SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ZİHİNDEN TOPLAMA İŞLEMİ YAPARKEN KULLANDIKLARI STRATEJİLERİN İNCELENMESİ

Öz

Zihinden toplama stratejileri bireylerin temel matematiksel işlemleri ve günlük hayat problemlerini çözümünü kolaylaştırır, sayı hissinin gelişimini sağlar. Bu nedenle bireylere ilkokuldan itibaren kazandırılması gereken önemli becerilerdir. Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının zihinden toplama işlemleri yaparken kullandıkları stratejileri çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın katılımcıları 125 sınıf öğretmeni adayından oluşturmaktadır. Araştırma verileri farklı zihinden toplama stratejileri ile çözülebilen toplama işlemlerinden oluşan bir çalışma kağıdı ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının zihinden toplama stratejilerini kullanma düzeylerinin düşük olduğu; çoğunluğunun bir, iki veya üç tür zihinden toplama stratejisi kullandıkları ve hiç strateji kullanmayan öğretmen adaylarının da olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının en çok “onluklarına ve birliklerine ayırarak toplama” stratejisini kullandığı ve zihinden toplama stratejisi kullanımlarının cinsiyete göre değişmediği bulunmuştur. Ayrıca araştırmada önemli bir matematiksel materyal olan yüzlük tablo üzerinde zihinden toplama stratejilerini uygulama becerileri de incelenmiş ancak neredeyse tamamına yakınının zihinden toplama stratejilerini yüzlük tabloda kullanamadığı görülmüştür. Sonuçlar ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sayı hissi
• sınıf öğretmeni adayları
• zihinden toplama stratejileri

INVESTIGATION OF MENTAL ADDITION STRATEGIES OF PRE-SERVICE PRIMARY SCHOOL TEACHERS

Öz

Mental addition strategies enable individuals to solve mathematical operations and daily life problems and develop their number sense. Therefore, these strategies are important that should be acquired by individuals starting from primary school. This study aims to examine the strategies used by pre-service primary school teachers while performing mental additions. The participants of the research, which was carried out in the survey model, consisted of 125 pre-service primary school teachers. The data were collected with a worksheet consisting of additions that could be solved with different mental addition strategies. As a result of the research, it was found that the pre-service primary school teachers’ level of using mental addition strategies was low. It was revealed that the majority of the pre-service teachers used one, two, or three types of mental addition strategies and there were pre-service teachers who did not use any strategies. It was also found that pre-service teachers mostly used the strategy of adding by separating the number into decades and ones. Total strategy usage scores did not differ significantly according to gender. In addition, it was observed that almost pre-service primary school teachers could not use the mental addition strategies in hundreds chart, which is an important mathematical material. The results were discussed in line with the relevant literature.

Anahtar Kelimeler

• Mental addition strategies
• number sense
• pre-service primary school teachers

Kaynakça

1. Aydın Güç, F. ve Hacısalihoğlu Karadeniz, M. (2016). Ortaokul öğrencilerinin kullandıkları zihinden toplama işlemi yapma stratejilerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 621-639.
2. Bacakoğlu, T. Y., ve Tertemiz, N. I. (2022). Students' mental addition strategies and the effects of strategy training: A longitudinal study. International Electronic Journal of Elementary Education, 14(4), 557-572.
3. Baykul, Y. (2009). İlköğretimde matematik öğretimi (11. baskı). Ankara: PegemA Yayıncılık.
4. Bayram, G., ve Duatepe Paksu, A. (2014). The relationship between 8th grade students' number sense and achievement related to exponentials. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 47-70.
5. Beberman, M. (1959). Introduction. C. H. Shutter & R. L. Spreckelmeyer (Eds.), Teaching the third R: A comparative study of American and European textbooks in arithmetic. Washington Dc: Council For Basic Education.
6. Beishuizen, M. (1993). Mental strategies and materials or models for addition and subtraction up to 100 in Dutch second grades. Journal for Research in Mathematics Education, 24(4), 294-323.
7. Carnine, D. (1997). Instructional design in mathematics for students with learning disabilities. Journal of Learning Disablities, 30(2), 130-141.
8. Charlesworth, R. ve Lind, K.K. (2010). Math and science for young children (6th ed.). Belmont, Ca: Wadsworth Cengage.

9. Çıkılı, Y., ve Gürbüz, A. (2019). Zihin yetersizliği olan öğrencilerin toplama ve çıkarma işlemi yaparken kullandıkları stratejilerin belirlenmesi. İlkogretim Online, 18(2), 760-776.
10. Çibir, A., ve Yazgan, Y. (2021). ASSURE öğretim tasarım modeline dayalı ders tasarımının ilkokul ikinci sınıfta zihinden toplama işlemindeki başarıya etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(39), 485-520.