Teorik Makale

Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar

Sayı: 51 16 Temmuz 2024
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi Kapak
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi
PDF İndir

Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar

Öz

Birçok iletişim aracı ve ürünü, erişilebilirlik konusunda bazı insanlar için engeller oluşturur. İletişim engellerini aşmak için hali hazırda işaret dili çevirisi, sesli betimleme, kabartma yazısı gibi çözümler sunulmaktadır. Oysa bilişsel kısıtları veya dilsel yetersizlikleri olan insanlar da iletişim engelleriyle karşılaşabilir. Bu bireyler için standart dili anlamak zor olabilir veya ilgili metinler erişilebilir bir formatta sunulmayabilir. Bu çalışmada, engelsiz iletişimi destekleyen ve ülkemizde de uygulanacak olan Kolay Dil üzerinde durulacaktır. Kolay Dil, standart dili anlamakta güçlük çeken bireyler için iletişim engellerini en aza indirgemek için tasarlanmış, iletişimin anlaşılırlığını ve erişilebilirliğini artırmayı hedeflemektedir. Bu vesileyle Kolay Dil topluma ihtiyaç sahibi bu kitleyi dahil etmeyi amaçlayan kapsayıcı bir yaklaşım benimser. Ülkemizde ise Kolay Dil çok yeni bir dilsel fenomendir ve Türkçenin dilsel varyasyonunu olacaktır. Türkçe Kolay Dil çalışmalara henüz başlanmış ve çalışmalar uygulama aşamasına geçilebilmesi için kuramsal hazırlık aşamasındadır. Bu nedenle alana ilk katkılardan birini sağlayacak olan bu çalışmada Kolay Dil’in engelsiz iletişim kapsamındaki önemine, dilde kolaylığın ne anlama geldiğine vurgu yapılacaktır. Ayrıca Basit Dil konseptinin ve Kolay Dil ile farklarına değinilecektir. Son olarak da ülkemizde Kolay Dil’e kimlerine ihtiyaç duyabileceğine değinilecek olup Türkçe Kolay Dil’e ilk yaklaşım sergilenecektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 123K021

Etik Beyan

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 123K021 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 123K021 numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız. This study was supported by Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) under the Grant Number 123K021. The authors thank to TUBITAK for their supports.

Kaynakça

  1. AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI, Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni Temmuz 2021, 7; https://www.aile.gov.tr/media/88684/eyhgm_istatistik_bulteni_temmuz2021.pdf (Erişim Tarihi: 02.11.2023).
  2. BOCK, M. Bettina, Sandra Pappert, Leichte Sprache, Einfache Sprache, verständliche Sprache, Narr Francke Attempto, Tübingen 2023.
  3. BOCK, M. Bettina, „Leichte Sprache“– Kein Regelwerk: Sprachwissenschaftliche Ergebnisse und Praxisempfehlungen aus dem Leisa-Projekt, Frank und Timme, Berlin 2019.
  4. BITV 2.0. “Verordnung zur Schaffung barrierefreier Informationstechnik nach dem Behindertengleichstellungsgesetz (Barrierefreie-Informationstechnik-Verordnung - BITV 2.0)”, Bundesministerium für Arbeit und Soziales, 2011, https://www.gesetze-im-internet.de/bitv_2_0/BJNR184300011.html, (Erişim Tarihi: 25.09.2023).
  5. BREDEL, Ursula ve Christiane Maaß, Leichte Sprache. Theoretische Grundlagen - Orientierung fur die Praxis, Duden, Mannheim 2016a.
  6. BREDEL, Ursula ve Christiane Maaß, Ratgeber Leichte Sprache. Die wichtigsten Regeln und Empfehlungen für die Praxis, Duden, Mannheim 2016b.
  7. BUNDESMINISTERUM FÜR ARBEIT UND SOZIALES. Netzwerk Leichte Sprache, https://www.gemeinsam-einfach-machen.de/GEM/DE/AS/Leuchttuerme/Ratgeber/Ratgeber_LS/Netzwerk_Leichte_Sprache/netzwerk_leichte_sprache_node.html (Erişim Tarihi: 26.09.2023).
  8. CONVENTION ON THE RIGHTS OF PERSONS WITH DISABILITIES (2006). United Nations, https://www.un.org/development/desa/disabilities/convention-on-the-rights-of-persons-with-disabilities/convention-on-the-rights-of-persons-with-disabilities-2.html (Erişim Tarihi: 13.09.2023).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Teorik Makale

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

16 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 51

IZ

https://izlik.org/JA56JY65BX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Göktepe, F., & Demirkıvıran, S. (2024). Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 51, 297-332. https://izlik.org/JA56JY65BX
AMA
1.Göktepe F, Demirkıvıran S. Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar. TKİD. 2024;(51):297-332. https://izlik.org/JA56JY65BX
Chicago
Göktepe, Fayıka, ve Sine Demirkıvıran. 2024. “Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 51: 297-332. https://izlik.org/JA56JY65BX.
EndNote
Göktepe F, Demirkıvıran S (01 Temmuz 2024) Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 51 297–332.
IEEE
[1]F. Göktepe ve S. Demirkıvıran, “Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar”, TKİD, sy 51, ss. 297–332, Tem. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56JY65BX
ISNAD
Göktepe, Fayıka - Demirkıvıran, Sine. “Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 51 (01 Temmuz 2024): 297-332. https://izlik.org/JA56JY65BX.
JAMA
1.Göktepe F, Demirkıvıran S. Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar. TKİD. 2024;:297–332.
MLA
Göktepe, Fayıka, ve Sine Demirkıvıran. “Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 51, Temmuz 2024, ss. 297-32, https://izlik.org/JA56JY65BX.
Vancouver
1.Fayıka Göktepe, Sine Demirkıvıran. Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar. TKİD [Internet]. 01 Temmuz 2024;(51):297-332. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56JY65BX

Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni



Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.

-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,

-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,

-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,

-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,

-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,

- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,

-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,

-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.


Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.





Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies

Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.

-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,

-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,

-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,

-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,

-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,

-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,

-Use of technology-assisted interpreting tools,

-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.

Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.