik İltisak Demiryolu, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 1999.
- SABİS, Ali İhsan, Balkan Harbinde Neden Mağlup Olduk? Hazırlayan: Hasip Saygılı, İstanbul 2014.
- SADIK ULVÎ, Tahsin Paşa Ordusu Selânik’in Teslimi, Sancakcıyan Matbaası, Dersaadet 1332.
- SCIAKY, Leon, Elvada Selânik çev. Ünal Eriş-Osman Çetin Deniz Tekin, İstanbul 2006. Selânik Vali-i Sabık Nazım Paşanın Hatıraları, İstanbul 1992.
- VEİNSTEİN, Gilles, Selânik 1850-1918 “Yahudilerin Kenti” ve Balkanlar’ın Uyanışı çev. Cüneyt Akalın, İstanbul 2001.
- YAVUZ, Nuri, Türk Arşiv Belgelerine Göre Birinci Balkan Harbi, Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 1989.
- YAVUZ, Nuri, “Birinci Balkan Harbi ve Selanik’in Kaybı”, Gazi Akademik Bakış, sayı:2, Yaz 2008.
Öz
With this article we aim to enlighten the developments that occurred in the aftermath of the surrender of Thessalonica, without any resistance, to the Greeks on 9th November, 1912 during the I. Balkan War by Hasan Tahsin Pasha, Commander of the 8th Army Corps on the Western Front. The study is inclusive of such issues as the developments around Thessalonica prior to the process of submission, the reasons for submission, the exile and oppression applied to the commanders and troops after the submission, the transportation of soldiers to Anatolia, the expropriation of the money, valuable articles and archives belonging to the Ottoman State in Thessalonica, the process of conveyance of the archives to Athens as well as the number of the soldiers that surrendered in Thessalonica. The main source of the article is made up of the documents at the Ottoman Archives of the Prime Ministry. Also, the recently published memoirs and a great number of native and foreign researches carried out about the Balkan Wars were referred to in the study.
Anahtar Kelimeler
Balkan War Thessalonica Hasan Tahsin Pasha Transportation of Soldiers European Consulates Ammunition
Kaynakça
- Babıâli Evrâk Odası BEO 3517/263705, 4114/308645, 4117/308704, 4128/309596, 4134/309984, 4134/310003, 4132/309835, 4141/309296, 4133/309965, 4121/309028, 4123/309199, 4121/309025, 4124/309297, 4123/309220, 4124/309270. 4181/313359.
- Dâhiliye Nezareti Mektûbi Kalemi DH. MKT 2652/7.
- Dâhiliye Nezareti Siyasi Kısmı DH. SYS 112-23/55-4, 112-23/55-06, 112-23/55- 10.
- Hariciye Nezareti Siyasi Kısım HR. SYS 1970/3, 1970/4, 1970/5, 1970/6, 1970/7.
- Meclis-i Vükela Mazbataları MV 166/38.
- Rumeli Müfettişliği Umûm Evrâkı TFR.I.UM , 29/2832
- ALKAN, Necmettin, Ve Selânik Düştü… 1912-1913 Balkan Savaşı ve Hezimeti, İstanbul 2014.
- ANASTASSİADOU, Meropi, Selânik 1830-1912 çev. Işık Ergüden, İstanbul 2001.
- ANDONYAN, Aram, Balkan Savaşı, çev. Zaven Biberyan, İstanbul 2003.
- ARSLAN, Nebahat Oran – FİDAN, Fadimana, “Balkan Savaşları Sonrasında Yunanistan’da Kalan Türk Esirleri Meselesi.” Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi Journal of Turkish World Studies , Cilt:XII/2, Kış 2012 , İzmir, s. 247-262.
- AYDIN, Salim, Selânik-Manastır Demiryolu, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 1999.
- AYDIN, Salim, Balkanların Acı Yüzü Basın Tarihinde Balkan Savaşları, İstanbul 2013.
