Araştırma Makalesi

Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma

Sayı: 53 12 Temmuz 2025
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi Kapak
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi
PDF İndir

Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma

Öz

Halide Edib Adıvar, Türk kültür ve edebiyatının önemli isimlerinden biridir. Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan değişim ve dönüşüm sürecinde kültür ve edebiyatımıza dair birçok meseleyi farklı türlerdeki eserlerinde işlemiştir. Onun biyografisiyle edebi eserleri arasında sıkı bir bağ olduğu muhakkaktır. Yazarın deneyim ve gözlemlerinin eserlerin oluşumunda etkili olduğunu kabul eden biyografik eleştiri yöntemi, edebi metinlerin daha iyi analiz edilmesine imkân tanır. Bu çalışmada, öncelikle Halide Edib’in çok eşliliğe ve cariyeliğe dair gözlemleri ve yaşantıları ele alınmıştır. Daha sonra Halide Edib’in bireysel deneyim ve gözlemlerinin, çok eşlilik ve cariyelik meselelerine dair tutumunu nasıl şekillendirdiği ve bu tutumun Sinekli Bakkal romanına nasıl yansıdığı incelenmiştir. Babası Mehmet Edib Bey’in çok eşlilik uygulamaları, ilk eşi Salih Zeki Bey’in çok eşlilik talebi ve çevresindekilerin benzer deneyimleri, Halide Edib’in bu meseleye bakışında belirleyici olmuştur. Küçük yaşlardan itibaren konak hayatında tanıdığı cariyelerle yaşadığı deneyimlerin, yazarın cariyelik meselesine yaklaşımını etkilediği belirlenmiştir. Halide Edib’in bireysel yaşamı ile roman dünyası arasındaki güçlü bağ, biyografik eleştiri yöntemi sayesinde daha görünür hale gelmiş; yazarın söz konusu meseleleri edebi zeminde nasıl işlediği açıkça ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

  1. ADIVAR, Halide Edib, Mor Salkımlı Ev, Can Yayınları, İstanbul 2014.
  2. ADIVAR, Halide Edib, Sinekli Bakkal, Can Yayınları, İstanbul 2020.
  3. ADIVAR, Halide Edib, Türk’ün Ateşle İmtihanı, Can Yayınları, İstanbul 2014.
  4. ALİ, Kevser Kâmil - Öğüt, Salim, “Çok Evlilik”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. VIII, Ankara 1993.
  5. ALPASLAN, G. Gonca Gökalp, “Mor Salkımlı Ev’de Yazarın Bilinci”, Türkbilig, 30, Ankara 2015, 115-128.
  6. ARGUNŞAH, Hülya, “Millî Edebiyat", Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı (1839– 2000), (Editör: Ramazan Korkmaz), Grafiker Yayınları, Ankara 2009, 183-236.
  7. ARSLAN, Çetin, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadar Türk Romanında Çok Eşlilik ve Aldatma, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize 2014.
  8. AYDIN, Mehmet Âkif – Hamidullah, Muhammed, “Köle”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. XXVI, Ankara 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

13 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 53

IZ

https://izlik.org/JA95JL64ZA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Dizdar, S., & Safi, İ. (2025). Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 53, 379-410. https://izlik.org/JA95JL64ZA
AMA
1.Dizdar S, Safi İ. Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma. TKİD. 2025;(53):379-410. https://izlik.org/JA95JL64ZA
Chicago
Dizdar, Salih, ve İhsan Safi. 2025. “Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 53: 379-410. https://izlik.org/JA95JL64ZA.
EndNote
Dizdar S, Safi İ (01 Temmuz 2025) Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 53 379–410.
IEEE
[1]S. Dizdar ve İ. Safi, “Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma”, TKİD, sy 53, ss. 379–410, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95JL64ZA
ISNAD
Dizdar, Salih - Safi, İhsan. “Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 53 (01 Temmuz 2025): 379-410. https://izlik.org/JA95JL64ZA.
JAMA
1.Dizdar S, Safi İ. Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma. TKİD. 2025;:379–410.
MLA
Dizdar, Salih, ve İhsan Safi. “Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 53, Temmuz 2025, ss. 379-10, https://izlik.org/JA95JL64ZA.
Vancouver
1.Salih Dizdar, İhsan Safi. Halide Edib Adıvar’ın Sinekli Bakkal Romanı Üzerinde Çok Eşlilik ve Cariye Meseleleri Bakımından Biyografik Bir Okuma. TKİD [Internet]. 01 Temmuz 2025;(53):379-410. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95JL64ZA

Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni



Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.

-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,

-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,

-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,

-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,

-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,

- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,

-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,

-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.


Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.





Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies

Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.

-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,

-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,

-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,

-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,

-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,

-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,

-Use of technology-assisted interpreting tools,

-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.

Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.