Effects of values and lifestyle on choice of major: A research on tourism faculty students

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 344 - 355, 31.12.2025

Gökhan Genç , Merve Işkın , Ümit Şengel , Sena Uz

https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1580682

Öz

This study examines the impact of values and lifestyles on the department choices of Tourism Faculty students. The research aims to explore the decisive role of individuals’ value systems and lifestyles in their choice of major in depth. The study collected data through a survey conducted with 305 students studying at the Tourism Faculty of Sakarya University of Applied Sciences. Data were collected through a survey of 305 students, analyzed using frequency analysis, exploratory factor analysis, correlation analysis, and regression analysis. Findings indicate that students’ career expectations, professional goals, and personal values significantly influence their department preferences. Career-oriented values, such as job opportunities, high income expectations, and compatibility with personal characteristics, are particularly influential. Additionally, factors like public sector employment opportunities and flexible working hours play a significant role in students' choices. Students preferring communication-focused departments tend to favor professions offering extensive interaction opportunities. The results highlight the critical role of values and lifestyles in shaping educational and career decisions. It is recommended that educational institutions consider these factors to provide more effective guidance. Incorporating values and lifestyles into career counseling and program development can enhance student satisfaction and professional success.

Anahtar Kelimeler

Values and lifestyle , Choice of major , Career choice , Tourism students

Etik Beyan

Permission for the survey method used in this study was obtained from the Gümüşhane University Ethics Committee with decision number E-95674917-108.99-282508 dated 20/09/2024 and numbered 2024/7. TO&RE Journal shall not be held responsible in case of any discrepancy; all responsibility rests with the author(s) of the study.

Değerler ve yaşam tarzının bölüm tercihine etkileri: Turizm fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma

Öz

Bu çalışma, Turizm Fakültesi öğrencilerinin bölüm tercihlerindeki değerler ve yaşam tarzlarının etkisini incelemektedir. Araştırma, bireylerin sahip olduğu değer sistemlerinin ve yaşam tarzlarının bölüm seçimi üzerindeki belirleyici rolünü derinlemesine ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi’nde eğitim gören 305 öğrenci üzerinde anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Veriler, frekans analizi, açıklayıcı faktör analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin kariyer beklentilerinin, mesleki hedeflerinin ve kişisel değerlerinin bölüm tercihlerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Özellikle kariyer odaklı değerler, iş bulma olanakları, yüksek kazanç beklentisi ve kişisel özelliklerle uyum gibi faktörlerde belirleyici olmuştur. Ayrıca, kamu sektöründe çalışma imkânı ve esnek çalışma saatleri gibi kolaylık boyutundaki unsurlar, öğrencilerin tercihlerinde önemli bir yer tutmaktadır. İletişim odaklı bölümleri tercih eden öğrenciler ise çok sayıda kişiyle etkileşim fırsatı sunan mesleklere yönelmektedir. Araştırma, değerler ve yaşam tarzlarının bireylerin eğitim ve meslek tercihlerinde kritik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Eğitim kurumlarının, öğrencilerin değerlerini ve yaşam tarzlarını dikkate alarak daha etkili yönlendirme yapmaları önerilmektedir. Kariyer danışmanlığı ve program geliştirme süreçlerinde bu faktörlerin göz önünde bulundurulması, öğrenci memnuniyetini ve mesleki başarıyı artırabilir.

Anahtar Kelimeler

Değerler ve yaşam tarzı , Bölüm tercihi , Kariyer tercihi , Turizm öğrencileri

Etik Beyan

Bu çalışmada kullanılan anket yöntemi için Gümüşhane Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 20/09/2024 tarihli ve 2024/7 nolu toplantısında E-95674917-108.99-282508 sayılı kararı ile izin alınmıştır. Aksi bir durumun tespiti halinde TO&RE Dergisinin hiçbir sorumluluğu olmayıp, tüm sorumluluk çalışmanın yazar (lar) ına aittir.

