Engelli Kavramı ile İlgili Akademik Yayınların VOSviewer ile Bibliyometrik Analizi

Geçmişten günümüze dezavantajlı gruplar arasında yerini alan engelliler, bulundukları toplumların engelli kavramına olan yaklaşımlardan etkilenmişlerdir. Süreç içinde çok sosyal, ekonomik, psikolojik birçok sorunla karşılaşan engellilerin, sahip oldukları haklara ulaşabilmeleri 1950’li yılları bulmuştur. 1970’li yıllara kadar medikal yaklaşımla ele alınan engellilik kavramı 1970’lerden sonra sosyal boyutta ele alınarak sorunların, toplum bireylerinin düşünce ve davranışlardan meydana geldiği savunulmuştur. Bu bağlamda engellilik konusu üzerine birçok akademik çalışmalar geçmişten günümüze yapılmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı alan yazında yer alan engellilik konulu akademik araştırmaların hangi anahtar kelimelerle bağlantılı olduğunu incelemek ve son yıllarda hangi anahtar kelimelerde yoğunlaştığını ortaya koymaktır. Bu doğrultusunda Web of Science’ta çevrimiçi tarama yapılarak “Journal of Intellectual Disability Research” ve Disability and Rehabilitation” dergilerinde yayınlanmış toplam 4820 yayın, bibliyometrik göstergeler açısından incelenerek kategorize edilmiştir. Toplam ulaşılan anahtar kelime sayısı 2367’dir. Bu anahtar kelimeler ayrıştırıldıktan sonra belirlenen 50 kelime bibliyometrik analiz araçlarından VOSviewer paket programı aracılığıyla görselleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda seçilen dergilerde en çok kullanılan anahtar kelimelerin International Classification of Functioning (60), mental health (53), young people (47), participation (43), children (42) ve rehabilitation (34) olduğu görülmüştür. Ayrıca quality life ve family anahtar kelimelerinin 2002 yılından bu halen popülerliğini koruyan konular olduğu, en fazla kullanılan anahtar kelimelerin ise rehabilitation, covıd-19 ve intellectual disabilty olduğu görülmüştür.