From a Dual Arbitration Structure to a Single Model in Turkish Sports Law: The Proposal for a Turkish Sports Arbitration Court

Öz

In the present study, we aimed to investigate the current structural problems of the sports arbitration system in Turkey and to develop a centralized model proposal in accordance with international standards. The study group consisted of 10 experts (lawyers and academics) with at least 10 years of experience in the field of sports law, selected through purposeful sampling. The phenomenology design, one of the qualitative research methods, was used in the study. Data were collected via a semi-structured interview form and subjected to content analysis using Maxqda software. Results revealed a strong participant perception of a lack of merit and structural dependency in the appointment processes of current arbitration boards. It was found that the dual structure (TFF and GSB) leads to a lack of uniformity in decisions and that violations of the right to a fair trial specified in ECHR precedents, such as the Ali Rıza and Others case, continue. Consequently, an independent "Turkish Sports Arbitration Court" (TSTM) model is proposed for Turkey. This model includes a commission (TSTMK) providing administrative autonomy, a specialized chamber system, and judicial review by the Court of Cassation and the Constitutional Court. It is evaluated that the proposed model will establish trust in the sports judiciary and ensure compliance with international norms.

Anahtar Kelimeler

• Sports law
• sports arbitration
• independence
• ECHR.

Türk Spor Hukukunda İkili Tahkim Yapısından Tekil Modelleşmeye: Türk Spor Tahkim Mahkemesi Önerisi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’deki spor tahkim sisteminin mevcut yapısal sorunlarını incelemeyi ve uluslararası standartlara uygun merkezi bir model önerisi geliştirmeyi amaçladık. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve spor hukuku alanında en az 10 yıllık deneyime sahip 10 uzman (avukat ve akademisyen) oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve Maxqda yazılımı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular, mevcut tahkim kurullarının atama süreçlerinde liyakat eksikliği ve yapısal bağımlılık olduğuna dair güçlü bir katılımcı algısı olduğunu ortaya koymuştur. İkili yapının (TFF ve GSB) kararlarda yeknesaklık sorununa yol açtığı ve AİHM’in Ali Rıza ve Diğerleri kararı gibi emsal kararlarında belirtilen adil yargılanma hakkı ihlallerinin devam ettiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye için bağımsız bir "Türk Spor Tahkim Mahkemesi" (TSTM) modeli önerilmiştir. Bu model; idari özerkliği sağlayan bir komisyon (TSTMK), ihtisaslaşmış daire sistemi ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi denetimini içermektedir. Önerilen modelin, spor yargısında güveni tesis edeceği ve uluslararası normlarla uyum sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor hukuku
• spor tahkimi
• bağımsızlık
• AİHM.

Kaynakça

1. Akil, C. (2011). Genel olarak milletlerarası spor tahkim mahkemesi (CAS) ve bu mahkemede uygulanan tahkim çeşitleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(2), 71-105.
2. Apaydın, B. (2008). Türk spor hukuku’nun tarihsel gelişimi. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(1), 15-29.
3. Casini, L. (2011). The making of a Lex Sportiva by the Court of Arbitration for Sport. German Law Journal, 12(5), 1317-1340.
4. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4. bs.). SAGE Publications.
5. Çakır, G. (2024). Türk spor hukukunda tahkim kurullarının yargılama yetkisi ve kararlarının icrası [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
6. Çetin, E. (2024). Spor uyuşmazlıklarının çözümünde adil yargılanma hakkı: AİHS’in kurumsal gereklilikleri bağlamında CAS, TFFTK ve GSBTK özelinde bir değerlendirme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Direnisa, E. (2023). Spor tahkiminin adil yargılanma hakkıyla bağlantısı üzerine bir inceleme. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (TAÜHFD), 5(2), 667-703.
8. Ekşi, N. (2015). Spor tahkim hukuku. Beta Basım Yayın.

