YENİ TOPLUMSAL HAREKETLER TEORİSİ: KURUCU FİKİRLER, İÇERİK VE ELEŞTİRİLER BAĞLAMINDA BİR İNCELEME
Öz
Bu çalışmada 1960’ların sonlarından itibaren gündeme gelen ve günümüzde de varlığını sürdüren yeni toplumsal hareketler teorisi ele alınmaktadır. 20. yüzyılın ikici yarısında beliren yeni hareketleri açıklamak üzere geliştirilen bu yaklaşım, kaynaklar, stratejiler ve mobilizasyon ekseninde şekillenen Amerikan ekolünden farklı olarak, toplumsal hareketlere ilişkin Avrupa ekolünü temsil eder ve toplumsal hareketlere dair özellikle 1980’ler ve 1990’lar boyunca oldukça yaygın bir açıklama çerçevesi olarak kullanılmıştır. Toplumsal hareketler teorisi, hem yaslandığı epistemolojik-metodolojik pozisyon hem de toplum çözümlemesinin temeline yerleştirdiği tarihsel-toplumsal önkabuller itibariyle bir yandan oldukça popülerleşmiş, diğer yandan oldukça eleştirilmiştir. Bu çalışmada, yeni toplumsal hareketler teorisi, öncelikle toplum çözümlemesine dönük temel fikirleri ekseninde tartışılacaktır. Ardından bu teorinin içeriği, toplumsal hareketlerin aktörleri, değerleri, hedefleri ve örgütlenme biçimlerine dönük yaklaşımları üzerinden incelenecektir. Son olarak bu yaklaşıma yöneltilen temel eleştiriler ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Yeni Toplumsal Hareketler, Toplumsal Aktörler, Örgütlenme, Sanayi Sonrası Toplum
Kaynakça
- Bell, D. (1973). The Coming of Post-Industrial Society: A Venture in Social Fore-Casting. New York: Basic Books.
- Calhoun, C. (1993). ’New Social Movements’ of the Early Nineteenth Century. Social Science History, 17(3), 385-427.
- Callinicos, A. (2006). Giriş. İçinde A. Callinicos ve C. Harman (ed.), Neoliberalizm ve Sınıf , O. Akınhay (çev.), 9-25, İstanbul: Salyangoz Yayınları.
- Cohen, J. (1999). Strateji ya da Kimlik: Yeni Teorik Tartışmalar ve Sosyal Hareketler. İçinde K. Çayır (ed.), Yeni Sosyal Hareketler – Teorik Açılımlar, 109-130, İstanbul: Kaknüs.
- Coşkun, M. K. (2007). Demokrasi Teorileri ve Toplumsal Hareketler. Ankara: Dipnot.
- Çayır, K. (1999). Toplumsal Sahnenin Yeni Aktörleri: Yeni Sosyal Hareketler. İçinde K. Çayır (ed.), Yeni Sosyal Hareketler-Teorik Açılımlar, 13-33, İstanbul: Kaknüs.
- Çetinkaya, Y. D. (2008). Tarih ve Kuram Arasında Toplumsal Hareketler. İçinde Y. D. Çetinkaya, (ed.), Toplumsal Hareketler-Tarih, Teori ve Deneyim, 15-61, İstanbul: İletişim.
- Dalton, R.; Kuechler, M.; Buerklin, W. (1990) The Challenge of New Movements. İçinde R. Dalton ve M. Kuechler (ed.), Challenging the Political Order, 3-20, Cambridge: Polity Press.
- Gorz, A. (1982) Farewell to the Working Class: An Essay on Post-Industrial Socialism, London: Pluto.
- Gramsci, A. (2007). Hapishane Defterleri, A. Cemgil (çev.). İstanbul: Belge.
