TARİHİ TREN İSTASYONU YAPILARININ YENİDEN KULLANIMLARI ÇERÇEVESİNDE KIRKLARELİ İSTASYONU LOKOMOTİF DEPOSU İÇİN BİR KORUMA ÖNERİSİ

Öz

Tarihi istasyon yapıları, bir buçuk asırlık köklü geçmişe sahip olan demiryollarımızın tarihine ve gelişimine tanıklık etmektedir. Bu yönüyle TCDD için yaşayan birer tarihi belge niteliği taşıyan istasyon yapıları özgün mimarileri ve inşa teknikleri ile de mimari mirasımızın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Ancak günümüzde, birçok tarihi istasyon yapısı bilinçsiz yapılan onarımlar veya ekler nedeniyle orijinalliğini yitirmiş; bir kısmı da çeşitli nedenlerle kullanım dışı kalarak bakımsızlık ve ilgisizlik yüzünden tahrip olmuş veya yıkılarak tümüyle yok olmuştur. Buharlı lokomotiflerin çalışma prensibine göre inşa edilmiş olan lokomotif depoları ve su depoları demiryolu taşıtlarındaki teknolojik gelişmelerden en fazla etkilenen yapılar olmuştur. Dizel ve elektrikli lokomotiflerin hizmete girmesiyle lokomotif depolarının bir kısmının yapılan onarımlar veya yeni eklerle kullanımına devam edilmiş, birçoğunun kullanımı ise terk edilmiştir. Çalışma ile metruk hâldeki Kırklareli lokomotif deposu için restorasyon projesi hazırlanarak, yapının özgün mimari değerlerinin ve yapım sisteminin tekrar kazandırılarak yeni bir işlev ile yaşatılması için öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Demiryolu Mimari Mirası, Koruma, Lokomotif Depoları, Yeniden İşlevlendirme

A PROPOSAL FOR THE PRESERVATION OF THE KIRKLARELI STATION LOCOMOTIVE DEPOT WITHIN THE FRAMEWORK OF RESTORING SOME OF THE HISTORICAL TRAIN STATION’S ORIGINAL CONSTRUCTION WORK

Öz

Historical railway stations bear witness to history. The development of the Turkish railway network has a long-established history. In this respect, station buildings stand as a vivid historical testament to the TCDD (The Turkish State Railways). They constitute a considerable part of Turkey’s architectural heritage with their original and authentic architectural features and their pioneering building techniques. However, today the structures of many historical stations have strayed from their original specifications, in part due to the effects of repair works undertaken with no knowledge of the original specifications, and the later annexes attached to the buildings. Some of the stations were simply neglected and fell into a state of disrepair. Others, left unused for a variety of reasons, were eventually demolished. Units such as the locomotive depots and water depots, operating on steam locomotive principles, have been affected the most by technological developments, as witnessed in the changes to rail transport. Once diesel and electrically-driven locomotives were put into use, some depots fell into total disuse. Others survived for repair and maintenance work, or through the development of the new annexes. As part of this study, a restoration project was prepared for the derelict Kırklareli Locomotive Depot. Proposals were made to maintain the old structure but with a new function, the regaining and restoring of the authentic architectural values and the original construction system.

Anahtar Kelimeler

• Railway Architecture and Heritage, Conservation, Locomotive Depots, Adaptive reuse

Kaynakça

1. AHUNBAY, Z., Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon, s. 97–98, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul, 2004.
2. BERKMEN, E., Demiryollar, Cilt IV, s. 116–122 Berksoy Matbaası, İstanbul, 1962.
3. DURSUNKAYA, A. R., Kırklareli Vilayetini Tarih, Coğrafya, Kültür ve Eski Eserleri Yönünden Tetkik, I. Cilt, s. 83, Yeşilyurt Basımevi, Kırklareli, 1948.
4. ENGİN, V., Rumeli Demiryolları, s. 214, Eren Yayıncılık, İstanbul, 1993.
5. M. ALİ, Balkan Yarımadası Demiryolları (Bulgaristan, Yunanistan, Avrupayi Türkî, Yugoslavya), Demiryollar Mecmuası, Cilt 6, sayı 70, s. 331–335, İstanbul, 1930.
6. YILDIZ, A., Tarihi Tren İstasyonlarının Çağdaş Kullanımları; Kırklareli Tren İstasyonu’nun Rehabilitasyonu, Danışman: Prof. Dr. A. Gülçin KÜÇÜKKAYA, Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, s. 41–50, 67–68, 218, Edirne, 2008.
7. WEB 1- http://www.musee-orsay.fr (Erişim Tarihi: 12/07/2008)
8. WEB 2- http://en.wikipedia.org/wiki/Atocha (Erişim Tarihi: 18/06/2008)

9. WEB 3- http://www.osmangazi.bel.tr (Erişim Tarihi: 05/09/2008)