SEKİZİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİK ÖZ YETERLİK KALİBRASYONLARININ FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmada, ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik öz-yeterlik kalibrasyon becerilerinin, cinsiyet, başarı düzeyi ve soru güçlük düzeyi değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden nedensel karşılaştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmaya, 356 sekizinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Verilerin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan “Matematik Performans Testi” ve “Matematik Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Matematik Öz Yeterlik Ölçeğinde öğrencilerden, ölçekte yer verilen 12 matematik sorusunun her birini doğru bir şekilde çözmede kendilerine ne kadar güvendiklerini derecelendirmeleri istenmiştir. Matematik Performans Testinde ise öğrencilerden Matematik Öz Yeterlik Ölçeğinde yer alan 12 matematik sorusunu yazılı olarak çözmeleri istenmiştir. Öğrencilerin matematik öz yeterlik kalibrasyon becerileri, kalibrasyon yanlılık (bias) puanları hesaplanarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, cinsiyet değişkeninin, sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiksel öz yeterlik kalibrasyon becerileri üzerinde önemli bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca soruların güçlük düzeyi artırıldığında öz yeterlik kalibrasyonlarının bozulduğu, öte yandan öğrencilerin soru güçlük düzeyi düşük olan matematik sorularında kalibrasyon başarılarının arttığı gözlenmiştir. Matematikte yüksek ve düşük başarı gösteren öğrencilerin, orta düzeyde başarı gösteren öğrencilere oranla daha yüksek bir kalibrasyon başarısına sahip oldukları gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öz yeterlik
• kalibrasyon
• yanlılık
• matematik eğitim

Kaynakça

1. Abalı-Öztürk, Y., & Şahin, Ç. (2015). Matematiğe ilişkin akademik başarı-özyeterlilik ve tutum arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. International Journal of Social Science, 31, 343-366.
2. Adal, A. A., & Yavuz, İ. (2017). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik algıları ile matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 3(1), 20-41.
3. Akarsu, S. (2009). Özyeterlik, motivasyon ve PISA 2003 matematik okuryazarlığı üzerine uluslararası bir karşılaştırma: Türkiye ve Finlandiya. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu, Türkiye.
4. Aldan-Karademir, Ç., & Yalçın, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik kaynaklarının incelenmesi The Journal of Academic Social Science Studies, 76, 383-396. doi:10.29228/JASSS.29068.
5. Alexander, P. A. (2013). Calibration: What is it and why it matters? An introduction to the special issue on calibrating calibration. Learning and Instruction, 24, 1-3.
6. Aluri, V. L. N. (2018). Influence of students' prior knowledge and classroom learning environment on self-efficacy and achievement in mathematics. (Unpublished Doctoral Thesis), Curtin University, Perth, Western Australia.
7. Arens, A. K., Frenzel, A. C., & Goetz, T. (2020). Self-concept and self-efficacy in math: longitudinal interrelations and reciprocal linkages with achievement. The Journal of Experimental Education, 1-19. doi:10.1080/00220973.2020.1786347
8. Aşık, G., & Erktin, E. (2019). Üstbilişsel deneyimlerin üstbiliş bilgisi ile problem çözme ilişkisindeki aracılık etkisi. Egitim ve Bilim, 44(197). doi:10.15390/EB.2019.7199

9. Bandura, A. (1994). Self efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of Human Behavior (Vol. 4, pp. 71-81). San Diego: Academic Press.
10. Başol, B. (2015). The relationship among metacognitive knowledge, metacognitive calibration accuracy and mathematical problem solving performance. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
11. Björkman, M. (1994). Internal cue theory: Calibration and resolution of confidence in general knowledge. Organizational behavior and human decision processes, 58(3), 386-405.
12. Boekaerts, M., & Rozendaal, J. S. (2010). Using multiple calibration indices in order to capture the complex picture of what affects students' accuracy of feeling of confidence. Learning and Instruction, 20(5), 372-382.
13. Bol, L., Hacker, D. J., O'Shea, P., & Allen, D. (2005). The influence of overt practice, achievement level, and explanatory style on calibration accuracy and performance. The Journal of Experimental Education, 73(4), 269-290.
14. Britner, S. L., & Pajares, F. (2006). Sources of science self‐efficacy beliefs of middle school students. Journal of Research in Science Teaching, 43(5), 485-499. doi:doi:10.1002/tea.20131
15. Chen, P. (2003). Exploring the accuracy and predictability of the self-efficacy beliefs of seventh-grade mathematics students. Learning and Individual Differences, 14(1), 79-92.
16. Chen, P., & Zimmerman, B. (2007). A cross-national comparison study on the accuracy of self-efficacy beliefs of middle-school mathematics students. The Journal of Experimental Education, 75(3), 221-244.
17. Chen, P. P. (2003). Exploring the accuracy and predictability of the self-efficacy beliefs of seventh-grade mathematics students. Learning and Individual Differences, 14(1), 79-92.
