TÜRKİYE’DEKİ ÖĞRETMENLERİN FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİME YÖNELİK BAKIŞ AÇILARI: BİR META SENTEZ ÇALIŞMASI

Öz

Bu meta sentez çalışması Türkiye’deki öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretime yönelik bakış açılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın verilerini toplamak amacıyla farklılaştırılmış öğretim anahtar kelimesi ile Google Scholar TÜBİTAK ULAKBİM, YÖK Ulusal Tez Sistemi, Educational Resources Information Centre (ERIC) ve Scopus veri tabanlarında aramalar yapılmıştır. Toplamda 32 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmaya Türkiye’deki öğretmenlerle, nitel ve karma araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen çalışmalar dahil edilmiştir. Ayrıca analizlerinin doğru bir şekilde yapılmış ve güvenilirliği sağlanmış araştırmalar olmasına dikkat edilmiştir. Belirlenen kriterler sonucunda 10 araştırma seçilmiştir. Veriler nitel içerik analizi ile çözümlenmiştir. Çalışmanın birinci araştırma sorusuna yönelik elde edilen bulgularda bireysel farklılıklara uygun etkin öğretim, bilişsel, duyuşsal ve davranışsal etkiler, farklılaştırılmış öğretimi etkili bulma, eğitim politikalarından ve eğitimin paydaşlarından kaynaklı güçlükler ve koşullara göre uygulanabilirlik temalarına ulaşılmıştır. Araştırmanın ikinci araştırma sorusuna yönelik elde edilen bulgularda saygın, etkin ve gelişim odaklı, mesleki gelişim ve Türkiye’de farklılaştırılmış öğretimin uygulanabilirliği sentezlerine ulaşılmıştır. Bu meta sentez çalışmasında öğretmenler farklılaştırılmış öğretimi hem kendileri hem de öğrencileri için etkili bulsalar da uygulanabilir olmasını engelleyen sorunlar olduğunu ifade etmişlerdir. Eğitim politikalarından ve eğitimin paydaşlarından kaynaklı engellerde farklılaştırılmış öğretime dair bilgi eksikliğinin öne çıktığı görülmüştür. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlardan hareketle eğitimin tüm paydaşlarına farklılaştırılmış öğretim ile ilgili bilgilendirilmelerin yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• farklılaştırılmış öğretim
• meta sentez
• içerik analizi
• Türkiye
• öğretmenler

TEACHERS' PERSPECTIVES ON DIFFERENTIATED INSTRUCTION IN TURKEY: A META-SYNTHESIS STUDY

Öz

This meta-synthesis study aims to reveal the perspectives of teachers in Turkey towards differentiated instruction. In order to collect the data of the study, searches were made in Google Scholar TÜBİTAK ULAKBİM, YÖK National Thesis System, Educational Resources Information Center (ERIC) and Scopus databases with the keyword differentiated instruction. A total of 32 studies were accessed. Studies conducted with teachers in Turkey using qualitative and mixed research methods were included in the study. In addition, care was taken to ensure that the analyzes were conducted correctly and reliability was ensured. As a result of the determined criteria, 10 studies were selected. The data were analyzed with qualitative content analysis. In the findings regarding the first research question of the study, the themes of effective teaching appropriate to individual differences, cognitive, affective and behavioral effects, finding differentiated instruction effective, difficulties arising from education policies and stakeholders of education, and applicability according to conditions were reached. In the findings obtained regarding the second research question of the study, respectable, effective and development-oriented syntheses of professional development and the feasibility of differentiated instruction in Turkey were reached. In this meta-synthesis study, teachers stated that although they found differentiated instruction effective for both themselves and their students, there were problems that prevented it from being applicable. It has been observed that the lack of knowledge about differentiated instruction comes to the fore among the obstacles arising from education policies and education stakeholders. Based on the results obtained from this research, it is recommended that all stakeholders of education be informed about differentiated instruction.

