Türkiye’deki 11 13 15 yaşındaki okul çocuklarının fiziksel etkinlik düzeylerinin demografik özellikler beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam davranışlarıyla ilişkisi
Öz
Amaç: Bu araflt›rman›n amac› Türkiye’de okula devam etmekte olan ergenlerin fiziksel etkinlik düzeylerinin demografik etkenler, beden kitle indeksi ve baz› sa¤l›k davran›fllar› ile iliflkisini saptamakt›.
Gereç ve Yöntem: Bu çal›flmada kesitsel tan›mlay›c› ve çok uluslu “Health Behavior in School Aged Children (HBSC)” araflt›rmas›n›n Türkiye aya¤›na kat›lan ve 6., 8. ve 10. s›n›fa devam eden 11, 13 ve 15 yafl›ndaki ergenlerin verilerinin bir bölümü de¤erlendirildi. Veri çözümlemeleri 26 ildeki 82 ilkokulun 180 dersli¤inde 11 ve 13 yafllar›ndaki 3884 (1946 erkek, 1938 k›z) ve 83 lisenin 88 dersli¤inde 15 yafl›ndaki 1668 (901 erkek, 767 k›z) ö¤renci üzerinden yap›ld›. ‹statistiksel de¤erlendirmede ki-kare testi, faktör analizi ve lojistik regresyon analizi kullan›ld›.
Bulgular: Ö¤rencilerin %20’si haftada en az yedi gün, günde en az bir saat herhangi bir fiziksel etkinlikte bulunduklar›n› bildirdi. Çok de¤iflkenli analizde (lojistik regresyon) fiziksel etkinlik ile erkek olmak, 15 yafl›na göre 11 yafl›nda ve 13 yafl›nda olmak ve akflamlar› arkadafllar› ile evin d›fl›nda zaman geçirmek aras›nda anlaml› iliflki bulundu. Beslenme davran›fllar› hem sa¤l›kl› hem de sa¤l›ks›z yiyecekleri az tüketenler esas al›narak incelendi¤inde, di¤er üç grubun (sa¤l›kl› yiyecek tüketimi s›k+sa¤l›ks›z yiyecek tüketimi seyrek olanlar; sa¤l›ks›z yiyecek tüketimi s›k+sa¤l›kl› yiyecek tüketimi seyrek olanlar; her iki tip yiyece¤i s›k tüketenler) esas gruba göre fiziksel etkinlik düzeylerinin daha fazla oldu¤u saptand›.
Çıkarımlar: Bu araflt›rman›n sonuçlar› ülkemizde yaflayan ergenlerin fiziksel etkinlik düzeylerinin yetersiz oldu¤unu, özellikle k›zlar›n fiziksel olarak etkin olmad›¤›n›, ergenlerin beslenme al›flkanl›klar›n›n ve arkadafllar› ile geçirdikleri zaman›n fiziksel etkinlik düzeyleriyle iliflkili oldu¤unu göstermesi aç›s›ndan önemlidir. Etkin sa¤l›¤› koruma ve gelifltirme programlar› özellikle k›zlara odaklamal› ve ergenlerin beslenme al›flkanl›klar›n›n üzerinde durmal›d›r. Akranlar›n ergenlerin fiziksel etkinlik düzeylerinin art›r›lmas›nda önemli rol oynayabilecekleri de unutulmamal›d›r.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- World Health Organization. Benefits of physical activity Geneva: Switzerland; 2004. (Full Text)
- Inequalities in young people's health: HBSC international report from the 2005/2006 Survey. Currie C, Gabhainn SN, Godeau E ed (s). Health Policy for Children and Adolescents. Copenhagen, WHO Regional Office for Europe 2006:5
- Janssen I, Boyce WF, Simpson K, Pickett W. Influence of individual and area level measures of socioeconomic status on obesity, unhealthy eating, and physical inactivity in Canadian adolescents. Am J Clin Nutr 2006; 83: 139-45. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)
- McKay H, Liu D, Egeli D, Boyd S, Burrows M. Physical activity positively predicts bone architecture and bone strength in adolescent males and females. Acta Paediatr 2011; 1: 97-101. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)
- Kantomaa MT, Tammelin TH, Ebeling HE, Taanila AM. Emotio- nal and behaviral problems in relation to physical activity in yo- uth. Med Sci Sports Exerc 2008; 40: 1749-56. (Abstract) 6. Brosnahan J, Steffen LM, Lytle L, Patterson J, Boostrom A. The relation between physical activity and mental health among Hispanic and non-Hispanic white adolescents. Arch Pediatr Adolesc Med 2004; 158: 818-23. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)
- Volois RF, Zullig KJ, Huebner ES, Drane JW. Physical activity behaviors and perceived life satisfaction among public high school adolescents. J Sch Health 2004; 74: 59-65. (Abstract)
- WHO. Obesity, preventing and managing the global epidemic. Geneva; World Health Organization, 1998.
- Strong WB, Malina RM, Blimkie CJ, et al. Evidence based physical activity for school age youth. J Pediatr 2005; 146: 732-7. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ethem Erginöz
Bu kişi benim
Müjgan Alikaşifoğlu
Bu kişi benim
Oya Ercan
Bu kişi benim
Ömer Uysal
Bu kişi benim
Barış Ekici
Bu kişi benim
Deniz Kaymak Albayrak
Bu kişi benim
Oktay Gülşah
Bu kişi benim
İlker Yücel
Bu kişi benim
Süheyla Ocak
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Mart 2011
Gönderilme Tarihi
12 Ocak 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2011 Cilt: 46 Sayı: 1