Kaynakça

• Akbaş, O. (2004). Türk milli eğitim sisteminin duyuşsal amaçlarının ilköğretim II. Kademede gerçekleşme derecesinin değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Programları Ana Bilim Dalı, Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı, Ankara.
• Alkan, N. (2014). Üniversite Adaylarının Bölüm Tercihleri: Bir Kariyer Araştırma Yöntemi Olarak Bölüm Tanıtımları. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 5(41), 61-74. https://doi.org/10.17066/pdrd.93447
• Akar, C. (2017). Üniversite seçimini etkileyen faktörler: İktisadi ve idari bilimler öğrencileri üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1), 97-120.
• Arslan, E., Güripek, E., & İnce, C. (2017). Kişilik ve Meslek Seçimi İlişkisi: Turizm Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Kesit Akademi Dergisi, (11), 200-217.
• Aslan, Z., Ünüvar, Ş., & Başoda, A. (2012). Turizm eğitimi alan öğrencilerin kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve turizm sektörüne uyumu açısından değerlendirilmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 23(2), 203-219.
• Bardakçı, S. (2019). Öğrencilerin üniversite ve bölüm tercihlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 356-373. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.615244
• Ben-Shem, I., & Avi-Itzhak, T. E. (1991). On work values and career choice in freshmen students: The case of helping vs. other professions. Journal of Vocational Behavior, 39(3), 369-379. https://doi.org/10.1016/0001-8791(91)90045-N.
• Bilgin, Y. (2011). Turizmde Lisans Öğrenimi Gören Öğrencilerin Kişilik Özellikleri ve Mesleğe Yönelik Düşünceleri Üzerine Bir Alan Araştırması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.
• Çatı, K., İştar, E., & Özcan, H. (2016). Üniversite tercihlerine etki eden faktörlerin incelenmesi: Türkiye genelinde bir alan araştırması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 163-177. https://doi.org/10.5961/jhes.2016.153.
• Da Silva Añaña, E., & Meucci Nique, W. (2010). Personal values in relation to graduate career choices. International Journal of Public Sector Management, 23(2), 158-168. https://doi.org/10.1108/09513551011022500.
• Dutta-Bergman, M. J., & Wells, W. D. (2002). The values and lifestyles of idiocentrics and allocentrics in an individualist culture: A descriptive approach. Journal of Consumer Psychology, 12(3), 231-242. https://doi.org/10.1207/S15327663JCP1203_05.
• Durmuş, İ. (2020). Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin genç bireylerin yaşam tarzları ile girişimcilik niyetleri açısından incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1731-1749. https://doi.org/10.33206/mjss.565309.
• Ensari, M. Ş., & Alay, H. K. (2017). Meslek Seçimini Etkileyen Faktörlerin Demografik Değişkenler ile İlişkisinin Araştırılması: İstanbul İlinde Bir Uygulama. Humanitas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), 409-422. https://doi.org/10.20304/humanitas.358378.
• Ergün, E., Uslu, A., & Akay, B. (2016). A Study Of Perceptions Of Hospitality And Tourism Students Tourism Preferences, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(43), 2573-2579. https://doi.org/10.17719/jisr.20164317817.
• Erkuş, H., Oral, T., & Sever, S. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Bölüm Tercihlerini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 261-275.
• Genç, G., Sarıipek, S., & Sarıışık, M. (2020). The Effect of Values and Life Styles on Eating Out Expectation. Anais Brasileiros de Estudos Turísticos, 10, 1-13. https://doi.org/10.34019/2238-2925.2020.v10.29756.
• Göz, K. (2014). Toplumsal değerler bağlamında yaşama hürriyeti. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (1). 85-101. https://doi.org/10.17859/pauifd.44461.
• Güneş, A. (2015). Manevi-İnsani Değerler Eğilim Ölçeği (MİDÖ): Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması. Journal of International Social Research, 8(41). 1354-1360. https://doi.org 10.17719/jisr.20154115117.
• Güngör, E. (1993). Ahlak Psikolojisi ve Sosyal Ahlak. Ötüken Yayınları, İstanbul.
• Hudson, S. (1999). Consumer behavior related to tourism. Consumer behavior in travel and tourism, Routledge, New York. https://doi.org/10.4324/9780203047613.
• İpek, C. (2018). Erol Güngör’ün Değer Tasnifi ve Psikolojik Ahlak Kuramları Bağlamında Değerler Eğitimine Yönelik Bazı Öneriler. Cumhuriyet Dönemi Milli Düşünce Sistematiğinde Erol Güngör Sempozyumu, 2018, ss. 39-53, Kırşehir.
• Kuşdil, M. E., & Kağıtcıbaşı, Ç. (2000). Türk öğretmenlerin değer yönelimleri ve Schwartz değer kuramı. Türk Psikoloji Dergisi. 15(45), 59–80.
