Dil ve Söz Bağlamında Özbek Atasözleri

Toplumlara ait birçok özelliği yansıtan en önemli edebî ürünlerden olan atasözleri üzerine farklı bilimsel metotlar kullanılarak çalışmalar yapılmaktadır. Bir toplumu anlayabilmek, tanıyabilmek ve değerlendirebilmek için atasözlerini incelemek önemli sonuçlar vermektedir. Oldukça geniş bir edebî mirasa sahip olan Özbek Türklerinin atasözleri de çok zengindir. Bu çalışmada Özbek Türkçesindeki dil ve söz kavramları ile ilgili atasözleri incelenmiş ve toplum içerisindeki rolü doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Dil ve söz bağlamında Özbek atasözlerinin incelendiği bu çalışmada, tespit edilen atasözleri sekiz başlık altında değerlendirilmiştir: Dilin gücü ve toplumdaki rolü, Dil ve kişilik ilişkisi, Dil ve düşünce ilişkisi, Söz vermek / Sözünde durmak, Anlamlı söz - Boş söz, Doğru söz – Yalan söz, Tatlı söz – Acı söz, Ana sözü – Baba sözü – Atalar sözü. Çalışmanın sonunda, tespit edilen atasözlerinin ve Türkiye Türkçesine aktarılmış şekilleri bir liste hâlinde verilmiştir. Dil ve söz bağlamında tespit edilen atasözlerinin sayısı bakımından oldukça fazla olması Özbek Türklerinin dile verdikleri değeri göstermesi açısından önem arz etmektedir.