EARTHQUAKE AND BUILDING NONSTRUCTURAL COMPONENTS RISKS AT PEDESTRIANIZED STREETS IN HISTORIC CITY CENTERS: ISTANBUL BEYOGLU CEZAYIR STREET CASE

Tarihi şehirlerin bir çoğunda bazı sokaklar yayaların dolaşımını kolaylaştırmak için yayalaştırılmıştır. Bu durum, tarihi yapıların işlevlerini etkilemekte ve caddelerin yaya yoğunluğunu da artırmaktadır. Binalar depreme karşı yeterince yapısal performans göstermesine ragmen, yapısal olmayan bileşen hasarları meydana gelebilir. Deprem durumunda yapısal olmayan bileşenlerin zayıf performansı fonksiyon kaybına, ekonomik kayıplara ve özellikle can kaybına ve yaralanmaya neden olabilir. Binanın parapet, çatı, baca, saçak, kanopi ve pencere gibi yapısal olmayan bileşenleri deprem sırasında yaralanmalara neden olabilecek risk faktörleri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, yayalaştırılmış bir sokak olan İstanbul Cezayir Sokağı’nın güvenliği kapsamında, yaralanma olasılığını ortaya çıkarabilecek yapısal olmayan bileşenler tartışılmış ve öneriler getirilmiştir. Cezayir Sokağının yenileme alanı olarak seçiminde İstanbul’un en yoğun ve önemli kültür merkezi olan İstiklal Caddesi’ne yakınlığının da önemi olmuştur. Cezayir Sokağı’ndaki tarihi yapının yapısal olmayan bileşenleri, bina cephesinin parapet, süs, saçak, bacalar, pencereler ve kanopiler olarak yerinde gözlem ile elde edilen veriler kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucuna göre bina üzerinde daha çok ek katta bulunan cephe camlarının deprem anında risk oluşturabileceği söylenebilir.

In most of historical cities, some streets have been pedestrianized in order to facilitate pedestrian circulation. This situation affects functions of historical buildings and increases also pedestrian density of streets. Although buildings have performed sufficiently structurally against earthquakes, non-structural components damages may occur. In case of earthquake, weak performance of non-structural components may cause loss of function, economic losses and especially loss of life and injury. The non-structural components of building such as parapet, roof, chimney, eave, canopy and windows are considered as risk factors that may cause injuries during earthquake. In this study, non-structural building components that may occur possibility of injury are discussed and brought forward proposals for pedestrianized streets safety located in Cezayir Street, Istanbul. Cezayir Street; its location, its renewal area, the arrangement of street use with a special project in terms of usage, its location close to the most important cultural center of Istanbul; Istiklal Avenue and its intensive use, are important in its selection. The nonstructural building components of historical building in the Cezayir Street were evaluated using data derived on-site observation of building façade as parapets, ornaments, eaves, chimneys, windows and canopies. According to the research result, it can be said that the façade glazing which is located at mostly additional flat on building may lead to risk during earthquake.