• Kahle, L. R., Beatty, S. E., & Homer, P. (1986). Alternative measurement approaches to consumer values: the list of values (LOV) and values and life style (VALS). Journal of Consumer Research, 405-409. https://doi.org/10.1086/209079.
• Karaca, Ş. (2018). Yaşam tarzının sürdürülebilir tüketim davranışı üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir çalışma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 403-425. https://doi.org/10.20491/isarder.2018.480.
• Ketter, E. (2019). Eating with EatWith: Analysing tourism-sharing economy consumers. Current Issues in Tourism, 22(9), 1062-1075. https://doi.org/10.1080/13683500.2017.1357682.
• Koca, A. İ. (2009). Üniversite öğrencilerinin değerleri ve bireysel özellikleri ile kariyer tercihleri arasındaki ilişki: Çukurova Üniversitesinde bir araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü, İşletme Ana Bilim Dalı, Adana.
• Koca, A. İ. (2010). Kariyer seçiminde kariyer değerleri ile demografik faktör ilişkisi: Çukurova Üniversitesi’nde bir araştırma. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 56-70.
• Kuşluvan, S. & Kuşluvan, Z. (2000). Perceptions and attitudes of undergraduate tourism students towards working in tourism industry in Turkey. Tourism Management, 21, 251-269. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(99)00057-6.
• Lee, C. T., Beckert, T. E., & Goodrich, T. R. (2010). The relationship between individualistic collectivistic and transitional cultural value orientations and adolescents’ autonomy and identity status. Journal of Youth and Adolescence, 39, 882-893. https://doi.org/10.1007/s10964-009-9430-z
• Mitchell, A. (1983). The Nine American Lifestyles: Who we are and where we're going. Warner Books. Newyork.
• Nar, M. Ş. (2015). Küreselleşmenin Tüketim Kültürü Üzerindeki Etkisi: Teknoloji Tüketimi. Journal of International Social Research, 8(37). 941-954.
• Özdemir, S. M. (2011). Toplumsal değişme ve küreselleşme bağlamında eğitim ve eğitim programları: Kavramsal bir çözümleme. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 85-110.
• Özgül, E. (2010). Tüketicilerin değer yapıları, gönüllü sade yaşam tarzı ve sürdürülebilir tüketim üzerindeki etkileri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 117-150.
• Rokeach, S. (1979). Understanding Human Values. The Free Press. New York.
• Saray, F. (2007). Tüketicinin yaşam tarzı ve reklamın rolü. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı, İstanbul.
• Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries. Advances in Experimental Social Psychology, 25, 1-65. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(08)60281-6.
• Schwartz, S. H. (1994). Are there universal aspects in the structure and contents of human values? Journal of Social Issues, 50(4), 19-45. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1994.tb01196.x.
• Schwartz, S. H. (2012). An overview of the Schwartz theory of basic values. Online readings in Psychology and Culture, 2(1), 11. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1116.
• Spranger, E. (1928). Types of men: The psychology and ethics of personality. Max Niemeyer Verlag. Tübingen.
• Şengel, Ü., Pamukçu, H., & Zengin, B. (2015). Bölüm Tercihi ile Kişilik Arasındaki İlişki: Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi Örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2015(7). 122-134.
• Şengel, Ü., İbiş, S., Zengin, B., & Batman, O. (2016). A research about the effects of personality traits over tourism management department preferences. Journal of Human Sciences, 13(2), 2987-3001. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i2.3727.
• Thøgersen, J. & Ölander, F. (2002). Human values and the emergence of a sustainable consumption pattern: A panel study. Journal of Economic Psychology, 23(5), 605-630. https://doi.org/10.1016/S0167-4870(02)00120-4
• Uyguç, N. (2003). Cinsiyet, bireysel değerler ve meslek seçimi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 93-104.
• Üzümcü, T.P., Alyakut, Ö. & Günsel, A. (2015). Turizm eğitimi alan öğrencilerin mesleğin geleceğine ilişkin bakış açıları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(33), 179-199. https://doi.org/10.31795/baunsobed.645453.
• Winters, L. C. (1989). SRI Announces VALS 2. Marketing Research, 1(2), 67–69.
• Yazıcı, K. (2006). Değerler Eğitimi’ne Genel Bir Bakış. Türklük Bilimi Araştırmaları, 19, 499-522.
• Yazıcı, M. (2016). Değerler ve Toplumsal Yapıda Sosyal Değerlerin Yeri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 209-223. https://doi.org/10.18069/fusbed.10221.