Amasya’da gastronomi turizminin geliştirilmesi: turizm profesyonellerinin görüşleri

Gastronomi turizmi, destinasyonların kültürel kimliğini güçlendiren ve turizm ürün çeşitliliğini artırarak rekabet avantajı sağlayan önemli bir turizm türü olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Amasya ilinin gastronomi potansiyelini turizm profesyonellerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirmek; bu kapsamda destinasyonun güçlü ve zayıf yönleri ile karşı karşıya olduğu fırsat ve tehditleri belirlemek ve elde edilen bulgular temelinde geliştirmeye yönelik öneriler sunmaktır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile yürütülmüş; veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Amasya ilinde faaliyet gösteren 11 turizm profesyoneli oluşturmaktadır. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analiz programı kullanılarak içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, Amasya’nın zengin yerel ürün çeşitliliği ve köklü mutfak kültürüyle dikkat çektiğini göstermektedir. Özellikle elma ve elma temalı ürünler ile toyga çorbası, keşkek ve bamya gibi geleneksel yemeklerin, Amasya mutfağının ayırt edici unsurları olarak destinasyonun gastronomik görünürlüğünü ve temsil gücünü desteklediği belirlenmiştir. Buna karşılık, yerel gastronomik değerlerin işletme menülerinde sınırlı düzeyde yer alması, tanıtım faaliyetlerinin yetersizliği, hizmet kalitesi sorunları ve paydaşlar arası koordinasyon eksikliği başlıca sorun alanları olarak öne çıkmıştır. Ayrıca gastronomik çekiciliklerin kültür turizmi başta olmak üzere diğer turizm türleriyle bütünleşik biçimde planlanmasının destinasyonun çekiciliğini artırabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda Amasya’da tanıtım ve markalaşma çalışmalarının güçlendirilmesi, yerel ürünlerin ziyaretçi deneyimine daha etkin biçimde entegre edilmesi, hizmet kalitesinin artırılması ve paydaşlar arası iş birliğinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Gastronomy tourism has emerged as an important form of tourism that strengthens destinations’ cultural identity and enhances competitiveness by increasing the diversity of tourism products. The aim of this study is to evaluate the gastronomy potential of Amasya province based on the views of tourism professionals; within this scope, to identify the destination’s strengths and weaknesses as well as the opportunities and threats it faces, and to offer development-oriented suggestions based on the findings. The study was conducted using a qualitative case study design, and semi-structured interviews were employed in the data collection process. The sample of the study consists of 11 tourism professionals operating in Amasya. The obtained data were analyzed through content analysis using the MAXQDA qualitative data analysis software. The findings indicate that Amasya attracts attention with its rich diversity of local products and deep-rooted culinary culture. In particular, apple and apple-based products, along with traditional dishes such as Toyga soup, Keşkek, and Bamya, were found to support the gastronomic visibility and representational strength of the destination as distinctive elements of Amasya cuisine. In contrast, the limited presence of local gastronomic values in business menus, insufficient promotional activities, service quality problems, and lack of stakeholder coordination emerged as the main problem areas. It was also concluded that planning gastronomic attractions in an integrated manner with other forms of tourism, particularly cultural tourism, could enhance the destination’s attractiveness. Based on the findings, it is recommended that promotion and branding activities in Amasya be strengthened, local products be integrated more effectively into the visitor experience, service quality be improved, and stakeholder collaboration be enhanced.