18. Chiu, M. M., & Klassen, R. M. (2010). Relations of mathematics self-concept and its calibration with mathematics achievement: Cultural differences among fifteen-year-olds in 34 countries. Learning and Instruction, 20(1), 2-17.
19. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2013). Research methods in education (7th ed.). London and New York: Routledge.
20. Cole, D. A., Martin, J. M., Peeke, L. A., Seroczynski, A., & Fier, J. (1999). Children's over‐and underestimation of academic competence: A longitudinal study of gender differences, depression, and anxiety. Child Development, 70(2), 459-473.
21. Connell, J. P., & Ilardi, B. C. (1987). Self-system concomitants of discrepancies between children's and teachers' evaluations of academic competence. Child Development, 58, 1297-1307.
22. Cooper, S. E., & Robinson, D. A. (1991). The relationship of mathematics self-efficacy beliefs to mathematics anxiety and performance. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 24(1), 4-11.
23. Çavdar, D., & Şahan, H. H. (2019). Matematik dersinde akademik başarı, öz yeterlik ve matematik dersine yönelik tutum arasındaki ilişkinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(2), 979-999. doi:10.17522/balikesirnef.605618
24. Çelik, E. (2012). Matematik problemi çözme başarısı ile üstbilişsel özdüzenleme, matematik özyeterlik ve özdeğerlendirme kararlarının doğruluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi İstanbul.
25. Dupeyrat, C., Escribe, C., Huet, N., & Régner, I. (2011). Positive biases in self-assessment of mathematics competence, achievement goals, and mathematics performance. International Journal of Educational Research, 50(4), 241-250.
26. Ewers, C. A., & Wood, N. L. (1993). Sex and ability differences in children's math self-efficacy and prediction accuracy. Learning and Individual Differences, 5(3), 259-267.
27. Filiz, A., & Hülya, G. (2020). Matematikte özyeterlik algılar, motivasyonlar, kaygılar ve tutumlar arasında ilişki. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), 783-804. doi:10.31795/baunsobed.704334
28. Foster, C. (2016). Confidence and competence with mathematical procedures. Educational Studies in Mathematics, 91(2), 271–288. doi:10.1007/s10649-015-9660-9
29. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). New York: McGraw-Hill.
30. García, T., Rodríguez, C., González-Castro, P., González-Pienda, J. A., & Torrance, M. (2016). Elementary students’ metacognitive processes and post-performance calibration on mathematical problem-solving tasks. Metacognition and Learning, 11(2), 139-170. doi:10.1007/s11409-015-9139-1
31. Garland, R. (1991). The mid-point on a rating scale: Is it desirable. Marketing bulletin, 2(1), 66-70. Görgün, S., & Tican, C. (2020). Investigation of middle school students’ math self-efficacy perceptions and math problem posing attitudes. International Education Studies, 13(11), 86-98.
32. Hacıömeroğlu, G., & Elmalı-Erdem, Ö. (2021). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 9(17), 353-379.
33. Hackett, G., & Betz, N. E. (1989). An exploration of the mathematics self-efficacy/mathematics performance correspondence. Journal for Research in Mathematics Education, 20(3), 261-273.
34. Işıksal, M., & Aşkar, P. (2005). The effect of spreadsheet and dynamic geometry software on the achievement and self-efficacy of 7th-grade students. Educational Research, 47(3), 333-350. doi:10.1080/00131880500287815
35. Kahramanoğlu, R., & Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 189-200. doi:10.17679/inuefd.334285
36. Karaşan, S. (2019). Ortaokul öğrencilerinin soyut düşünme becerileri, öz yeterlilik algıları ve matematiğe karşı tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
37. Keren, G. (1991). Calibration and probability judgements: Conceptual and methodological issues. Acta Psychologica, 77(3), 217-273.
38. Koç, C., & Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778.
39. Kurtuluş, A., & Öztürk, B. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyi ile matematik öz yeterlik algısının matematik başarısına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi(31), 762-778. doi:10.14582/DUZGEF.1840
40. Li, H., Liu, J., Zhang, D., & Liu, H. (2021). Examining the relationships between cognitive activation, self‐efficacy, socioeconomic status, and achievement in mathematics: A multi‐level analysis. British Journal of Educational Psychology, 91(1), 101-126. doi:10.1111/bjep.12351
41. Lin, L.-M., Zabrucky, K. M., & Moore, D. (2002). Effects of text difficulty and adults' age on relative calibration of comprehension. American Journal of Psychology, 115(2), 187-198.
42. Lingel, K., Lenhart, J., & Schneider, W. (2019). Metacognition in mathematics: Do different metacognitive monitoring measures make a difference? ZDM, 51(4), 587-600.
43. Louis, R. A., & Mistele, J. M. (2012). The differences in scores and self-efficacy by student gender in mathematics and science. International Journal of Science and Mathematics Education, 10(5), 1163-1190.
