INVESTIGATION OF THE POSSIBILITY OF USING GRANITE RAW MATERIAL FROM THE BİLECİK-BOZUYUK REGION IN TWO- COMPONENT SYSTEMS AT 1050°C, 1100°C AND 1200°C TEMPERATURES IN GLAZING RECIPES

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 1078 - 1097 , 01.04.2026

Beyza Nur Kum , Leyla Kubat

https://doi.org/10.7456/tojdac.1857528

https://izlik.org/JA64XX34WB

Öz

Natural stones and ceramic materials have played various roles throughout human history in architecture, art, and daily life practices, serving as significant components of cultural heritage and technological advancement. In parallel with modern technological developments, ceramic production has increased, and this led to the rapid depletion of natural raw material resources. Within this context, the exploration and reassessment of alternative raw material sources in line with sustainability principles have become increasingly important. Granite rocks are considered promising alternative raw materials for the ceramic industry due to their appropriate chemical composition and the presence of minerals such as feldspar, quartz, mica, and amphibole. This study examines the potential application of naturally occurring granite from the Bozüyük district of Bilecik Province in ceramic glaze compositions. Although this granite is currently used as a filling material in the construction sector, it remains underutilized in the ceramic industry. However, the Bilecik District possesses rich and diverse mineral deposits, offering significant potential for the use of local resources in ceramic technologies. During the research, the chemical and mineralogical properties of the granite were analyzed, and the material was combined with fluxing agents such as boric acid, borax decahydrate, colemanite, ulexite, and tincal to create binary systems. Standard glaze formulations containing kaolin, quartz, boric acid, and borax decahydrate were applied to red and white ceramic bodies, and firing tests were conducted at 1050 °C, 1100 °C, and 1200 °C. The findings reveal that Bozüyük granite is technically viable for use in ceramic glazes and presents an environmentally sustainable, locally sourced alternative raw material for the industry.

Anahtar Kelimeler

Granit , Ceramic , Glaze , Raw Material , Bilecik , Bozüyük , Turkey

BİLECİK-BOZÜYÜK BÖLGESİ GRANİT HAMMADDESİNİN 1050°C, 1100°C VE 1200°C SICAKLIKLARDA İKİLİ SİSTEMDE SIR REÇETELERİNDE KULLANIM OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI

https://izlik.org/JA64XX34WB

Öz

Doğal taşlar ve seramik malzemeler, insanlık tarihi boyunca mimari, sanat ve gündelik yaşam pratiklerinde çeşitli işlevler üstlenmiş; kültürel birikimin ve teknolojik ilerlemelerin önemli bir bileşeni olmuştur. Günümüzde teknolojik gelişmelere paralel olarak seramik üretimi artmakta; bu üretim artışı, doğal hammadde kaynaklarının hızla tükenmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda, sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda alternatif hammadde kaynaklarının araştırılması ve yeniden değerlendirilmesi giderek daha büyük önem kazanmaktadır. Granit kayaçları, içerdikleri feldspat, kuvars, mika mineralleri ile uygun kimyasal bileşimleri sayesinde seramik endüstrisinde potansiyel bir alternatif hammadde olarak değerlendirilmeye elverişlidir. Araştırma kapsamında Bozüyük ilçesinde doğal olarak bulunan granit hammaddesinin seramik sır bünyelerinde kullanım potansiyeli incelenmiştir. Granit hammaddesi inşaat sektöründe dolgu malzemesi olarak kullanılmakta olup, seramik endüstrisinde yeterince değerlendirilmemiştir. Ancak Bilecik yöresi, sahip olduğu zengin ve çeşitli mineral yatakları sayesinde, seramik teknolojilerinde yerel kaynak kullanımına yönelik önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Araştırma sürecinde, granit hammaddesinin kimyasal ve mineralojik özellikleri belirlenmiş; bu hammadde, ikili sistem oluşturacak şekilde borik asit, boraks dekahidrat, kolemanit, üleksit ve sülyen gibi ergiticilerle birlikte kullanılmıştır. Kırmızı ve beyaz seramik bünyeler üzerinde 1050 °C, 1100 °C ve 1200 °C sıcaklıklarında pişirme denemeleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Bozüyük granitinin seramik sırlarında teknik açıdan kullanılabilirliğini ortaya koymakta ve bu hammaddenin sektöre çevresel açıdan sürdürülebilir, yerli bir kaynak alternatifi sunabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Granit , Seramik , Sır , Hammadde , Bilecik- Bozüyük , Türkiye.

Kaynakça

• Altıner, D., Koçyiğit, A., Farinacci, A., Nicosia, U., & Conti, M. A. (1991). Jurassic, Lower Cretaceous stratigraphy and paleogeographic evolution of the southern part of north-western Anatolia. Geologica Romana, 28, 13-80.
• Ay, M. (2017). Troas Granit Ocaklarında Üretilen Sütunların Batı Anadolu’daki Dağılımı: Arkeometrik Bir Yaklaşım. Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Erol, G., & Pekdemir, D. (2022). Granit ve Rekristalize Kireçtaşı Doğal Taş Atıklarından Elde Edilen Kompozit Malzemenin Isıl Dönüşümünün İncelenmesi. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 169, 27-38.
• Gündüz, L. (1995). Dekoratif Taş Endüstrisinde Granit. Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, İzmir.
• Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü. (2018). Dünyada ve Türkiye’de doğal taşlar. Fizibilite Etütleri Daire Başkanlığı.
• Nartla/haz. M.Ç. Curtubayev, H.H.Malkonduyev. (1995). Nalçik: Elbrus.
• Kayacı, K. (2007). Karaköy (Bilecik) Yöresi Mikrogranitinin Jeolojisi ve Seramik Bünyelerde Kullanım Olanaklarının Araştırılması. Yayınlanmamış doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Kazanbaş, R. (2022). Doğaltaş elemanları üretim tesisinde oluşan granit tozunun beton katkı maddesi olarak kullanılabilirliği (Yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Kum, B. N. (2025). Bilecik–Bozüyük bölgesi granit ve feldspat hammaddeleri ile Eti Maden borik asit ve boraks dekahidrat atıklarının sır bünyelerinde kullanım olanaklarının araştırılması, Yüksek lisans tezi). Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Seramik ve Cam Anasanat Dalı, Bilecik, Türkiye. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Sümer, G. (1990). Endüstriyel Seramikler. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Tavkul, U. (2001). Karaçay-Malkar Nart Destanlarında olağanüstü Doğum Motifi. Türk Dünyası Dil Ve Edebiyat Dergisi, 11. https://izlik.org/JA53FX83NJ
• T.C. Ticaret Bakanlığı. (2021). Doğal Taşlar Sektör Raporu.
• T.C. Başbakanlık Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (1998). Bilecik İli Arazi Varlığı. Ankara, Türkiye: Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yayınları.
• Waelkens, M., de Paepe, P., & Moens, L. (1988). Quarries and the marble trade in antiquity. In N. Herz & M. Waelkens (Eds.), Classical marble: Geochemistry, technology, trade (NATO ASI Series, Vol. 153, p. 12). Kluwer Academic Publishers.
• Yüzer, E., Güngör, Y., Angı, S. (2008). Doğal Taş Deyince!İstanbul: Detay Matbaacılık.