Öz
30 Mart 1432’de Edirne’de doğan Sultan II. Mehmet (1444-1446, 1451-1481), II. Murad (1421-1451)’ın oğlu olup, yedinci Osmanlı hükümdarıdır. Annesi Hümâ Hatun (öl.
1449)’dur. Bursa’daki Hatuniye Türbesinin kitabesine göre Hümâ Hatun tartışmaların aksine Türk ve Müslümandır. Sultan II. Mehmet ilk eğitimini çocukluğunun geçtiği Edirne Sarayında aldı. Burada kimlerden ders aldığı meçhuldür. Daha 11 yaşında 1443’de Manisa sancak beyliğine getirildi. Giderken yanında lalaları Kasapzade Mahmut ve Nişancı İbrahim Bey vardı. Burada molla Gürânî ve Molla Ayas’dan dersler aldı. 3 Hocası Akşemsettin ile ilk karşılaşması ise muhtemelen ilk saltanat yıllarına rastlar.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ, Beyrut 1351(1932).
- ARAT, Reşit Rahmeti, “Fatih Sultan Mehmed'in Yarlığı”, Türkiyat Mecmuası, C.VI, İstanbul 1936-1939, s.285-322.
- Âşık Çelebi, Meşâiruş-Şuarâ (İnceleme-Metin), hzl. Filiz Kılıç, C.I, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Publishing, İstanbul 2010.
- AYMUTLU, Ahmed, Fâtih ve Şiirleri, İstanbul 1959.
- BALTACIOĞLU, Şahmeran, Fâtih (Avnî) Divanı ve Tahlili, İstanbul University. Institute of Social Sciences, Department of Old Turkish Literature Unpublished Doctoral Thesis, İstanbul 2004.
- BANARLI, Nihat Sami, “Aşk İnsanı Fâtih, Fatih’in Zafer Sırları”, İstanbul Enstitüsü Mecmuası, C.V, sayı 12, İstanbul 1959.
- BENLİ, Mehmet Sami, “Miftâhu’l-Ulûm”, Diyanet İslam Ansiklopedisi (DİA), C.30, İstanbul 2005, s. 20-21.
- BİLMEN, S. Sıdkı, Fâtih Sultan Mehmed (Avnî) Divanı, Ahmet Halit Publishing, İstanbul 1944.
- CAFEROĞLU, Ahmet, “Fatih’in Dili”, TDED, C.VI, İstanbul 1956, s. 83-90.
- DOĞAN, Muhammed Nur, Fatih Divanı ve Şerhi, Eminönü Belediyesi Publishing, İstanbul 2004.
- ERTAYLAN, İsmail Hikmet, “Eski İstanbul Şairleri”, İstanbul Dergisi, S. VII. İstanbul t.y.. S. VII, s.4 ve S.VIII. s.2-3.
- İPEKTEN, Haluk, Divan Edebiyatında Edebî Muhitler, Milli Eğitim Bakanlığı Publishing İstanbul 1996.
- İsmail Hakkı Bursevî, Kenz-i Mahfî (Gizli Hazine), Sad. Abdulkadir Akçiçek, İstanbul 1986.
- JACOB, Georg, Der Divan Sultan Mehmed des Zweiten des Eroberersvon Constantiopel, Berlin 1904.
- KARAHAN, Abdülkadir, “Fatih, Şair Avnî”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C, VI, İstanbul 1955, s.1-38.
- KARAHAN, Abdülkadir, “Fatih Şair Avnî”, TDED, C. VI, İstanbul 1956, s. 1-38.
- KÖPRÜLÜ, Fuat, “Fatih’in Devrinde Edebi Hayat”, Yeni Mecmua, Mayıs 1918.
- Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Me‘âli, haz. Ali Özek vd., Türkiye Diyanet Vakfı Publishing, Ankara 1993.
- Latîfî Tezkiresi, haz. Mustafa İsen, Kültür Bakanlığı Publishing, Ankara 1990.
- Mecdî Mehmed Efendi, Hadâiku’ş-Şakâik, Şakâik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri, Neşre hazırlayan: Abdülkadir Özcan, Çağrı Publishing, C.I, (V cilt) İstanbul1989.
- PALA, İskender, Şair Fatih: Avnî (Fatih Sultan Mehmed), Şule Publishing, İstanbul 1999.
- SARAÇ, Yekta, “Muamma (Türk edebiyatı)”, DİA, C. 30, İstanbul 2005, s. 322-323.
- Sehî Bey, Heşt Bihişt, Nşr. Günay Kut, Harvard 1978.
- Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi, The Life and Works of Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi, With a Critical Edition of His Dîvân, haz. İsmail E Erünsal, İstanbul University Publishing, İstanbul 1983.
- TEKİN, Gönül, “Fatih Devri Türk Edebiyatı”, İstanbul Armağanı, İstanbul 1995, s.161-235.
- TERZİOĞLU, Arslan, “İbn Sina (Tıb)”, DİA, C.20, İstanbul 1999, s.331-336.
- ÜNSEL, Kemal E., “Câmî’nin Fatih Sultan Mehmet II’ye Gönderdiği Üç Kitap”, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C. II, Ankara 1943, sayı 1, s. 113-114.
- ÜNSEL (KÜRKÇÜOĞLU), K. Edip, Fâtih’in Şiirleri, Ankara 1946.
