STEM TEMELLİ ÖĞRETİMİN ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN AKADEMİK BAŞARILARINA VE YARATICILIKLARINA ETKİSİ: KUVVET VE HAREKET ÜNİTESİ ÖRNEĞİ

Öz

Bu araştırmanın hedefi ‘Kuvvet ve Hareket’ ünitesinde uygulanan STEM temelli öğretimin ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına ve yaratıcılıklarına etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma modeli olarak yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Marmara bölgesinde bir devlet ortaokulunda altıncı sınıf seviyesinde öğrenim gören 25’i deney, 20’si kontrol grubunda olmak üzere toplam 45 öğrenci oluşturmuştur. Deney grubunda yer alan öğrencilere STEM temelli öğretim yapılırken kontrol grubunda yer alan öğrencilere ise MEB fen bilimleri öğretim programına göre öğretim yapılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine yapılan öğretim üç haftalık süresince gerçekleşmiştir. Ayrıca deney grubu öğrencilerine öğretim öncesi iki ders saati örnek uygulamalar yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kuvvet ve Hareket Başarı Testi” ve “Bilimsel Yaratıcılık Testi” kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine Kuvvet ve Hareket Akademik Başarı Testi ile Bilimsel Yaratıcılık Testi öğretim öncesi ön test olarak uygulanmış olup öğretim tamamlandıktan sonra aynı testler son test olarak tekrar uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 23.0 programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda STEM temelli öğretimin deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarını arttırdığı ve yaratıcılık seviyelerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakılarak farklı derslerde ve farklı konularda bu tarz eğitimin yapılması ayrıca okullarda STEM atölyeleri kurulması veya fen laboratuvarların bu hedef doğrultusunda düzenlenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• STEM temelli öğretim
• kuvvet ve hareket
• bilimsel yaratıcılık
• ortaokul öğrencileri

Kaynakça

1. Akgündüz, D., Ertepınar, H., Ger, A. M., Kaplan Sayı, A., & Türk, Z. (2015). STEM eğitimi çalıştay raporu: Türkiye STEM eğitimi üzerine kapsamlı bir değerlendirme. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi: STEM Merkezi ve Eğitim Fakültesi, http://etkinlik.aydin.edu.tr/dosyalar/IAU_STEM_Egitimi_Calistay_Raporu_20.
2. Akkaya, M. M. (2019). Kuvvet ve hareket ünitesinde uygulanan stem etkinliklerinin 6.sınıf öğrencilerinin başarı, tutum ve görüşleri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Ayaz, M., Gülen, S., & Gök, B. (2020). STEM etkinliklerinin uygulanması sürecinde elektronik portfolyo kullanımının sekizinci sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarısına ve STEM tutumuna etkisinin incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1153-1179.
4. Bahar, M., Yener, D., Yılmaz, M., Emen, H., & Gürer, F. (2018). 2018 Fen bilimleri öğretim programı kazanımlarındaki değişimler ve fen teknoloji matematik mühendislik (STEM) entegrasyonu. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2), 702-735.
5. Bekereci, Ü. (2022). STEM Öğrenme Modelinde Proje Tabanlı Öğrenme Yöntemi Ve İstasyon Tekniği Kullanımının Öğrencilerin Akademik Başarılarına, Kalıcılığa Ve Stem’e Yönelik Tutumlarına Etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
6. Bıçak, F. (2019). Simülasyonlarla zenginleştirilmiş etkileşimli tahta kullanımının fen bilimleri dersinde akademik başarıya etkisi: "6. sınıf kuvvet ve hareket örneği". Yüksek Lisans Tezi. Trabzon Üniversitesi.
7. Bostan Sarıoğlan, A., & Şentürk Özkaya, Ö. (2023). Web Integrated STEM Learning: Effects on Students’ Academic Achievement, Creativity and Metacognitive Awareness. Journal of Science Learning, 6(3), 315-326.
8. Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı (29.Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

9. Can, A. (2017). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem.
10. Ceylan, S. (2014). Ortaokul fen bilimleri dersindeki asitler ve bazlar konusunda fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) yaklaşımı ile öğretim tasarımı hazırlanmasına yönelik bir çalışma. Yüksek lisans tezi, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No. 372224).