ÖĞRETMENLERİN ÇOKKÜLTÜRLÜ YETERLİK ALGILARI

Öz

Bu çalışmanın amacı genel liselerde görev yapan öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma kapsamında öğretmenler a) cinsiyet, b) hizmet yılı, c)öğretim alanı, d) tercih sırası, e) tercih nedeni, f) kültürel etkinliklere katılabilme, g) ailesinde öğretmen olup olmaması, h) medeni durumu ve ı) mesleğinden ayrılmayı düşünüp düşünmeme bazında incelenmişlerdir. Araştırma Ankara ili merkez ilçelerde bulunan genel liseler üzerinde yürütülmüş ve 434 öğretmene ulaşılmıştır. Veri toplamak amacıyla Başbay ve Kağnıcı (2011) tarafından geliştirilmiş olan “Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği” kullanılmıştır. Veri toplama amacıyla kullanılan ölçeğin alfa güvenirliği 0.92 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizinde ikili grupların karşılaştırılmasında t testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi ve Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algıları a) cinsiyete, b) öğretim alanına, c) tercih sırasına, d) kültürel etkinliklere katılabilme durumuna, e) medeni durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Hizmet yılı, tercih nedeni, ailede öğretmen olma durumu ve mesleğinden ayrılmayı düşünme bakımından ise gruplar arasında anlamlı farklılıklar elde edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen
• Çokkültürlülük
• Çokkültürlü yeterlik algıları

TEACHERS’ PERCEPTIONS OF MULTICULTURAL EFFICACY

Öz

This study aims to analyse the perceptions of teachers who teach in high schools concerning multicultural efficacy in terms of several variables. Teachers were analysed according to a) gender, b) years of service, c) domain of teaching, d) in what order they chose teaching profession, e) reason for choosing the profession, f) whether or not they joined cultural events, g) whether or not they had any other teachers in their family, h) marital status and i) whether or not they thought of quitting teaching. The research was conducted in general high schools located in the centre districts of Ankara and 434 teachers were included in the study. The “perceptions of multicultural efficacy scale” developed by Başbay and Kağnıcı (2011) was used for data collection. The Alpha reliability of the scale was found as 0.92. The t test was used to compare paired groups whereas one-way variance analysis and the Scheffe test were used to compare more than two groups in data analysis. It was found as a result that teachers’ perceptions of multicultural efficacy differed significantly according to a) gender, b) domain of teaching, c) in what order they chose teaching profession, d) whether or not they joined cultural events and e) marital status. On the other hand, no significant differences were found according to their years of service, reasons for teaching the profession or whether or not they thought of quitting teaching.

Anahtar Kelimeler

• multiculturalism
• perceptions of multicultural efficacy
• okkültürlü yeterlik algıları

Kaynakça

1. Açıkalın, M. (2010). Sosyal bilgiler eğitiminde yeni yaklaşımlar: Çokkültürlü ve küresel eğitim. Elemantary Education Online, 9(3), 1226-1237.
2. APA (2002). Guidelines on multicultural education, training, research, practise, and organizational change for psychologists. http://www.apa.org/pi/multiculturalguidelines/homepage.html.
3. Arsal, Z. (2010). İlköğretim öğretmen adaylarının çok kültürlü eğitim ihtiyaçları. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu II. 16-18 Mayıs 2010 – Hacettepe Üniversitesi, Beytepe-Ankara.
4. Arslan, Hasan (2009) Educational policy vs. culturally sensitive programs in turkish educational system. International Journal of Progressive Education, 5(2), 44-57. Ateş, Serkan. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenleri ve ortaokul öğrencilerinin çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitime yönelik algı ve farkındalıkları (Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu. Banks, J.A. (1993). Multicultural Education: development, dimensions, and challenges. The Phi Delta Kappan, 75(1), 22-28
5. Banks, J.A (1995) Multicultural education and curriculum transformation. The Journal of Negro Education, 64(4), 390-400.
6. Banks, J.A., Cookson, P., Gay, G., Hawley, W.D., Irvine, J.J. & Nieto, S. (2001). Diversity within unity: essential principles for teaching and learning in a multicultural society, http://www.educ.washington.edu/coetestwebsite/pdf/DiversityUnity.pdf.
7. Barton, A.C. (2000) Crafting multicultural science education with preservice teachers through service-learning. Journal of Curriculum Studies, 32(6), 797-820, Başbay, A ve Bektaş, Y (2009) Çokkültürlülük bağlamında öğretim ortamı ve öğretmen yeterlikleri. Eğitim ve Bilim, 34, (152) 30-34.
8. Başbay, A ve Kağnıcı, D.Y (2011) Çokkültürlü yeterlik algıları ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 199-212.

9. Başbay, A, Kağnıcı, D.Y & Sarsar, F (2013). Eğitim Fakültelerinde görev yapmakta olan öğretim elemanlarının çokkültürlü yeterlik algılarının incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 8(3), 47-60.
10. Başarır, F. (2012). Öğretmen adaylarının çok kültürlü eğitime ilişkin görüşlerinin ve öz yeterlik algılarının Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi Kayseri, Türkiye.
11. Çekin, A (2013) Çokkültürlülük ve din öğretimi: Din kültürü ve ahlak Bilgisi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime ilişkin tutumları çerçevesinde bir analiz. Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(12), 241-248.
12. Cırık, İ (2008) Çokkültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 34, 27-40.