Öz
Fatih Sultan Mehmet was born on March 30, 1432, in Edirne. He was the son of Murad II (r. 1421-1451) and Hümâ Hatun (d. 1449). He became the seventh ruler of the Ottoman Empire. The inscription on the Hatuniye Tomb in Bursa states that Hümâ Hatun was a Turk and a Muslim, contradicting earlier claims. Fatih Sultan Mehmet received his early education at Edirne Palace, where he spent his childhood. The identities of his instructors during this period are unclear. In 1443, at the age of 11, he was appointed as the Bey of Manisa Sanjak and was accompanied by his tutors Kasapzade Mahmut and Nişancı İbrahim Bey. He was also educated by Mullah Gürânî and Mullah Ayas. His first encounter with his teacher, Akşemsettin, likely occurred during the early years of his reign.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ, Beyrut 1351(1932).
- ARAT, Reşit Rahmeti, “Fatih Sultan Mehmed'in Yarlığı”, Türkiyat Mecmuası, C.VI, İstanbul 1936-1939, s.285-322.
- Âşık Çelebi, Meşâiruş-Şuarâ (İnceleme-Metin), hzl. Filiz Kılıç, C.I, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Publishing, İstanbul 2010.
- AYMUTLU, Ahmed, Fâtih ve Şiirleri, İstanbul 1959.
- BALTACIOĞLU, Şahmeran, Fâtih (Avnî) Divanı ve Tahlili, İstanbul University. Institute of Social Sciences, Department of Old Turkish Literature Unpublished Doctoral Thesis, İstanbul 2004.
- BANARLI, Nihat Sami, “Aşk İnsanı Fâtih, Fatih’in Zafer Sırları”, İstanbul Enstitüsü Mecmuası, C.V, sayı 12, İstanbul 1959.
- BENLİ, Mehmet Sami, “Miftâhu’l-Ulûm”, Diyanet İslam Ansiklopedisi (DİA), C.30, İstanbul 2005, s. 20-21.
- BİLMEN, S. Sıdkı, Fâtih Sultan Mehmed (Avnî) Divanı, Ahmet Halit Publishing, İstanbul 1944.
- CAFEROĞLU, Ahmet, “Fatih’in Dili”, TDED, C.VI, İstanbul 1956, s. 83-90.
- DOĞAN, Muhammed Nur, Fatih Divanı ve Şerhi, Eminönü Belediyesi Publishing, İstanbul 2004.
- ERTAYLAN, İsmail Hikmet, “Eski İstanbul Şairleri”, İstanbul Dergisi, S. VII. İstanbul t.y.. S. VII, s.4 ve S.VIII. s.2-3.
- İPEKTEN, Haluk, Divan Edebiyatında Edebî Muhitler, Milli Eğitim Bakanlığı Publishing İstanbul 1996.
- İsmail Hakkı Bursevî, Kenz-i Mahfî (Gizli Hazine), Sad. Abdulkadir Akçiçek, İstanbul 1986.
- JACOB, Georg, Der Divan Sultan Mehmed des Zweiten des Eroberersvon Constantiopel, Berlin 1904.
- KARAHAN, Abdülkadir, “Fatih, Şair Avnî”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C, VI, İstanbul 1955, s.1-38.
- KARAHAN, Abdülkadir, “Fatih Şair Avnî”, TDED, C. VI, İstanbul 1956, s. 1-38.
- KÖPRÜLÜ, Fuat, “Fatih’in Devrinde Edebi Hayat”, Yeni Mecmua, Mayıs 1918.
- Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Me‘âli, haz. Ali Özek vd., Türkiye Diyanet Vakfı Publishing, Ankara 1993.
- Latîfî Tezkiresi, haz. Mustafa İsen, Kültür Bakanlığı Publishing, Ankara 1990.
- Mecdî Mehmed Efendi, Hadâiku’ş-Şakâik, Şakâik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri, Neşre hazırlayan: Abdülkadir Özcan, Çağrı Publishing, C.I, (V cilt) İstanbul1989.
- PALA, İskender, Şair Fatih: Avnî (Fatih Sultan Mehmed), Şule Publishing, İstanbul 1999.
- SARAÇ, Yekta, “Muamma (Türk edebiyatı)”, DİA, C. 30, İstanbul 2005, s. 322-323.
- Sehî Bey, Heşt Bihişt, Nşr. Günay Kut, Harvard 1978.
- Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi, The Life and Works of Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi, With a Critical Edition of His Dîvân, haz. İsmail E Erünsal, İstanbul University Publishing, İstanbul 1983.
- TEKİN, Gönül, “Fatih Devri Türk Edebiyatı”, İstanbul Armağanı, İstanbul 1995, s.161-235.
- TERZİOĞLU, Arslan, “İbn Sina (Tıb)”, DİA, C.20, İstanbul 1999, s.331-336.
- ÜNSEL, Kemal E., “Câmî’nin Fatih Sultan Mehmet II’ye Gönderdiği Üç Kitap”, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C. II, Ankara 1943, sayı 1, s. 113-114.
- ÜNSEL (KÜRKÇÜOĞLU), K. Edip, Fâtih’in Şiirleri, Ankara 1946.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer) |
| Bölüm | Çeviri |
| Yazarlar | |
| Çevirmenler | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Eylül 2024 |
| Kabul Tarihi | 11 Kasım 2024 |
| Yayımlanma Tarihi | 24 Aralık 2024 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2024 Sayı: 52 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.