44. MEB. (2017). TIMSS 2015: Fen Bilimleri matematik 4 ve 8. sınıf açıklanan sorular. Retrieved from http://timss.meb.gov.tr/wp-content/uploads/TIMSS_2015_Aciklanan_sorular.pdf
45. MEB. (2020). TIMSS 2019 Türkiye ön raporu. Retrieved from http://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_12/10173505_No15_TIMSS_2019_Turkiye_On_Raporu_Guncel.pdf
46. MEB. (2021). 2021 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav. Retrieved from http://cdn.eba.gov.tr/icerik/2021/06/rapor/2021_Ortaogretim_Kurumlarina_Iliskin_Merkezi_Sinav.pdf
47. Medikoğlu, O. (2020). İlkokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik kaynakları ile matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(1), 35-52. doi:10.38089/ekuad.2020.2
48. Özsoy, G. (2012). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin matematiksel kalibrasyon becerilerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 1183-1195.
49. Özsoy, G., & Kuruyer, H. G. (2012). Bilmenin illüzyonu: Matematiksel problem çözme ve test kalibrasyonu. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 229-237.
50. Pajares, F. (2005). Gender differences in mathematics self-efficacy beliefs. In A. Gallagher & J. Kaufman (Eds.), Mind gap: Gender differences in mathematics (pp. 294-315). Boston: Cambridge University Press.
51. Pajares, F., & Graham, L. (1999). Self-efficacy, motivation constructs, and mathematics performance of entering middle school students. Contemporary Educational Psychology, 24(2), 124-139. doi:10.1006/ceps.1998.0991
52. Pajares, F., & Kranzler, J. (1995). Self-efficacy beliefs and general mental ability in mathematical problem-solving. Contemporary Educational Psychology, 20, 426-426. doi:10.1006/ceps.1995.1029
53. Pajares, F., & Miller, M. D. (1994). Role of self-efficacy and self-concept beliefs in mathematical problem solving: A path analysis. Journal of Educational Psychology, 86(2), 193-203.
54. Pieschl, S. (2009). Metacognitive calibration—an extended conceptualization and potential applications. Metacognition and Learning, 4(1), 3-31.
55. Ramdass, D., & Zimmerman, B. J. (2008). Effects of self-correction strategy training on middle school students' self-efficacy, self-evaluation, and mathematics division learning. Journal of advanced academics, 20(1), 18-41.
56. Schraw, G. (1995). Measures of feeling‐of‐knowing accuracy: A new look at an old problem. Applied Cognitive Psychology, 9(4), 321-332.
57. Schraw, G., Potenza, M. T., & Nebelsick-Gullet, L. (1993). Constraints on the calibration of performance. Contemporary Educational Psychology, 18(4), 455-463.
58. Schunk, D. H. (1989). Self-efficacy and achievement behaviors. Educational psychology review, 1(3), 173-208.
59. Sevgi, S., & Yakışıklı, Z. (2020). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz-yeterlik algılarının ve matematiğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 394-416.
60. Sevgi, S., & Zihar, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin yansıtıcı düşünme becerileri ile matematik öz yeterlik algılarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(6), 2331-2345. doi:10.24106/kefdergi.700428
61. Sezgin, M. (2013). Öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarının akademik özyeterlik algıları ve algıladıkları öğretmen davranışları açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
62. Sheldrake, R., Mujtaba, T., & Reiss, M. J. (2014). Calibration of self-evaluations of mathematical ability for students in England aged 13 and 15, and their intentions to study non-compulsory mathematics after age 16. International Journal of Educational Research, 64, 49-61.
63. Stone, N. J. (2000). Exploring the relationship between calibration and self-regulated learning. Educational psychology review, 12(4), 437-475.
64. Talsma, K., Schüz, B., & Norris, K. (2019). Miscalibration of self-efficacy and academic performance: Self-efficacy≠ self-fulfilling prophecy. Learning and Individual Differences, 69, 182-195.
65. Tella, A. (2011). An assessment of mathematics self-efficacy of secondary school students in Osun State, Nigeria. Ife PsychologIA, 19(1), 430-440.
66. Türkmenoğlu, M., & Yurtal, F. (2020). An investigation of elementary school students’ anxiety levels toward mathematics and their perceptions of self-efficacy. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49(2), 628-650. doi:10.14812/cufej.733968
67. Yamaç, A. (2011). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin öz-düzenleyici öğrenme stratejileri ile matematiğe yönelik tutum ve başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon, Türkiye.
68. Yates, J. F. (1990). Judgment and decision making. Englewood Cliffs: Prentice Hall.
69. Yılmaz, E., Yiğit, R., & Kaşarcı, İ. (2012). İlköğretim öğrencilerinin özyeterlilik düzeylerinin akademik başari ve bazi değişkinler açisindan incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 371-388.
70. Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of Self-Regulation (pp. 13-39). New York: Academic Press.