Araştırma Makalesi

Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 14 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri

Öz

Bu çalışma, 1980–1991 döneminde Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu politikasındaki dönüşümü askerî-ekonomik yayılmacılıktan diplomatik savunmacılığa evrilen bir süreç olarak incelemektedir. Temel argüman, Brejnev sonrası Sovyet Orta Doğu politikasının ani bir kopuşla değil; maliyetleri azaltmayı, riskten kaçınmayı ve mevcut nüfuzu sınırlı araçlarla korumayı hedefleyen bir “bekleme ve tutunma” stratejisi etrafında yeniden şekillendiğidir. Bu çerçevede Andropov–Çernenko dönemi savunmacı bir geçiş evresi olarak ele alınırken, Gorbaçov döneminde “Yeni Düşünce” yaklaşımıyla ideolojik çerçevenin yeniden yorumlandığı ve dış politikanın daha pragmatik ve diplomasi merkezli bir yönelim kazandığı gösterilmektedir. Çalışma, tarihsel-analitik bir yöntemle, birincil kaynaklara dayanan ikincil literatür üzerinden Sovyet tercihlerini yapısal sınırlar içinde açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sovyetler Birliği, Orta Doğu, Gorbaçov, Yeni Düşünce, Rusya

Etik Beyan

Bu çalışma, arşiv belgeleri, yayımlanmış birincil ve ikincil kaynaklar ile açık erişimli dokümanlara dayanan tarihsel-analitik bir araştırmadır. Çalışma kapsamında insan katılımcılar, deneysel uygulamalar, anket, mülakat veya kişisel veri kullanımı söz konusu değildir. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir. Yazar, araştırma ve yayın sürecinde bilimsel etik ilkelere, akademik dürüstlük kurallarına ve Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi’nin yayın etiği ilkelerine uygun hareket edildiğini beyan eder.

Kaynakça

  1. Aspaturian, V. (1990). Gorbachev’s “new political thinking” and foreign policy. In J. Valenta & F. Cibulka (Ed.), Gorbachev’s new thinking and Third World conflicts (ss. 3–44). Transaction Publishers.
  2. Aspaturian, V. (1990). Gorbachev’s “new political thinking” and foreign policy. In J. Valenta & F. Cibulka (Ed.), Gorbachev’s new thinking and Third World conflicts (ss. 3–44). Transaction Publishers.
  3. Boardman, R. (2019). The Middle East in the new international order: Gorbachev, the Russian Federation, and the rediscovery of the United Nations. In D. H. Goldberg, P. Marantz, S. Page & S. Gotowicki (Ed.), The decline of the Soviet Union and the transformation of the Middle East (ss. 58-73). Routledge.
  4. Boardman, R. (2019). The Middle East in the new international order: Gorbachev, the Russian Federation, and the rediscovery of the United Nations. In D. H. Goldberg, P. Marantz, S. Page & S. Gotowicki (Ed.), The decline of the Soviet Union and the transformation of the Middle East (ss. 58-73). Routledge.
  5. Borshchevskaya, A. (2022). Putin’s war in Syria: Russian foreign policy and the price of America’s absence. Bloomsbury Academic.
  6. Borshchevskaya, A. (2022). Putin’s war in Syria: Russian foreign policy and the price of America’s absence. Bloomsbury Academic.
  7. Brown, A. (1996). The Gorbachev Factor. Oxford: Oxford University Press.
  8. Brown, A. (1996). The Gorbachev Factor. Oxford: Oxford University Press.
  9. Chubin, S. (1987). Soviet policy in the Middle East. In M. Bruzonsky, S. Murphy & S. F. Wells (Ed.), Security in the Middle East: Regional change and great power strategies (ss. 254–279). Westview Press.
  10. Chubin, S. (1987). Soviet policy in the Middle East. In M. Bruzonsky, S. Murphy & S. F. Wells (Ed.), Security in the Middle East: Regional change and great power strategies (ss. 254–279). Westview Press.

Kaynak Göster

APA
Bülbül, A. (2026). Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.26513/tocd.1896005
AMA
1.Bülbül A. Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.26513/tocd.1896005
Chicago
Bülbül, Ahmet. 2026. “Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.26513/tocd.1896005.
EndNote
Bülbül A (01 Eylül 2026) Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]A. Bülbül, “Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri”, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eyl. 2026, doi: 10.26513/tocd.1896005.
ISNAD
Bülbül, Ahmet. “Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. Advanced Online Publication (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.26513/tocd.1896005.
JAMA
1.Bülbül A. Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2026. doi:10.26513/tocd.1896005.
MLA
Bülbül, Ahmet. “Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eylül 2026, doi:10.26513/tocd.1896005.
Vancouver
1.Ahmet Bülbül. Bekle ve Tutun: Brejnev Sonrası Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu Siyasetinin Belirleyici Dinamikleri. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 01 Eylül 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.26513/tocd.1896005