ÖZEL EĞİTİM MÜZİK VE OYUN DERS KİTAPLARINA YÖNELİK ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 585 - 623 , 25.04.2026

Nihat Kalkandelen , Aytekin Albuz

https://doi.org/10.24315/tred.1537270

https://izlik.org/JA55AW98EX

Öz

Müzik, doğal bir sosyalleşme aracı olarak değerlendirilmekte ve birey, müzik aracılığıyla toplulukla bütünleşme, kitlelere hitap etme gibi hayatında kullanabileceği kazanımlar edinmektedir. Bu tür beceriler özel gereksinimli bireyler için ekstra önem taşımaktadır. MEB tarafından orta-ağır zihinsel engelli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için hazırlanan Müzik ve oyun Öğretim Programı’nın amacı; bu tür öğrencilerinyaşamlarında kullanabilecekleri müzik becerileri kazanmaları, müzik yoluyla iletişim kurmaları olarak belirtilmiştir. Buradan hareketle, çalışmada özel eğitim okullarının birinci kademesinde kullanılan Müzik ve Oyun ders kitaplarının öğretmen görüşleriyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma durum tespitine yönelik betimsel bir modelde yürütülmüş olup; veri toplama aracı olarak yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve çalışmanın örneklemini 2023-2024 yılı güz döneminde, Ağrı ilinde bulunan üç özel eğitim okulunda görev yapan 54 özel eğitim öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın sonucunda ders kitabının; öğretmenler tarafından birçok açıdan yetersiz bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Müzik , Eğitim , Müzik Eğitimi , Özel Eğitim

TEACHER OPINIONS AND EVALUATION OF SPECIAL EDUCATION MUSIC AND PLAY TEXTBOOKS

https://izlik.org/JA55AW98EX

Öz

Music plays a significant role as a natural facilitator of socialization, aiding individuals in honing skills necessary for community integration and public speaking. These skills are considered especially vital for individuals with special needs. The Music and Games Curriculum, developed by the Ministry of National Education, is designed to empower students with moderate to severe intellectual disabilities and autism spectrum disorder by fostering their musical communication and daily life skills. To evaluate the efficacy of the Music and Play textbooks employed in the first level of special education schools, a study was conducted involving 54 special education teachers from three schools in Ağrı province during the fall semester of 2023-2024. Adopting a descriptive model for situational analysis, the research utilized a structured interview form as the primary data collection tool. The outcomes of the study revealed that the teachers identified several deficiencies in the textbooks.

Anahtar Kelimeler

Music , Education , Music Education , Special Education

Kaynakça

• Akıncı, M. Ş. (2018). Müzik eğitiminde çocuk şarkılarının seçimi: eğitim programı, teknik, fiziksel, duygusal durumlar ve çeşitli diğer etmenler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(59), 700-709.
• Alkan, O. & Akarsu, S. (2025). Özel eğitim öğretmenlerinin müzik ve oyun dersine yönelik tutumlarının incelenmesi (Karabük ili örneği). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Advanced Online Publication, 1-13.
• Artan, İ. (2001). Engelli çocukların eğitiminde etkili bir teknik: müzik. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 43-55.
• Aytemur, B. & Sipahi, S. (2022). Müzik öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının müzik yeteneği olan özel gereksinimli çocuklara ilişkin algıları. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(79), 49-59. Bernabé-Villodre, M. M. & Martínez-Bello, V. E. (2018). Analysis of gender, age and disability representation in music education textbooks: a research update. ISME International Society for Music Education, 36(4), 494-508.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayınları.
• Çay, E. (2020). Müzik eğitimi dersinin özel gereksinimli öğrencilere katkısının özel eğitim öğretmenlerinin görüşleriyle belirlenmesi. Journal of Muallim Rıfat Faculty of Education, 2(1), 60-79.
• Demirel, Ö. (2004). Öğretme sanatı: Öğretimde planlama ve değerlendirme. Pegem A Yayıncılık.
• Düzbastılar, M. ve Eyüpoğlu, G. (2019). Müzik öğretmenlerinin özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin müzik öğretimine ilişkin tutumlarının incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5(4), 384-404.
• Eren, B. (2012). Müzik eğitiminde kaynaştırma uygulamaları ve Orff-schulwerk. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 14-25.
• Eren, B. (2014). Use of music in special education and application examples from Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 2593-2597.