Araştırma Makalesi

Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî

Sayı: 54 29 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî

Öz

Osmanlı döneminde kaleme alınmış münşeât mecmuaları Klasik Türk Edebiyatının önemli araştırma alanlarından biridir. Bu mecmuaların yazma olanlarının yanı sıra matbu örnekleri de günümüze ulaşmıştır. Bunlardan biri 1289/1872 senesinde yayımlanmış olan Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî başlıklı eserdir. Başlığı itibarıyla meşhur yazar Veysî’ye (ö. 1628) ait olduğu intibaı uyandıran kitabın içinde Kânî’nin (ö. 1791) Münşeât’ından da parçalar yer almaktadır. Eserin en dikkat çekici yanı isminden de anlaşılacağı üzere “mahbûb”a yazılmış mektupları bir araya getirme amacıyla düzenlenmiş olmasıdır. Ancak bu mektuplar incelendiğinde aralarında başlıktaki muhtevadan farklı nitelikte olanların da bulunduğu görülmektedir. Nitekim mektupların bir kısmında sadece “elkāb”a yer verilmesi eserin hazırlanmasında didaktik bir amacın olduğunu kanıtlar niteliktedir. Bu makalede mecmuadaki mektupları kimlerin kaleme aldığı sorusuna cevap aranacak, bunların muhteva, dil ve üslup hususiyetleri üzerinde durulacak, aralarından yayımlanmamış olanların metinleri Latin harflerine aktarılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

  1. AKHAN, Kerem Kaan, “Yaraşur Dinse Ana Münşî-i Sâhib-Dîvân: Ganîzâde Nâdirî’nin Münşeât’ı”, 17. Yüzyıl Işığında Osmanlı, DBY Yayınları, İstanbul 2022, 277-307.
  2. ARAÇ, Güllü, Tokatlı Kânî’nin Münşeâtı ve İncelemesi, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir 2022.
  3. AYVERDİ, İlhan, Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul 2011, III.
  4. ÇALDAK, Süleyman, “Münşe’ât (Veysî)”, TEES, https://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/munse-at-veysi, [Erişim Tarihi: 01.05.2025].
  5. ----------------------------, “Veysî, Üveys Çelebi, Üveys b. Mehmed”, TEİS, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/veysi-uveys-celebi-uveys-mehmed, [Erişim Tarihi: 08.06.2025].
  6. DERDİYOK, Çetin, “Eski Edebiyatımızdan Günümüze Mektuplarda Biçim”, Türk Kültürü, 415, 1997, 665-671.
  7. -----------------------, “Osmanlı Devrinde Mektup Yazma Geleneği”, Osmanlı, Ankara 1999, IX, 731-733.
  8. EBÛBEKİR KÂNÎ EFENDİ, Münşeat-ı Kânî/Kânî’nin Mektupları (İnceleme-Tenkitli Metin), haz. Gökhan Alp, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, İstanbul 2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Kutlar Oğuz, F. S., & Çakır, M. (2025). Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 54, 469-502. https://izlik.org/JA29KS47SN
AMA
1.Kutlar Oğuz FS, Çakır M. Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî. TKİD. 2025;(54):469-502. https://izlik.org/JA29KS47SN
Chicago
Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha, ve Müjgan Çakır. 2025. “Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 54: 469-502. https://izlik.org/JA29KS47SN.
EndNote
Kutlar Oğuz FS, Çakır M (01 Kasım 2025) Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 54 469–502.
IEEE
[1]F. S. Kutlar Oğuz ve M. Çakır, “Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî”, TKİD, sy 54, ss. 469–502, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29KS47SN
ISNAD
Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha - Çakır, Müjgan. “Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 54 (01 Kasım 2025): 469-502. https://izlik.org/JA29KS47SN.
JAMA
1.Kutlar Oğuz FS, Çakır M. Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî. TKİD. 2025;:469–502.
MLA
Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha, ve Müjgan Çakır. “Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 54, Kasım 2025, ss. 469-02, https://izlik.org/JA29KS47SN.
Vancouver
1.Fatma Sabiha Kutlar Oğuz, Müjgan Çakır. Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî. TKİD [Internet]. 01 Kasım 2025;(54):469-502. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29KS47SN

Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni



Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.

-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,

-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,

-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,

-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,

-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,

- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,

-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,

-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.


Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.





Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies

Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.

-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,

-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,

-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,

-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,

-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,

-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,

-Use of technology-assisted interpreting tools,

-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.

Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.