Anahtar Kelimeler

• differentiated instruction
• meta synthesis
• content analysis
• Turkey
• teachers

Kaynakça

1. Akdemir, Z. (2019). Sosyal bilgiler dersinde farklılaştırılmış öğretim yöntemin in öğretmen ve öğrencilere etkisi: bir eylem araştırması. (YayımlanmamışYüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
2. Altuntaş, K. (2022). Sosyal bilgiler dersi insanlar, yerler ve çevreler öğrenme alanında farklılaştırılmış öğretim etkinliklerinin kullanımı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Üniversitesi, Kayseri.
3. Atalay, Z. Ö. (2014). Farklılaştırılmış sosyal bilgiler öğretiminin üstün zekâlı öğrencilerin akademik başarı, tutum, eleştirel düşünme ve yaratıcılıklarına etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Avcı, Ö. (2018). Farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının öğrencilerin girişimcilik becerisi ve akademik başarısı üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırıkkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale.
5. Aydoğan Yenmez, A., & Özpınar, İ. (2017). Öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim uygulama pratikleri: öğrenim süreci üzerine öğretmen ve öğrenci düşünceleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 344-363. Doi:10.24315/trkefd.290805
6. Beler, Y. (2010). Farklılaştırılmış öğretim ortamının sınıf yönetimine ve öğrencilerin akademik başarısına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). MaltepeÜniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Bondas, T., ve Hall, E. O. (2007). Challenges in approaching metasynthesis research. Qualitative Health Research, 17(1), 113-121. https://doi.org/10.1177/104973230629587
8. Bowgren, L., & Sever, K. (2009). Differentiated Professional development in a professional learning community. Bloomington, IN: Solution Tree.

9. Caine, R. N., & Caine, G. (1990). Understanding a brain-based approach to learning and teaching. Educational Leadership. 48(2), 66–70. https://www.uvm.edu/~mjk/013%20Intro%20to%20Wildlife%20Tracking/Brain-Based_Learning.pdf
10. Çalgıcı, G. (2023). Fen eğitiminde farklılaştırılmış öğretimin öğrencilerin üst bilişsel farkındalıkları, kavramsal anlamaları ve akademik başarıları üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
11. Çam, Ş. S. (2013). Öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim yaklaşımını uygulama ve buna ilişkin yetkinlik düzeyleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
12. Çoban, H. (2019). Farklılaştırılmış öğretim tasarımının öğrencilerin matematiksel muhakeme becerilerine, bilişötesi öğrenme stratejilerini kullanma düzeylerine ve problem çözme becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
13. Dack, H., & Tomlinson, C. A. (2015). Inviting all students to learn. Educational Leadership, 10-15.
14. Dal, E. (2022). Farklılaştırılmış öğretim araştırmalarının eğilimi: Bibliyometrik ve içerik analizi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amasya.
15. Demirkaya, A. S. (2018). Sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime yönelik yeterlik ve uygulama düzeylerine ilişkin algıları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
16. Durmuş, T. (2017). Hayat bilgisi dersinde kullanılan farklılaştırılmış öğretim modelinin, öğrencilerin başarı düzeyleri ve tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
17. Ekinci, O. (2016). Farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin matematik dersindeki başarısına ve tutumuna etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
18. Faydalı, M. (2018). Farklılaştırılmış öğretim yaklaşım uygulamalarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
19. Fogarty, R. J., & Pete, B. M. (2010). Supporting differentiated instruction: A Professional learning communities approach. Bloomington, IN: Solution Tree.
20. Fox, J., & Hoffman, W. (2011). The differentiated instruction: Book of lists. San Francisco, CA: John Wiley & Sons Inc.
21. Gregory, G. H., & Chapman, C. (2007). Differentiated instructional strategies: One size doesn’t fit all. Thousand Oaks, CA: Corwin.
22. Göl, B. (2021). Farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının ikinci sınıf öğrencilerinin matematik başarısına etkisinin ve farklılaştırılmış öğretim uygulaması hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.
23. Gülay, A. (2021). Sınıf Öğretmenlerinin Farklılaştırılmış Öğretim Uygulamalarının İncelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
24. Gürgen Akıcı, B. (2023). Farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının çoklu bütüncül yaklaşımla değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.