9. Ekşi, N. (2018). Başlıca spor tahkim mahkemeleri, spor tahkim türleri, spor tahkimine ilişkin sorunlar ve Türk spor tahkimi için öneriler. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ed.), Sporda hak ihlalleri ve denetim çalıştay raporu içinde (ss. 162-182). Kamu Denetçiliği Kurumu Yayınları.
10. Erbeyin, N. F. (2023). TFF hukuk kurullarının bağımsızlığı ve tarafsızlığı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (AndHD), 9(2), 539-554.
11. Erkiner, K. (2007). Türkiye'de spor hukuku'nun oluşumu. İstanbul Barosu Dergisi (Spor Hukuku Özel Sayısı), 18-19.
12. Erkiner, K. (2010). Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi CAS 2010 değişikliklerini içeren açıklamalı İngilizce-Türkçe mevzuatı (Genişletilmiş 2. bs.). On İki Levha Yayıncılık.
13. Ertaş, Ş., & Petek, H. (2017). Spor hukuku (3. bs.). Yetkin Yayınları.
14. Erten, R. (2019). Spor uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim ve Türk futbol tahkiminde güncel gelişmeler. İstanbul Spor Hukuku Dergisi, 1(2), 123-137.
15. European Court of Human Rights. (2020). Case of Ali Rıza and Others v. Turkey (Applications nos. 30226/10 and 4 others). ECHR.
16. Foster, K. (2003). Is there a global sports law? Entertainment Law, 2(1), 1-18.
17. Gemalmaz, B. (2020, 30 Ocak). TFF tahkim kurulunun bağımsızlığı ve tarafsızlığı meselesi: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Ali Rıza ve Diğerleri v. Türkiye kararı. Lexpera Blog.
18. Gerçeker, H. (2023). Spor hukuku: Temel kavramlar ve güncel tartışmalar. Seçkin Yayıncılık.
19. Gürten, A., & Erenel, G. (2012). Uluslararası spor hukuku ve Lex Sportiva kuralları. Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 112-125.
20. Kamu Denetçiliği Kurumu. (2023). Spor federasyonları tahkim kurullarının kararlarında gerekçe zorunluluğu hakkında tavsiye kararı (Karar No: 2023/6896). KDK.
21. Mavromati, D., & Reeb, M. (2025). The code of the court of arbitration for sport: Commentary, cases and materials. Kluwer Law International BV.
22. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. bs.). SAGE Publications.
23. Nafziger, J. A. R. (2004). International sports law (2. bs.). Transnational Publishers.
24. Orhan, S., & Özkurt, R. (2023). Spor hukukunun genel ilkeleri ve uygulamadaki yansımaları. Adalet Yayınevi.
25. Orhan, Ü., & Özkurt, E. (2023). Spor hukuku. Adalet Yayınevi.
26. Özdemir Kocasakal, H. (2013). Sportif uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümü ve Spor Tahkim Mahkemesi (CAS). Vedat Kitapçılık.
27. Özkan, C. (2022). 7405 Sayılı spor kulüpleri ve spor federasyonları kanunu çerçevesinde spor hukuku. Adalet Yayınevi.
28. Sedat Doğan v. Türkiye, Başvuru no. 48909/14 (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2021). https://hudoc.echr.coe.int/tur?i=001-212060
29. Spor Şurası. (2008). Spor hukuku komisyonu raporu. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü.
30. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs.). Seçkin Yayıncılık.
31. Yurdakul, I. K. (2013). Veri toplama araçlarında bulunması gereken nitelikler. A. A. Kurt (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (ss. 84-133). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
32. Yücesoy, U. İ. (2025). Avrupa insan hakları standardı açısından Türkiye’de spor hukuku uygulamasından kaynaklanan sorunlar ve çözüm önerileri. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (TAÜHFD), 7(1), 203-258.
33. 7405 Sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu. (2022, 26 Nisan). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 31821).