- BALCI, Mustafa, Selânik Düştü Selânik’in Kaybediliş Öyküsü ve Hasan Tahsin Paşanın Savunması: Sadık Ulvi, Tahsin Paşa Ordusu ve Selânik’in Teslimi Hasan Tahsin Paşa, İzhâr-ı Hakikat, İstanbul 2010.
- Balkan Harbi’nde Yanya Savunması Ve Esad Paşa Korg. Bülkat , Hazırlayan: Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı, Ankara 1984.
- Balkan Savaşı’na Katılan Komutanların Yaşam Öyküleri Alay ve Daha Üst Birlik Komutanları , Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara 2004.
- Balkan Harbi Kronolojisi, Genel Kurmay Başkanlığı, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara 1999.
- BAYRAM, Selahattin, Osmanlı Döneminde Selânik Limanı: 1869-1912, Ankara 2017.
- BİRİNCİ, Ali, Hürriyet ve İtilaf Fırkası II. Meşrutiyet Devrinde İttihat ve Terakkiye Karşı Çıkanlar, İstanbul 1990.
- ÇAKMAK, Fevzi, Garbi Rumeli’nin Suret-i Ziyai ve Balkan Harbi’nde Garb Cephesi Hakkında Erkân-ı Harbiye Mektebi’ndeki Konferansları, Erkân-ı Harbiye Mektebi Matbaası Basım tarihi yoktur , İstanbul.
- ENGİN, Vahdettin, Rumeli Demiryolları, İstanbul 1993.
- HALL, Richard C., The Balkan Wars 1912-1913 Prelude to the First World War, Routledge, London and New York 2000.
- KARPAT, Kemal, Balkanlar’da Osmanlı Mirası ve Milliyetçilik, İstanbul 2012.
- KODAMAN, Bayram, “II. Meşrutiyet Dönemi 1908-1914 ”, Genel Türk Tarihi, VII, Yeni Türkiye Yay., Ankara 2002, s.333-380.
- KORKMAZ, Mehmet, “Balkan Harbi’nde Mısır Hilâl-i Ahmer Cemiyetinin Türkiye’ye Yönelik Sağlık ve İnsani Yardım Faaliyetleri”, Askerî Tarih Araştırmaları Dergisi, Sayı: 20, Ağustos 2012, s.1-24.
- KUNERALP, Sinan, Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali 1839-1922 , Prosopografik Rehber, İstanbul 1999.
- LAUZANNE, Stephane, Uçurumun Kenarındaki Türkiye I. Balkan Savaşı ve Çekilen Acılar, çev. Teoman Tunçdoğan, 2005.
- MAZOWER, Mark, Selânik: Hayaletler Şehri Hıristiyanlar, Müslümanlar ve Yahudiler 1430-1950 çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul 2007.
- MOLHO, Rena, Selânik Yahudileri 1856-1919 Özel Bir Cemaat çev. Panayot Abacı, İstanbul 2005.
- NURDOĞAN, Arzu, Dersaadet-Selânik İltisak Demiryolu, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 1999.
- SABİS, Ali İhsan, Balkan Harbinde Neden Mağlup Olduk? Hazırlayan: Hasip Saygılı, İstanbul 2014.
- SADIK ULVÎ, Tahsin Paşa Ordusu Selânik’in Teslimi, Sancakcıyan Matbaası, Dersaadet 1332.
- SCIAKY, Leon, Elvada Selânik çev. Ünal Eriş-Osman Çetin Deniz Tekin, İstanbul 2006. Selânik Vali-i Sabık Nazım Paşanın Hatıraları, İstanbul 1992.
- VEİNSTEİN, Gilles, Selânik 1850-1918 “Yahudilerin Kenti” ve Balkanlar’ın Uyanışı çev. Cüneyt Akalın, İstanbul 2001.
- YAVUZ, Nuri, Türk Arşiv Belgelerine Göre Birinci Balkan Harbi, Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 1989.
- YAVUZ, Nuri, “Birinci Balkan Harbi ve Selanik’in Kaybı”, Gazi Akademik Bakış, sayı:2, Yaz 2008.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Mayıs 2018 |
| IZ | https://izlik.org/JA93SW89CZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2018 Sayı: 38 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.