Araştırma Makalesi

FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ

Cilt: 15 Sayı: 4 27 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Günümüz eğitim programlarının hedefleri arasında sadece akademik başarı olmayıp öğrencilerin farklı bakış açıları, yaratıcı yaklaşımları ve özgün çözüm önerileri sunmaları yani tasarım odaklı düşünme becerilerine sahip olmaları da yer almaktadır. Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri dersi öğretim programı kapsamında gerçekleştirilen tasarım odaklı düşünme uygulamalarına yönelik ortaokul öğrencilerinin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2021– 2022 eğitim öğretim yılında Malatya ili Battalgazi ilçesinde bulunan iki farklı devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenen toplam 18 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama süreci 8 hafta (iki ay) sürmüştür. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgularda, tasarım odaklı düşünme uygulamaları gerçekleştiren ortaokul öğrencilerinin el becerilerini geliştirme, eğlenerek öğrenme, derse olan ilgiyi artırma, grup çalışmasını sağlama, özgüveni geliştirme ve kalıcı öğrenmeyi sağlama gibi öğrenmeye katkı sağladığına ilişkin bazı olumlu görüşlere sahip olduğu ancak prototip (ürün) oluşturamama, grup içi uyumsuzluklar, yapamama veya yetiştirememe endişesi gibi bazı zorlukların da olduğu yönünde olumsuz bazı görüşlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna göre ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi öğretim programı kapsamında yapılan tasarım odaklı düşünme uygulamalarına yönelik öğrenmeye katkı sağlama, beğenme, etkinliklere katılıma istekli olma gibi görüşlere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara dayanarak tasarım odaklı düşünme uygulamalarının öğrenci görüşleri doğrultusunda fen öğretimine sunduğu katkılar göz önünde bulundurularak fen bilimleri dersi öğretim programına entegre edilmesi ve derslerde kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

EF.21.09

Etik Beyan

Bu makale Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsünde 2023 yılında tamamlanan ilk yazarın doktora tezinden üretilmiştir.

Teşekkür

Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon (FÜBAP) Birimi’ne EF.21.09 nolu doktora tez projeme sağladıkları katkılardan dolayı teşekkürlerimi bildiririm.

Kaynakça

  1. Açıkgöz, K. Ü. (2003). Etkili öğrenme ve öğretme (4. Basım). Eğitim Dünyası Yayınları.
  2. Aflatoony, L. (2015). Development, implementation, and evaluation of an interaction design thinking course in the context of secondary education [Unpublished doctoral dissertation]. Simon Fraser University. https://summit.sfu.ca/item/16524
  3. Aflatoony, L., & Wakkary, R. (2015). Thoughtful thinkers: Secondary schoolers’ learning about design thinking. In R. Vande Zande, E. Bohemia, & I. Digranes (Eds.), LearnXDesign: Proceedings of the 3rd International Conference for Design Education Researchers (Vol. II, pp. 563–574). Aalto University School of Arts, Design and Architecture.
  4. Akdemir, N. (2017). Tasarım kavramının geniş çerçevesi: tasarım odaklı yaklaşımlar üzerine bir inceleme. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(1), 85-92.
  5. Akman Selçuk, N. (2019). Eğitsel robotik uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin ders motivasyonları, robotik tutumları ve başarıları açısından incelenmesi (Yayın No. 557781) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  6. Aktaş Cansız, M. (2016). Nitel veri toplama araçları. M. Metin (Ed.). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 337 – 371 ). (3. Baskı). Ankara: Pegem Akademi
  7. Altun, C. (2019). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının topluma hizmet uygulamaları projelerine tasarım odaklı düşünme becerilerini yansıtma süreçlerinin incelenmesi (Yayın No. 609292) [Yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  8. Altun, C., & Polat, S. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının topluma hizmet uygulamalarında tasarım odaklı düşünme becerilerini kullanabilme durumu. EKEV Akademi Dergisi, (81), 429-448.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

15 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

4 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Koca, M., Türkoğlu, İ., & Kahyaoğlu, M. (2025). FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ. Trakya Eğitim Dergisi, 15(4), 1661-1690. https://doi.org/10.24315/tred.1512542
AMA
1.Koca M, Türkoğlu İ, Kahyaoğlu M. FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ. TRED. 2025;15(4):1661-1690. doi:10.24315/tred.1512542
Chicago
Koca, Mehmet, İsmail Türkoğlu, ve Mustafa Kahyaoğlu. 2025. “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ”. Trakya Eğitim Dergisi 15 (4): 1661-90. https://doi.org/10.24315/tred.1512542.
EndNote
Koca M, Türkoğlu İ, Kahyaoğlu M (01 Ekim 2025) FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ. Trakya Eğitim Dergisi 15 4 1661–1690.
IEEE
[1]M. Koca, İ. Türkoğlu, ve M. Kahyaoğlu, “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ”, TRED, c. 15, sy 4, ss. 1661–1690, Eki. 2025, doi: 10.24315/tred.1512542.
ISNAD
Koca, Mehmet - Türkoğlu, İsmail - Kahyaoğlu, Mustafa. “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ”. Trakya Eğitim Dergisi 15/4 (01 Ekim 2025): 1661-1690. https://doi.org/10.24315/tred.1512542.
JAMA
1.Koca M, Türkoğlu İ, Kahyaoğlu M. FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ. TRED. 2025;15:1661–1690.
MLA
Koca, Mehmet, vd. “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 15, sy 4, Ekim 2025, ss. 1661-90, doi:10.24315/tred.1512542.
Vancouver
1.Mehmet Koca, İsmail Türkoğlu, Mustafa Kahyaoğlu. FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME UYGULAMALARINA YÖNELİK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ. TRED. 01 Ekim 2025;15(4):1661-90. doi:10.24315/tred.1512542